|
|
| (۲۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}} | | {{مدخل مرتبط |
| {{امامت}}
| | | موضوع مرتبط = شیعه |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | | عنوان مدخل = |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| | | مداخل مرتبط = |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | | پرسش مرتبط = |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[شیعهشناسی در قرآن]] | [[شیعهشناسی در حدیث]] | [[شیعهشناسی در کلام اسلامی]]</div>
| | }} |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[شیعهشناسی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| '''شیعهشناسی''' شناخت [[شیعه]] به عنوان "فرقۀ ناجیه" و تجسّم [[اسلام]] ناب، توجّه بسیاری را جلب کرده است. این شناخت شامل مقولههای اقتصادی، فرهنگی، آداب و سنن، فقه و حدیث، رجال و شخصیتها، کتب و آثار علمی، شهرها و کشورها، مراکز و مؤسّسات میشود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۵۶.</ref>. | | '''[[شیعهشناسی]]''' [[شناخت]] [[شیعه]] به عنوان "فرقۀ ناجیه" و تجسّم [[اسلام ناب]]، توجّه بسیاری را جلب کرده است. این شناخت شامل مقولههای [[اقتصادی]]، [[فرهنگی]]، آداب و سنن، [[فقه]] و [[حدیث]]، رجال و شخصیتها، کتب و آثار [[علمی]]، [[شهرها]] و کشورها، مراکز و مؤسّسات میشود. |
|
| |
|
| | == مقدمه == |
| | دربارۀ شناخت شیعه در زمینۀ بحثهای [[کلامی]] و [[اعتقادی]]، باید به کتابهای علمای شیعه یا کتبی که پیرامون [[مسائل اعتقادی]] [[تشیّع]] نوشته شده مراجعه کرد. در زمینۀ آثار علمی و تألیفات نیز به کتب خاصّ این موضوع. در دائرة المعارفهای مختلف نیز در مدخلهای گوناگون به شیعهشناسی پرداخته شده است.<ref>مثل دائرة المعارف تشیع ص۴۶۱.</ref> در کتاب"یادنامۀ [[علامه امینی]]"<ref>ص۵۱۳ شرکت سهامی انتشار ۱۳۵۲ش.</ref> مقالهای است با عنوان "۴۰۰ کتاب در شناخت شیعه" به قلم استاد [[محمد رضا حکیمی]]، که افزون بر آن چهارصد کتاب، کتابهای فراوان دیگری را کهاهل [[سنت]] دربارۀ [[اهل بیت]] و [[حضرت مهدی]]{{ع}}، نیز برخی نویسندگان [[غیر مسلمان]] نوشتهاند نام میبرد. مؤلفان نیز در طول [[تاریخ]] به معرفی چهرههای علمی و شخصیتهای برجسته شیعه پرداختهاند، همچون [[سید]] [[محسن]] الأمین در "[[اعیان الشیعه]]" و شیخ [[آقابزرگ تهرانی]] در طبقات اعلام الشیعه و [[سید عبدالحسین شرف الدین عاملی]] در مع موسوعات [[رجال الشیعه]]. پژوهشگرانی نیز به شناساندن آثار و تألیفات شیعه پرداختهاند، همچون شیخ [[آقا بزرگ تهرانی]] در "الذریعة الی تصانیف الشیعه" و [[سید حسن صدر]] در "تأسیس الشیعة لعلوم الاسلام"<ref>ترجمهاش با عنوان «شیعه بنیانگذاران فرهنگ اسلام» از مشتاق عسکری.</ref> و عامر الحلو در "معجم الدراسات القرآنیه عند الشیعة الامامیّه". برخی هم به معرفی [[معتقدات]] شیعه در اصول و [[فروع]] و... پرداختهاند، مانند [[کاشف الغطاء]] در اصل الشیعة و اصولها، و [[علامه طباطبایی]] در شیعه در [[اسلام]] و [[محمد جواد مغنیه]] در [[الشیعة و التشیع]] و [[مهدی]] [[سراج]] در شیعه چه میگوید؟ و [[محمد حسین مظفر]] در [[عقائد الامامیه]]. افزون بر مطالبی که در فرهنگنامهها آمده است، معرفی شیعه در زمینۀ مسائل خاص [[امامت]] و [[پاسخگویی به شبهات]] و ردّ ادعاهای بیاساس معاندین انجام یافته است. [[کتابهای رجالی]] و بیوگرافیهای مجموعهای یا تکنگاریها هم جای خاصّ خود را دارد. به دلیل اهمیت و نقشآفرینی [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] در طول [[تاریخ]] و در عصر حاضر و نهضتهای مهم برخاسته از این [[تفکّر]] و [[باور]]، بهویژه آنچه به صورت "[[انقلاب اسلامی]]" در [[ایران]] شکل گرفت، توجّه دوباره به "شیعهشناسی" را برانگیخت و در غرب و [[آمریکا]] و حتّی [[اسرائیل]]، تلاشهای جدیدی برای [[شناخت]] ماهیت این [[اندیشه]] و پیروانش صورت گرفت<ref>از جمله در دانشگاه تی آویو اسرائیل در سال ۱۳۶۳ سمیناری برگزار شد و در آن سمینار موضوع این کنفرانس بررسی تشیع بود (ر.ک: کیهان ۶۳/۱۰/۶).</ref> در سالهای اخیر [[نهضت]] شیعهشناسی در اروپا و آمریکا شدّت و گسترش بیشتری یافته و تحوّلات جدید در [[کشورهای اسلامی]] و [[عربی]] بر دامنۀ آن افزوده است. بههرحال، [[شیعه]] را یا باید از رجال و شخصیتهایش شناخت، یا از آثار [[علمی]] [[فرهنگی]] در زمینههای مختلف، یا از گفتار دیگران دربارۀ این مجموعه و [[فرقه]]، یا از عمل و [[رفتار]] آنان در [[جامعه]] و تاریخ. شناخت شیعه از بعد [[تاریخی]]، پیدایش [[فرقهها]]، ویژگیهای [[فکری]] و [[اعتقادی]] و مکتب اهل بیت{{عم}} بحث مبسوطی میطلبد که خارج از حوصلۀ این اثر است. کتابشناسی در ابعاد مختلف [[تشیّع]] نیز، کاری عظیم است و تألیفی مستقل میطلبد،<ref>ر.ک: فصلنامه شیعهشناسی شماره ۱ بهار۸۲.</ref> همچنانکه افرادی چون شیخ [[آقا بزرگ تهرانی]]، [[سید محسن امین]]، [[سید حسن صدر]] و... در این عرصه آثار جاویدان عرضه کردهاند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۵۶.</ref>. |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | == منابع == |
| *دربارۀ شناخت شیعه در زمینۀ بحثهای کلامی و اعتقادی، باید به کتابهای علمای [[شیعه]] یا کتبی که پیرامون مسائل اعتقادی تشیّع نوشته شده مراجعه کرد. در زمینۀ آثار علمی و تألیفات نیز به کتب خاصّ این موضوع. در دائرة المعارفهای مختلف نیز در مدخلهای گوناگون به شیعهشناسی پرداخته شده است.<ref>مثل دائرة المعارف تشیع ص ۴۶۱</ref> در کتاب "یادنامۀ علامه امینی}"<ref>ص۵۱۳ شرکت سهامی انتشار ۱۳۵۲ش</ref> مقالهای است با عنوان "[[۴۰۰ کتاب در شناخت شیعه (مقاله)|۴۰۰ کتاب در شناخت شیعه]]" به قلم استاد [[محمد رضا حکیمی]]، که افزون بر آن چهارصد کتاب، کتابهای فراوان دیگری را که[[ اهل سنت]] دربارۀ [[اهل بیت]] و [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، نیز برخی نویسندگان غیر مسلمان نوشتهاند نام میبرد. مؤلفان نیز در طول تاریخ به معرفی چهرههای علمی و شخصیتهای برجسته شیعه پرداختهاند، همچون [[سید محسن الأمین]] در "[[اعیان الشیعه (کتاب)|اعیان الشیعه]]" و شیخ [[آقابزرگ تهرانی]] در [[طبقات اعلام الشیعه (کتاب)|طبقات اعلام الشیعه]] و [[سید عبدالحسین شرف الدین عاملی]] در [[مع موسوعات رجال الشیعه (کتاب)|مع موسوعات رجال الشیعه]]. پژوهشگرانی نیز به شناساندن