تفاوت ظهور با قیام امام مهدی چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

| تعداد پاسخ = ۳

* «در روایاتی که پیرامون [[انقلاب]] و [[حکومت]] عدلِ [[امام مهدی]] موجود است، گاه از لفظ "[[ظهور]]" استفاده شده، گاه تعبیر "خروج" آمده و در مواردی، لفظ "[[قیام]]" به کار رفته است. در بیشتر [[احادیث]]، این الفاظ، نمایانگر تحقّق و وقوع این رویداد شگرف و بزرگِ [[تاریخ]] [[بشریت]]، یعنی [[انقلاب]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} می‌باشند؛ ولی باید بدانیم که هر کدام از این الفاظ، در برگیرنده [[پیام]] خاص خود نیز می‌باشد؛ چراکه [[امامان معصوم]] {{عم}}: بدون تأمّل، لفظی را [[انتخاب]] نمی‌کرده‌اند. این معنا در برخی [[احادیث]] که بین این الفاظ، فرق گذاشته‌اند، روشن‌تر است. برای مثال، ضمن روایتی از [[امام جواد]] {{ع}} [[نقل]] شده که ایشان فرموده‌اند: "هنگامی‌ که این تعداد (۳۱۳ نفر) از اهل [[اخلاص]] جمع شدند، [[خدای تعالی]]، امر او ([[حضرت مهدی]] {{ع}}) را ظاهر سازد. پس زمانی که [[عقد]] برای او کامل گردید که (آن [[عقد]]) ده هزار مرد می‌باشد، به [[اذن خداوند]]، خروج کند"<ref>{{عربی|" فَإِذَا اجْتَمَعَتْ‏ لَهُ‏ هَذِهِ‏ الْعِدَّةُ مِنْ‏ أَهْلِ‏ الْإِخْلَاصِ‏ أَظْهَرَ اللَّهُ‏ أَمْرَهُ‏ فَإِذَا كَمَلَ‏ لَهُ‏ الْعَقْدُ وَ هُوَ عَشَرَةُ آلَافِ‏ رَجُلٍ‏ خَرَجَ‏ بِإِذْنِ‏ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}؛ کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ب۳۷، ح۲.</ref>. از ظاهر این [[روایت]]، به خوبی روشن می‌شود که [[امام جواد]] {{ع}} بین [[ظهور]] و خروج فرق گذاشته‌اند. از نظر ایشان، زمانی که [[امام مهدی]] {{ع}}همراه با [[یاران]]، خود را به جهانیان معرفی می‌کند، [[ظهور]]، و زمانی که لشگریان به اندازه کافی جمع شده و مقدمات [[جنگ]] با [[دشمنان]] [[خدا]] فراهم گردد، خروج خواهد بود. به عبارت دیگر، [[ظهور]]، زمان آشکار شدن [[حضرت]] و خروج، هنگام شروع [[جنگ]] و [[قیام]] مسلحانه می‌باشد»<ref>[[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[رخدادهای ظهور (کتاب)|رخدادهای ظهور]]، ص ۱۲ - ۱۳.</ref>.

«در برخی [[روایات]]، "[[ظهور]]" و "[[قیام]]" در یک مفهوم به کار رفته است<ref>محمد بن ابراهیم نعمانی در کتاب خود در بابی با عنوان "باب ما جاء فی ذکر أحوال الشیعه عند خروج القائم {{ع}} و قبله و بعده" روایاتی را نقل کرده که افزون بر چگونگی ظهور به گستره عصر ظهور و قیام نیز اشاره کرده است. الغیبه، ص ۳۱۷؛ و نیز نک: علی بن ابراهیم قمی، تفسیر قمی، ج۲، ص۲۰۴.</ref> و این خود سبب شده تا افرادی، هر دو را در یک معنا به کار برند. اما از برخی [[روایات]] به دست می‌آید که [[ظهور]] می‌تواند با [[قیام]]، متفاوت باشد و [[قیام]]، مرحله‌ای است که [[پس از ظهور]] رخ می‌دهد. که برخی [[روایات]] در این باره عبارتند از:

