←{{متن حدیث|حَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ}}: حاملان کتاب الهی
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
علتش این است که [[امام]]، همان [[وظایف]] و رسالتهای [[پیامبر]] جز [[منصب]] [[نبوّت]] و تلقّی [[وحی]] مستقیم و [[ابلاغ]] آن به [[مردم]] را بر عهده دارد. به همین [[دلیل]]، باید همچون [[پیامبر]] از دو ویژگی مهم [[علم]] و [[عصمت]] برخوردار باشد، که شرح اجمالی آن چنین است<ref>شرح تفصیلی دو صفت علم و عصمت به زودی میآید.</ref>: | علتش این است که [[امام]]، همان [[وظایف]] و رسالتهای [[پیامبر]] جز [[منصب]] [[نبوّت]] و تلقّی [[وحی]] مستقیم و [[ابلاغ]] آن به [[مردم]] را بر عهده دارد. به همین [[دلیل]]، باید همچون [[پیامبر]] از دو ویژگی مهم [[علم]] و [[عصمت]] برخوردار باشد، که شرح اجمالی آن چنین است<ref>شرح تفصیلی دو صفت علم و عصمت به زودی میآید.</ref>: | ||
# [[امام]]، گذشته از آنکه [[علم]] و [[دانش]] خویش را از افراد عادی فرا نمیگیرد بلکه [[علم]] او نیز [[خدادادی]] و موهبتی (و یا [[علم لدنی]]) است، باید عالمترین فرد عصر خویش و آگاهترین از میان [[عالمان]] زمان خود به مسائل اصول و [[فروع دین]] بوده و بر [[تفسیر]] و [[ | # [[امام]]، گذشته از آنکه [[علم]] و [[دانش]] خویش را از افراد عادی فرا نمیگیرد بلکه [[علم]] او نیز [[خدادادی]] و موهبتی (و یا [[علم لدنی]]) است، باید عالمترین فرد عصر خویش و آگاهترین از میان [[عالمان]] زمان خود به مسائل اصول و [[فروع دین]] بوده و بر [[تفسیر]] و [[تأویل]] کامل [[قرآن کریم]] توانا باشد، تا بتواند بیانگر [[معارف]] و [[احکام دین]] بوده و پاسخگوی کلیه نیازهای [[علمی]] و [[معنوی]] [[امّت]] باشد؛ زیرا [[امام]] و [[خلیفه مسلمین]] بدون داشتن چنین [[علم]] و [[آگاهی]] گسترده و فراگیر، [[قادر]] به انجام رسالتها و مسئولیتهای بجا مانده از [[پیامبر]] {{صل}} نبوده و در نتیجه، [[مسلمانان]] به یکباره پس از [[ارتحال پیامبر]] {{صل}} با خلأ [[رهبری]] پیامبرگونه روبرو میشوند و دچار [[انحطاط]] [[فکری]] و [[دینی]] و [[سیر]] قهقرایی میگردند<ref>چنانکه به دلیل کنار زدن وصی و جانشین به حق و بلافصل پیامبر {{صل}} علی {{ع}} و ائمه پس از او، از کرسی امامت و خلافت، تا حدود زیادی جامعه اسلامی دچار این انحطاط فکری - فرهنگی و سیر قهقرایی شده است!</ref>. | ||
# [[امام]] باید همچون [[پیامبر]] {{صل}} از هرگونه [[گناه]]، [[خطا]] و [[اشتباه]] پیراسته بوده و از "[[مقام عصمت]]" به تمام معنا و مراتب آن برخوردار باشد؛ زیرا بدون برخورداری از "[[عصمت]]" نمیتواند مورد [[اعتماد]] [[مردم]] قرار گیرد و [[مردم]] [[مسلمان]] به شیوههای عملی و [[کردار]] و [[رفتار]] او تأسّی جویند و او را [[سرمشق]] و الگوی خود در [[زندگی]] و [[رفتار]] [[دینی]] قرار دهند. در حالی که سخت [[نیازمند]] به چنین [[الگو]] و سرمشقی در [[زندگی]] و [[رفتار]] [[دینی]] هستند