آثار و تألیفات شیعه پرداختهاند، همچون شیخ آقا بزرگ تهرانی در "[[الذریعة الی تصانیف الشیعه (کتاب)|الذریعة الی تصانیف الشیعه]]" و [[سید حسن صدر]] در "[[تأسیس الشیعة لعلوم الاسلام (کتاب)|تأسیس الشیعة لعلوم الاسلام]]"<ref>ترجمهاش با عنوان «شیعه بنیانگذاران فرهنگ اسلام» از مشتاق عسکری</ref> و عامر الحلو در "[[معجم الدراسات القرآنیه عند الشیعة الامامیّه (کتاب)|معجم الدراسات القرآنیه عند الشیعة الامامیّه]]". برخی هم به معرفی معتقدات شیعه در اصول و فروع و... پرداختهاند، مانند کاشف الغطاء در [[اصل الشیعة و اصولها (کتاب)|اصل الشیعة و اصولها]]، و [[علامه طباطبایی]] در [[شیعه در اسلام (کتاب)|شیعه در اسلام]] و [[محمد جواد مغنیه]] در [[الشیعة و التشیع (کتاب)|الشیعة و التشیع]] و [[مهدی سراج]] در [[شیعه چه میگوید؟ (کتاب)|شیعه چه میگوید؟]] و [[محمد حسین مظفر]] در [[عقائد الامامیه (کتاب)|عقائد الامامیه]]. افزون بر مطالبی که در فرهنگنامهها آمده است، معرفی شیعه در زمینۀ مسائل خاص [[امامت]] و پاسخگویی به شبهات و ردّ ادعاهای بیاساس معاندین انجام یافته است. کتابهای رجالی و بیوگرافیهای مجموعهای یا تکنگاریها هم جای خاصّ خود را دارد. به دلیل اهمیت و نقشآفرینی فکر و فرهنگ شیعی در طول تاریخ و در عصر حاضر و نهضتهای مهم برخاسته از این تفکّر و باور، بهویژه آنچه به صورت "انقلاب اسلامی" در ایران شکل گرفت، توجّه دوباره به "شیعهشناسی" را برانگیخت و در غرب و آمریکا و حتّی اسرائیل، تلاشهای جدیدی برای شناخت ماهیت این اندیشه و پیروانش صورت گرفت.<ref>از جمله در دانشگاه تی آویو اسرائیل در سال ۱۳۶۳ سمیناری برگزار شد و در آن سمینار موضوع این کنفرانس بررسی تشیع بود(ر.ک.کیهان ۶۳/۱۰/۶)</ref> در سالهای اخیر نهضت شیعهشناسی در اروپا و آمریکا شدّت و گسترش بیشتری یافته و تحوّلات جدید در کشورهای اسلامی و عربی بر دامنۀ آن افزوده است. بههرحال، شیعه را یا باید از رجال و شخصیتهایش شناخت، یا از آثار علمی فرهنگی در زمینههای مختلف، یا از گفتار دیگران دربارۀ این مجموعه و فرقه، یا از عمل و رفتار آنان در جامعه و تاریخ. شناخت شیعه از بعد تاریخی، پیدایش فرقهها، ویژگیهای فکری و اعتقادی و مکتب [[اهل بیت]]{{عم}} بحث مبسوطی میطلبد که خارج از حوصلۀ این اثر است. کتابشناسی در ابعاد مختلف تشیّع نیز، کاری عظیم است و تألیفی مستقل میطلبد،<ref>ر.ک. فصلنامه شیعهشناسی شماره ۱ بهار۸۲</ref> همچنانکه افرادی چون شیخ [[آقا بزرگ تهرانی]]، [[سید محسن امین]]، [[سید حسن صدر]] و... در این عرصه آثار جاویدان عرضه کردهاند(...)<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۵۶.</ref>
| | {{منابع}} |
| | # [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']] |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| == جستارهای وابسته == | | == پانویس == |
| | {{پانویس}} |
|
| |
|
| ==منابع==
| | [[رده:شیعه]] |
| * [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']].
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| | |
| [[رده:شیعهشناسی]]
| |
| [[رده:شیعهشناسی]] | |
| [[رده:مدخل فرهنگ غدیر]] | | [[رده:مدخل فرهنگ غدیر]] |