* '''[[قیام]] [[پس از ظهور]]''': [[محمد بن یعقوب کلینی]] از [[امام صادق]] {{ع}} درباره فرمایش [[خداوند عزوجل]]: ‌{{متن قرآن|فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ}}<ref>«و هنگامی که در صور دمیده شود،» سوره مدثر، آیه ۸.</ref>؛ با یادآوری [[سند]]، این [[روایت]] را [[نقل]] کرده است که:‌ "همانا [[امام]] پیروز و پنهان از ما [[خاندان]] است که چون [[خدای بزرگ]] بخواهد امر او را آشکار سازد، در دلش نکته‌ای می‌گذا‌رد، پس آشکار می‌شود و سپس به امر [[خدای تبارک و تعالی]] به پا خیزد"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ مِنَّا إِمَاماً مُظَفَّراً مُسْتَتِراً فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ ذِكْرُهُ إِظْهَارَ أَمْرِهِ نَكَتَ فِي قَلْبِهِ نُكْتَةً فَظَهَرَ فَقَامَ بِأَمْرِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص ۳۴۳، ح۳۰.</ref>.

توجه به حرف "فاء" در "فقام" می‌تواند چنین برداشتی را بیشتر به ذهن نزدیک کند که [[قیام]] [[پس از ظهور]] است. [[شیخ صدوق]] در [[روایت]] دیگری نیز با یادآوری [[سند]]<ref>حدثنا محمد بن أحمد الشیبانی رضی الله عنه (اگر چنانچه ترضی صدوق را بر وثاقت حمل کنیم، موثق است) قال حدثنا محمد بن أبی عبد الله الکوفی (وی در اسناد کامل الزیارات آمده است. نک: ابولقاسم خوئی، معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۲۷۰) عن سهل بن زیاد الأدمی(نک: ابولقاسم خوئی، معجم رجال الحدیث، ج۸، ص۳۴۱) عن عبد العظیم بن عبد الله الحسنی.</ref> از [[امام جواد]] {{ع}} [[نقل]] کرده که آن [[حضرت]] پس از اشاره به فراهم‌شدن [[یاران]] ویژه برای [[حضرت مهدی]] {{ع}} فرمود: "و چون این شمار از اهل [[اخلاص]] به گرد او فراهم می‌آیند، [[خداوند]] بزرگ، امرش را آشکار سازد ([[ظهور]] کند) و چون [[عقد]] - که عبارت از ده هزار مرد باشد - کامل شد، به خواست [[پروردگار]] بزرگ [[قیام]] می‌کند"<ref>{{متن حدیث|فَإِذَا اجْتَمَعَتْ لَهُ هَذِهِ الْعِدَّةُ مِنْ أَهْلِ الْإِخْلَاصِ أَظْهَرَ اللَّهُ أَمْرَهُ فَإِذَا كَمَلَ لَهُ الْعَقْدُ وَ هُوَ عَشَرَةُ آلَافِ رَجُلٍ خَرَجَ بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل‏}}؛ محمد بن علی بن حسین بن بابویه، کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۳۷۷، ح۲.</ref>. روشن است در این [[روایت]]، "اظهار امر" و "خروج" دو چیز متفاوت دانسته شده است؛ که می‌تواند مقصود از بخش نخست، [[ظهور]] و از بخش دوم، [[قیام]] و خروج باشد.