و بلکه میتوان گفت نیاز [[مردم]] به شیوه [[رفتار]] پیامبرگونه [[امام]] و [[جانشین پیامبر]] {{صل}} برای [[الگوگیری]]، اگر بیشتر از نیازشان به گفتار و [[سیره]] قولی او نباشد، کمتر نیست. به همین [[دلیل]]، با وجود [[عصمت]] است که همه گفتار و [[رفتار]] [[امام]] {{ع}} [[حجّت شرعی]] بوده و بدون هیچگونه تردید و دغدغهای لازمالاجرا میباشد<ref>چنانکه آیه «اولی الامر» (سوره نساء، آیه ۵۴) نیز که اطاعت صاحبان امر یعنی جانشینان [[پیامبر]] {{صل}} را بدون چون و چرا و مطلق واجب میداند، اقتضا دارد که [[امام]] و خلیفه پس از پیامبر {{صل}} نیز معصوم باشد. (ر. ک: المیزان، ج۴، ص۳۹۱ - ۳۹۳؛ تفسیر کبیر، فخر رازی، ج۱۰، ص۱۴۳ - ۱۴۴).</ref>. | # [[امام]] باید همچون [[پیامبر]] {{صل}} از هرگونه [[گناه]]، [[خطا]] و [[اشتباه]] پیراسته بوده و از "[[مقام عصمت]]" به تمام معنا و مراتب آن برخوردار باشد؛ زیرا بدون برخورداری از "[[عصمت]]" نمیتواند مورد [[اعتماد]] [[مردم]] قرار گیرد و [[مردم]] [[مسلمان]] به شیوههای عملی و [[کردار]] و [[رفتار]] او تأسّی جویند و او را [[سرمشق]] و الگوی خود در [[زندگی]] و [[رفتار]] [[دینی]] قرار دهند. در حالی که سخت [[نیازمند]] به چنین [[الگو]] و سرمشقی در [[زندگی]] و [[رفتار]] [[دینی]] هستند و بلکه میتوان گفت نیاز [[مردم]] به شیوه [[رفتار]] پیامبرگونه [[امام]] و [[جانشین پیامبر]] {{صل}} برای [[الگوگیری]]، اگر بیشتر از نیازشان به گفتار و [[سیره]] قولی او نباشد، کمتر نیست. به همین [[دلیل]]، با وجود [[عصمت]] است که همه گفتار و [[رفتار]] [[امام]] {{ع}} [[حجّت شرعی]] بوده و بدون هیچگونه تردید و دغدغهای لازمالاجرا میباشد<ref>چنانکه آیه «اولی الامر» (سوره نساء، آیه ۵۴) نیز که اطاعت صاحبان امر یعنی جانشینان [[پیامبر]] {{صل}} را بدون چون و چرا و مطلق واجب میداند، اقتضا دارد که [[امام]] و خلیفه پس از پیامبر {{صل}} نیز معصوم باشد. (ر. ک: المیزان، ج۴، ص۳۹۱ - ۳۹۳؛ تفسیر کبیر، فخر رازی، ج۱۰، ص۱۴۳ - ۱۴۴).</ref>. | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
[[گواه]] این سخن، همان جریانی است که در آغاز [[رسالت پیامبر]] اکرم {{صل}} رخ داد. هنگامی که آن [[حضرت]]، قبیلهای از [[قبایل]] [[عرب]] را به [[آیین]] خویش فراخواند، آنان گفتند: اگر ما در دینت از تو [[پیروی]] کرده و به تو [[ایمان]] آوریم و به دنبال آن [[خداوند]] تو را بر مخالفانت [[پیروز]] گرداند، آیا میپذیری که پس از شما [[رهبری]] بر [[دین]] و [[امت]] تو از آنِ ما باشد؟ آن [[حضرت]] فرمود: این امر از آنِ خداست و آن را در هر جا و برای هر کسی که بخواهد قرار میدهد<ref>سیرة ابن هشام، ج۲، ص۳۲؛ السیرة الحلبیة؛ برهانالدین علی بن ابراهیم حلبی، ج۲، ص۳.</ref>.<ref>[[عبدالله ابراهیمزاده آملی|ابراهیمزاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیمزاده آملی (کتاب)| امامت و رهبری]]، ص۳۳-۳۵.</ref> | [[گواه]] این سخن، همان جریانی است که در آغاز [[رسالت پیامبر]] اکرم {{صل}} رخ داد. هنگامی که آن [[حضرت]]، قبیلهای از [[قبایل]] [[عرب]] را به [[آیین]] خویش فراخواند، آنان گفتند: اگر ما در دینت از تو [[پیروی]] کرده و به تو [[ایمان]] آوریم و به دنبال آن [[خداوند]] تو را بر مخالفانت [[پیروز]] گرداند، آیا میپذیری که پس از شما [[رهبری]] بر [[دین]] و [[امت]] تو از آنِ ما باشد؟ آن [[حضرت]] فرمود: این امر از آنِ خداست و آن را در هر جا و برای هر کسی که بخواهد قرار میدهد<ref>سیرة ابن هشام، ج۲، ص۳۲؛ السیرة الحلبیة؛ برهانالدین علی بن ابراهیم حلبی، ج۲، ص۳.</ref>.<ref>[[عبدالله ابراهیمزاده آملی|ابراهیمزاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیمزاده آملی (کتاب)| امامت و رهبری]]، ص۳۳-۳۵.</ref> | ||
=== برخوردار از [[علم]] سرشار | === برخوردار از [[علم]] سرشار خدادادی و [[عصمت]] همهجانبه و کامل === | ||
دو ویژگی مهم [[امام]]، [[علم]] و [[عصمت]] است. [[امام]] {{ع}} نزد [[شیعه]] از [[علم]] سرشار | دو ویژگی مهم [[امام]]، [[علم]] و [[عصمت]] است. [[امام]] {{ع}} نزد [[شیعه]] از [[علم]] سرشار خدادادی و [[عصمت]] همهجانبه و کامل برخوردار است. باید توجّه داشت که خاستگاه و ریشه همه [[مقامات]] و کمالات معنوی [[پیامبر]] و [[امام]] {{ع}} دو صفت و ویژگیِ "[[علم]]" و "[[عصمت]]" است<ref>چنانکه بزودی خواهد آمد که عصمت به عنوان بالاترین مرتبه کمال انسانی و برترین درجه مقام معنوی، موجب دستیابی انسان به ولایت مطلقه الهی و نیز موجب بروز کارهای خارق عادت، کرامات و تصرفات ولایی میشود. آیات و روایات فراوانی بر آن دلالت دارد. اما در بیان ارتباط بین علم و ولایت و قدرت نیز آیات و روایاتی وارد شده که بیانگر این مطلب است که علم پیامبر و ائمه {{عم}} منشأ ولایت و قدرت روحی و معنوی آنان بوده است. (ر. ک: اصول کافی، ج۱، ص۲۲۶ - ۲۳۰؛ بصائر الدرجات، ص۲۱۰ - ۲۱۹؛ تفسیر نور الثقلین، ج۲، ص۵۲۲ - ۵۲۴، ذیل آیه {{متن قرآن|وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}} [سوره رعد، آیه ۴۳]) برای تحقیق بیشتر نیز ر. ک: علم امام، مجموعه مقالات، محمد حسن نادم، دانشگاه ادیان و مذاهب.</ref>. این دو صفت و ویژگی، در منابع [[دینی]] به ویژه در [[زیارت جامعه کبیره]] محوریترین و مهمترین صفات و ویژگیهای آن [[انسانهای کامل]] و بینظیر دانسته شده که شرح آنها چنین است: | ||
==== [[علم]] ==== | ==== [[علم]] ==== | ||
| خط ۱۱۱: | خط ۱۱۱: | ||
[[اسرار]] و معارفی که قابل گفتن برای دیگران است نیز دارای درجات و مراتب گوناگون است؛ به گونهای که هر مطلبی را به هر کس نمیتوان گفت. این [[اختلاف]] [[درجه]] در میان [[اصحاب خاص]] [[ائمه]] {{عم}} نیز وجود داشت؛ به گونهای که برخی از [[اسرار الهی]] را مثلاً میتوانستند به [[سلمان]] بگویند ولی [[ابوذر]] [[قدرت]] [[تحمل]] شنیدن آن را نداشت<ref>درباره اسرار الهی و چگونگی حفظ اسرار توسط ائمه {{عم}}، مباحث زیادی مطرح است. برای تحقیق بیشتر ر. ک: ادب فنای مقربان، ج۲، ص۱۷۱ - ۱۸۳ و ج۴، ص۱۲۴ - ۱۲۹.