در روایتی دیگر روشن‌تر به این مطلب اشاره شده است. که در آن [[شیخ صدوق]] با یادآوری [[سند]]<ref>حدثنا محمد بن محمد بن عصام رضی الله عنه (ترضی محمد بن علی بن حسین بن بابویه) قال حدثنا محمد بن یعقوب الکلینی قال حدثنا القاسم بن العلاء (و کان جلیل‌القدر؛ رجال طوسی، ص ۴۳۶، ش۶۲۴۳) قال حدثنی إسماعیل بن علی القزوینی قال حدثنی علی بن إسماعیل (ثقه علی التحقیق؛ نرم افزار نور الدرایه) عن عاصم بن حمید الحناط (أبو الفضل مولی کوفی ثقه عین صدوق؛ رجال نجاشی، ص۳۰۱، ش ۸۲۱) عن محمد بن مسلم الثقفی (از اصحاب اجماع) قال سمعت أبا جعفر محمد بن علی الباقر {{ع}} یقول.</ref> نوشته است [[محمد بن مسلم]] گوید: از [[امام باقر]] {{ع}} شنیدم که می‌فرمود: [[قائم]] ما یاری‌ شده به [[ترس]] [[دشمنان]] است و تأیید شده به [[یاری]] [[خداوند]]، [[زمین]] برای او درنوردیده شود و گنج‌های خود را آشکار سازد، پس از ادامه [[روایت]] در پاسخ به این پرسش که: [[قائم]] شما کی خروج می‌کند؟ با اشاره به برخی [[نشانه‌ها]] فرمود:‌ "در این هنگام است که [[قائم]] ما خروج کند و چون [[ظهور]] کند به خانه [[کعبه]] تکیه زند و [[سیصد و سیزده]] مرد به گرد او اجتماع کنند و اولین سخن او این [[آیه]] [[قرآن]] است: ‌ {{متن قرآن|بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«برنهاده  خداوند برای شما بهتر است اگر مؤمن باشید و من بر شما نگهبان نیستم» سوره هود، آیه ۸۶.</ref>، سپس می‌گوید: منم [[بقیة الله]] در [[زمین]] و منم [[خلیفه خداوند]] و [[حجت]] او بر شما و هر [[درود]] فرستنده‌ای به او چنین [[سلام]] گوید: ‌{{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ}}! و چون برای [[بیعت]] ده هزار مرد به گرد او اجتماع کنند خروج خواهد کرد. و در [[زمین]] هیچ پرستیده‌ای مگر [[پروردگار]] نباشد و..."<ref>{{متن حدیث|فَإِذَا خَرَجَ أَسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلَى الْكَعْبَةِ وَ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا وَ أَوَّلُ مَا يَنْطِقُ بِهِ هَذِهِ الْآيَةُ بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا بَقِيَّةُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ خَلِيفَتُهُ وَ حُجَّتُهُ عَلَيْكُمْ فَلَا يُسَلِّمُ عَلَيْهِ مُسَلِّمٌ إِلَّا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ فَإِذَا اجْتَمَعَ إِلَيْهِ الْعِقْدُ وَ هُوَ عَشَرَةُ آلَافِ رَجُلٍ خَرَجَ فَلَا يَبْقَى فِي الْأَرْضِ مَعْبُودٌ دُونَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل...}}؛ محمد بن علی بن حسین بن بابویه، کمال الدین و تمام النعمه، ج۱، ص۳۳۰، ح۱۶.</ref>؛ و در این [[روایت]] نیز سخن از دو خروج به میان آمده که می‌توان یکی را "[[ظهور]]" و دیگری را همانا "[[قیام]]" دانست.

در سخنی دیگر [[امام صادق]] {{ع}} در پاسخ به مردی از اهالی [[کوفه]] که پرسید: چند نفر در [[قیام]]، [[قائم]] {{ع}} را [[همراهی]] می‌کنند؟ [[مردم]] می‌گویند با [[سیصد و سیزده]] نفر، به شمار اهل [[بدر]] فرمود:‌ "او جز به همراه یاورانی نیرومند خروج نمی‌کند و آن کمتر از ده هزار تن نیست"<ref>{{متن حدیث|وَ مَا يَخْرُجُ إِلَّا فِي أُولِي قُوَّةٍ وَ مَا تَكُونُ أُولُو الْقُوَّةِ أَقَلَّ مِنْ عَشَرَةِ آلَافٍ}}؛ همان، ص ۶۵۴.</ref>.

* '''[[خروج مهدی]] {{ع}} شبیه [[بعثت]] [[پیامبر]] {{صل}}''': علاوه بر [[روایات]] یادشده، از روایاتی که خروج [[حضرت مهدی]] {{ع}} را مانند برانگیخته‌شدن [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}} دانسته<ref>امام صادق {{ع}} فرمود: ‌{{متن حدیث|وَ خُرُوجُهُ {{ع}} كَخُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ {{صل}}‌}}؛ محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبه، ص۱۹۸، ح۹؛ ص۱۹۹، ح۱۴؛ ص ۲۴۳، ح ۴۳.</ref>، نیز می‌توان استفاده کرد، [[حضرت]] پیش از [[قیام]] فراگیر و جهانی خود، آشکار شده و ضمن رساندن [[پیام]] خویش برای [[قیام]] برابر [[دشمنان]]، [[حجت]] را بر آنان تمام می‌کند، چرا که یک فاصله زمانی مناسبی بین [[بعثت]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}}‌ و [[مبارزه]] آن [[حضرت]] با [[کفار]] و [[مشرکان]] وجود داشته که در آن فاصله [[پیامبر]] به بیان [[دستورات الهی]]، [[دعوت]] [[مردمان]] و [[اتمام حجت]] بر [[دشمنان]] دست زد.

* '''نپذیرفتن [[توبه]] پس از آغاز [[قیام]]''': همچنین روایاتی وجود دارد که در آن گفته شده کسانی که تا آغاز [[قیام حضرت مهدی]] {{ع}} به وی [[ایمان]] نیاورده‌اند؛ اگر چنانچه با آغاز [[قیام]] [[ایمان]] بیاورند آن [[ایمان]] سودی برای آنها نخواهد داشت. امام صادق {{ع}} درباره آیه: {{متن قرآن|يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ}}<ref>«روزی که برخی نشانه‌های پروردگارت آید کسی که از پیش ایمان نیاورده یا در ایمان خویش کار نیکویی انجام نداده باشد ایمانش او را سودی نخواهد داد» سوره انعام، آیه ۱۵۸.</ref> فرمود: ‌{{متن حدیث|الْآيَاتُ هُمُ الْأَئِمَّةُ وَ الْآيَةُ الْمُنْتَظَرَةُ هُوَ الْقَائِمُ {{ع}} فَيَوْمَئِذٍ لَا يَنْفَعُ نَفْساً إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلِ قِيَامِهِ بِالسَّيْفِ وَ إِنْ آمَنَتْ بِمَنْ تَقَدَّمَهُ مِنْ آبَائِهِ {{عم}}}}<ref>[[شیخ صدوق|محمد بن علی بن حسین بن بابویه]]، [[کمال الدین و تمام النعمه]]، ج۱، ص۱۸ و ص ۳۰.</ref>. [[شیخ صدوق|محمد بن علی بن حسین بن بابویه]] [[روایت]] را با دو [[سند]] در سه جا [[نقل]] کرده است. نخست در دو جا نوشته: ‌{{متن حدیث|حَدَّثَنَا أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي الْخَطَّابِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ}}. و در جای دیگر نوشته: ‌{{متن حدیث|حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدَ بْنِ زِيَادِ بْنِ جَعْفَرِ الْهَمْدَانِيِّ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ وَ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رِئَابٍ وَ غَيْرِهِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ}}. که روشن است اگر [[قیام]] همان [[ظهور]] دانسته شود معنای [[روایت]] آن است که هرگاه [[حضرت]] [[ظهور]] کرد دیگر [[ایمان]] از کسی پذیرفته نیست؛ در حالی که کسی چنین نگفته، و [[حضرت]] پس از عرضه [[ایمان]] بر [[مخالفان]] و [[اتمام حجت]] با آنان، به [[قیام جهانی]] خود دست خواهد زد.

* '''نتیجه''':  

# اگرچه از برخی [[روایات]] و سخنان برخی از بزرگان، [[یگانگی]] [[ظهور]] و [[قیام]] استفاده می‌شود، اما برخی [[روایات]] نیز [[قیام]] را رخدادی [[پس از ظهور]] دانسته است.

# با متفاوت دانستن [[ظهور]] با [[قیام]] می‌توان بین روایاتی که زمان‌های گوناگونی را برای [[ظهور]] و [[قیام]] بیان کرده جمع کرد؛ به این بیان که برخی [[روایات]] به [[زمان ظهور]] و برخی به [[زمان قیام]] اشاره کرده است<ref>در روایات به روزهای گوناگونی اشاره شده که برخی از این قرارست: یک. روایاتی که جمعه را روز ظهور معرفی کرده است؛ محمد بن علی بن حسین بن بابویه، الخصال، ج۲، ص۳۹۴؛ دو. روایاتی که روز ظهور را مصادف با روز عاشورا ذکر کرده است؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۴، ص۳۰۰؛ سه. روایاتی که روز ظهور را شنبه دانسته است؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۴، ص۳۳۳؛ محمد بن علی بن حسین بن بابویه، کمال‌الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۶۵۳.</ref>.  

# متفاوت‌دانستن [[ظهور]] با [[قیام]]، با [[آموزه‌های دینی]] و [[منطق]] [[اهل بیت]] {{عم}} [[سازگاری]] بیشتری دارد، چرا که یکی‌دانستن [[ظهور]] با [[قیام]] بدین معنا است که [[حضرت]] همین که [[ظهور]] کرد [[قیام جهانی]] خود را آغاز می‌کند، در حالی که با توجه به جهانی‌بودن [[قیام]]، این دگرگونی بزرگ، نیاز به زمینه‌ها و مقدماتی دارد؛ از جمله اینکه [[مردم]] با دقت و [[انتخاب]] خود، [[حضرت]] را بپذیرند و نه از [[ترس]] [[شمشیر]].