</ref>.<ref>[[عبدالله ابراهیمزاده آملی|ابراهیمزاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیمزاده آملی (کتاب)| امامت و رهبری]]، ص۴۴-۴۵.</ref> | [[اسرار]] و معارفی که قابل گفتن برای دیگران است نیز دارای درجات و مراتب گوناگون است؛ به گونهای که هر مطلبی را به هر کس نمیتوان گفت. این [[اختلاف]] [[درجه]] در میان [[اصحاب خاص]] [[ائمه]] {{عم}} نیز وجود داشت؛ به گونهای که برخی از [[اسرار الهی]] را مثلاً میتوانستند به [[سلمان]] بگویند ولی [[ابوذر]] [[قدرت]] [[تحمل]] شنیدن آن را نداشت<ref>درباره اسرار الهی و چگونگی حفظ اسرار توسط ائمه {{عم}}، مباحث زیادی مطرح است. برای تحقیق بیشتر ر. ک: ادب فنای مقربان، ج۲، ص۱۷۱ - ۱۸۳ و ج۴، ص۱۲۴ - ۱۲۹.</ref>.<ref>[[عبدالله ابراهیمزاده آملی|ابراهیمزاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیمزاده آملی (کتاب)| امامت و رهبری]]، ص۴۴-۴۵.</ref> | ||
====={{متن حدیث|حَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ}}: حاملان | ====={{متن حدیث|حَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ}}: حاملان کتاب الهی ===== | ||
مراد از {{متن حدیث|حَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ}}، دارندگان [[علوم]] و [[معارف قرآن]] | مراد از {{متن حدیث|حَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ}}، دارندگان [[علوم]] و [[معارف قرآن]] کریم است؛ زیرا {{متن حدیث|حَمَلَةِ }} جمع حامل به معنای باربردار و دربردارنده و "حامل الشیء" به معنای صاحب و دارنده چیز آمده است<ref>فرهنگ نوین؛ عربی - فارسی، ص۱۶۷، ماده «حمل».</ref>. پس مراد از {{متن حدیث|حَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ}}، دارندگان مفاد و محتوای [[کتاب خدا]]، یعنی آگاهان به رموز، بطون [[قرآن]] و [[علوم]] و معارف مندرج در مفاد آن است. | ||
[[امام باقر]] {{ع}} در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن|... وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}}<ref>«... و کسی که دانش کتاب نزد اوست» سوره رعد، آیه ۴۳.</ref> فرمود: [[خداوند]] تنها ما را [[اراده]] کرده و دارندگان [[علم کتاب]] ما [[ائمه اهل بیت]] {{عم}} پس از [[پیامبر]] {{صل}} هستیم<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۹۲، ح۴ و ۵ و ۶.</ref>. | [[امام باقر]] {{ع}} در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن|... وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ}}<ref>«... و کسی که دانش کتاب نزد اوست» سوره رعد، آیه ۴۳.</ref> فرمود: [[خداوند]] تنها ما را [[اراده]] کرده و دارندگان [[علم کتاب]] ما [[ائمه اهل بیت]] {{عم}} پس از [[پیامبر]] {{صل}} هستیم<ref>اصول کافی، ج۱، ص۲۹۲، ح۴ و ۵ و ۶.</ref>. | ||