# اگر چه فراهم‌ شدن [[یاران خاص]] (۳۱۳ نفر) از [[شرایط ظهور]] دانسته شده، اما در برخی [[روایات]]، گرد آمدن [[یاوران]] برای [[کمک]] در آن [[قیام جهانی]] [[پس از ظهور]] دانسته شده است؛ چه این‌ که در [[روایات]] گفته نشده به طور [[لزوم]]، همه [[یاوران]] [[حضرت]] [[پیش از ظهور]]، شرایط [[یاری]] [[حضرت]] را به دست می‌آورند.

«[[ظهور]]، یک امر دفعی و ناگهانی است، اما [[قیام]]، یک امر تدریجی است که [[با تدبیر]] مستقیم [[امام مهدی]] {{ع}} رُخ می‌دهد؛ چنان‌که درباره [[ظهور]] از [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}} سؤال می‌شود: چه وقتی "[[قائم]]" از ذریهات خروج می‌کند؟ فرمود: مَثَل او، مَثَل [[ساعت]] است که آشکار نکند وقتش را، جز او و نیاید شما را جز ناگهانی<ref>{{متن حدیث|مَتَى يَخْرُجُ الْقَائِمُ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ فَقَالَ {{صل}}: مَثَلُهُ مَثَلُ السَّاعَةِ الَّتِي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً}}؛ ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج۲، ص۳۸۳، ح۶.</ref>؛ در این [[روایت]]؛ گرچه از واژه {{متن حدیث|يَخْرُجُ}} استفاده شده است، ولی با قرائن مقالیه نظیر کاربست شاخصه {{متن حدیث|بَغْتَةً}} از واژه {{متن حدیث|يَخْرُجُ}}، معنای [[ظهور]] برداشت می‌شود.

اما [[قیام]] و [[نهضت جهانی حضرت مهدی]] {{ع}}، به صورت تدریجی از [[مکه]] شروع می‌شود که [[روایت]] ذیل به این مطلب اشاره دارد: [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: "آن‌گاه که [[خداوند]] به [[حضرت قائم]] {{ع}} اجازه [[ظهور]] دهد... متجاوز از سیصد و دَه مرد نزد او بیایند و با او [[بیعت]] کنند و در [[مکه]] بماند تا یارانش به ده هزار نفر برسد، سپس از آنجا به سوی [[مدینه]] حرکت می‌کند"<ref>{{متن حدیث|إِذَا أَذِنَ اللَّهُ عَزَّ اسْمُهُ لِلْقَائِمِ فِي الْخُرُوجِ... وَ قَدْ وَافَاهُ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا فَيُبَايِعُوهُ وَ يُقِيمُ بِمَكَّةَ حَتَّى يَتِمَّ أَصْحَابُهُ عَشْرَةَ آلَافِ نَفْسٍ ثُمَّ يَسِيرُ مِنْهَا إِلَى الْمَدِينَةِ}}؛ مفید، محمد بن محمد، الارشاد، ج۲، ص۳۸۳.</ref>

در [[روایت]] بالا؛ گرچه واژه "خروج " به کار رفته، ولی بر اساس شاخصه‌های "تدریج" که در آن آمده، به سوی معنای [[قیام]] انصراف پیدا می‌کند؛ زیرا در [[روایت]] به این نکته اشاره شده که [[امام مهدی]] {{ع}} [[بعد از ظهور]]، در [[مکه]] اقامت دارد تا [[یاران عام]] [[حضرت]] به ایشان بپیوندند تا زمینه [[قیام]] که حرکت از [[مکه]] و رفتن به سوی [[مدینه]] است، فراهم شود. پس [[قیام]] [[حضرت]] [[بعد از ظهور]]، به صورت تدریجی با خروج از [[مکه]] به سوی [[مدینه]] و دیگر نقاط عالم آغاز می‌شود.

'''از جمله [[شرایط ظهور]] مهیا شدن [[یاران خاص]] برای [[امام مهدی]] {{ع}} است؛''' یکی از عواملی که [[ظهور]] [[حضرت]] را به تأخیر می‌اندازد و [[حضرت]] را همچنان در پس پرده [[غیبت]] نگه می‌دارد، عدم [[آمادگی یاران]] خاص با تعداد [[سیصد و سیزده نفر]] می‌باشد. ولی شروع [[قیام]] و [[نهضت جهانی امام مهدی]] {{ع}} علاوه بر وجود [[یاران خاص]] به [[یاران عام]] نیز نیاز است که در برخی [[روایات]] بدان اشاره شده است.

[[امام محمد تقی]] {{ع}} در این باره می‌فرماید: "[[سیصد و سیزده]] تن از یارانش به تعداد نفرات [[لشکر]] [[اسلام]] در [[جنگ بدر]] از نقاط دور [[زمین]] در اطرافش گرد آیند... چون این عده در نزد وی اجتماع کنند، [[رسالت]] خویش را ظاهر می‌سازد (یعنی [[ظهور]] پیدا می‌کند) و بعد از آن‌که [[پیمان وفاداری]] میان او و یارانش که ده هزار مرد می‌باشند، منعقد گردید، [[فرمان الهی]] [[قیام]] را صادر می‌نماید"<ref>{{متن حدیث|...يَجْتَمِعُ إِلَيْهِ مِنْ أَصْحَابِهِ عَدَدُ أَهْلِ بَدْرٍ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا مِنْ أَقَاصِي الْأَرْضِ... فَإِذَا اجْتَمَعَتْ لَهُ هَذِهِ الْعِدَّةُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ أَظْهَرَ أَمْرَهُ فَإِذَا أُكْمِلَ لَهُ الْعَقْدُ وَ هُوَ عَشَرَةُ آلَافِ رَجُلٍ خَرَجَ بِإِذْنِ اللَّهِ...}}؛ ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج۱، ص۲۶۸، ح۱۱.</ref>؛

بی‌تردید می‌توان از [[روایت]] فوق و امثال آن چنین نتیجه گرفت؛ که با مهیا شدن [[سیصد و سیزده نفر]] [[یاران خاص]] که [[شرط ظهور]] است [[ظهور امام مهدی]] {{ع}} تحقق پیدا می‌کند. اما با مهیا شدن [[یاران خاص]] و عام که شرط [[قیام]] است، [[قیام]] [[حضرت]] آغاز می‌شود، پس در واقع، [[آمادگی یاران]] خاص، [[شرط ظهور]] و [[آمادگی یاران]] خاص و عام شرط [[قیام حضرت مهدی]] {{ع}} است.

[[امام مهدی]] {{ع}} در توقیعی که برای [[اسحاق بن یعقوب]] نوشته، فرموده است: "امّا [[ظهور]] [[فَرَج]]، بسته به خواست [[خداوند]] است و تعیینکنندگانِ وقت، دروغ‌گویند"<ref>{{متن حدیث|أَمَّا ظُهُورُ الْفَرَجِ فَإِنَّهُ إِلَى اللَّهِ وَ كَذَبَ الْوَقَّاتُونَ}}؛ طبرسی، احمد بن علی، الإحتجاج، ج۲، ص۴۷۰.</ref>.

'''[[ظهور امام مهدی]] {{ع}} از لحاظ زمانی، تقدم بر [[قیام]] دارد و موضوع [[قیام]]''' به لحاظ رتبه، متفرع بر [[ظهور]] است.

در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، تفاوت [[ظهور]] و [[قیام]] اشاره شده است: "همانا [[امام]] [[پیروز]] و پنهان از [[خاندان]] ماست و چون [[خدای متعال]] [[اراده]] کند که امر او را ظاهر سازد، در دلش نکتهای گذارد، سپس ظاهر شود و به امر [[خدای تبارک و تعالی]] [[قیام]] کند"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ مِنَّا إِمَاماً مُظَفَّراً مُسْتَتِراً فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ ذِكْرُهُ إِظْهَارَ أَمْرِهِ نَكَتَ فِي قَلْبِهِ نُكْتَةً فَظَهَرَ فَقَامَ بِأَمْرِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۳۹۳، ح۳۰.</ref>.

# دوگانه بودن موضوع [[ظهور]] و موضوع [[قیام]] برداشت می‌شود.

# فاصله ترتبی میان [[قیام]] و [[ظهور]] برقرار می‌شود.

# تقدم [[ظهور]] و تأخر [[قیام]] [[استنباط]] می‌شود»<ref>[[حسین الهی‌نژاد|الهی‌نژاد، حسین]]، [[بررسی و تحلیل نقش ایرانیان در تحولات فرجام جامعه بشریت با تاکید بر مسأله ظهور و قیام (مقاله)|بررسی و تحلیل نقش ایرانیان در تحولات فرجام جامعه بشریت با تاکید بر مسأله ظهور و قیام]]، ص ۷۸-۸۰.</ref>.