عتق در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جز (جایگزینی متن - 'رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ' به '')
 
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات پرسش
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[فقه سیاسی (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ فقه سیاسی]]
| موضوع اصلی = [[فقه سیاسی (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ فقه سیاسی]]
| موضوع فرعی = عتق در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟
| تصویر = 110062.jpg
| تصویر = 110062.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| نمایه وابسته = [[کلیاتی از فقه سیاسی (نمایه)|کلیاتی از فقه سیاسی]]
| نمایه وابسته = [[کلیاتی از فقه سیاسی (نمایه)|کلیاتی از فقه سیاسی]]
| مدخل اصلی = [[عتق]]
| مدخل اصلی = [[عتق]]
خط ۱۵: خط ۱۳:
حجت الاسلام و المسلمین '''[[ابوالفضل شکوری]]''' در کتاب ''«[[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:
حجت الاسلام و المسلمین '''[[ابوالفضل شکوری]]''' در کتاب ''«[[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:


«[[دین اسلام]] ۔ چنان‌که بارها در [[قرآن مجید]] اشاره شده است. به [[قوم]] و [[ملّت]] خاصی اختصاص ندارد. پیامش جهانی و آیینی [[جاودانی]] است که برای نظم‌بخشیدن به [[زندگی]] کل [[بشر]] و ایجاد [[نظام]] [[قسط]] و [[عدالت]] در سراسر [[گیتی]]، از جانب [[آفریدگار]] [[جهان]] به [[حضرت]] [[محمد بن عبدالله]]{{صل}} نازل شده است<ref>{{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَى لِلْعَالَمِينَ}} «بگو: من برای آن ([[پیامبری]]) از شما پاداشی نمی‌خواهم؛ آن جز یاد کردی برای جهانیان نیست» [[سوره انعام]]، [[آیه]] ۹۰؛
«[[دین اسلام]] ۔ چنان‌که بارها در [[قرآن مجید]] اشاره شده است. به [[قوم]] و [[ملّت]] خاصی اختصاص ندارد. پیامش جهانی و آیینی [[جاودانی]] است که برای نظم‌بخشیدن به [[زندگی]] کل [[بشر]] و ایجاد [[نظام]] [[قسط]] و [[عدالت]] در سراسر [[گیتی]]، از جانب [[آفریدگار]] [[جهان]] به [[حضرت]] [[محمد بن عبدالله]] {{صل}} نازل شده است<ref>{{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَى لِلْعَالَمِينَ}} «بگو: من برای آن ([[پیامبری]]) از شما پاداشی نمی‌خواهم؛ آن جز یاد کردی برای جهانیان نیست» [[سوره انعام]]، [[آیه]] ۹۰؛


{{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ}} «و تو را جز رحمتی برای جهانیان، نفرستاده‌ایم» [[سوره انبیاء]]، آیه ۱۰۷؛
{{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ}} «و تو را جز رحمتی برای جهانیان، نفرستاده‌ایم» [[سوره انبیاء]]، آیه ۱۰۷؛
خط ۲۹: خط ۲۷:
'''“فکّ رقبه” یا [[مبارزه]] با [[بردگی]]''': با شروع [[جهاد]] علیه [[ستمگران]] و رژیم‌های [[کافر]]، برنامه بسیار منطقی و دقیق “فکّ رقبه” [[اسلام]] نیز آغاز می‌شود زیرا [[پیام اسلام]] و [[ارتش]] [[اسلامی]] به برده‌هایی که تحت [[حکومت]] [[کفّار]] [[ستمگر]] [[زندگی]] می‌کرده‌اند این بوده است که: “برده‌ها، به محض [[پذیرش اسلام]] و [[سرپیچی]] از [[اطاعت]] صاحبان خود، [[آزاد]] می‌شوند”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، کتاب جهاد، ص۴۴۹.</ref>.
'''“فکّ رقبه” یا [[مبارزه]] با [[بردگی]]''': با شروع [[جهاد]] علیه [[ستمگران]] و رژیم‌های [[کافر]]، برنامه بسیار منطقی و دقیق “فکّ رقبه” [[اسلام]] نیز آغاز می‌شود زیرا [[پیام اسلام]] و [[ارتش]] [[اسلامی]] به برده‌هایی که تحت [[حکومت]] [[کفّار]] [[ستمگر]] [[زندگی]] می‌کرده‌اند این بوده است که: “برده‌ها، به محض [[پذیرش اسلام]] و [[سرپیچی]] از [[اطاعت]] صاحبان خود، [[آزاد]] می‌شوند”<ref>تذکرة الفقهاء، ج۱، کتاب جهاد، ص۴۴۹.</ref>.


این تنها حلقه‌ای از مجموعه حلقات طرح فک رقبه اسلامی است. اما برای [[فهم]] هر چه دقیق‌تر برنامه [[آزادی برده]] در اسلام، بهتر است به اوائل [[ظهور اسلام]] در [[مکه]] بازگشته و [[نزول]] [[آیات الهی]] به [[حضرت محمد]]{{صل}} را بررسی کنیم. یکی از سوره‌هایی که در [[مکّه]]، [[قبل از هجرت]] [[پیامبر]] و یارانش به [[مدینه]]، نازل شد، [[سوره]] “بلد” می‌باشد. [[سوره بلد]] از سوره‌های کوتاه و کوچک و مکی [[قرآن]] است و دقیقاً زمانی نازل شده است که پیامبر تعداد انگشت‌شماری بیش [[پیروان]] [[مؤمن]] نداشت.
این تنها حلقه‌ای از مجموعه حلقات طرح فک رقبه اسلامی است. اما برای [[فهم]] هر چه دقیق‌تر برنامه [[آزادی برده]] در اسلام، بهتر است به اوائل [[ظهور اسلام]] در [[مکه]] بازگشته و [[نزول]] [[آیات الهی]] به [[حضرت محمد]] {{صل}} را بررسی کنیم. یکی از سوره‌هایی که در [[مکّه]]، [[قبل از هجرت]] [[پیامبر]] و یارانش به [[مدینه]]، نازل شد، [[سوره]] “بلد” می‌باشد. [[سوره بلد]] از سوره‌های کوتاه و کوچک و مکی [[قرآن]] است و دقیقاً زمانی نازل شده است که پیامبر تعداد انگشت‌شماری بیش [[پیروان]] [[مؤمن]] نداشت.


این سوره را می‌توان در آن شرایط، اعلام برنامه و [[اعلام مواضع]] اسلام و [[پیامبر گرامی]] آن نسبت به بردگی و بردگان و [[ایتام]] و [[مساکین]] و [[محرومان]] تلقّی کرد.
این سوره را می‌توان در آن شرایط، اعلام برنامه و [[اعلام مواضع]] اسلام و [[پیامبر گرامی]] آن نسبت به بردگی و بردگان و [[ایتام]] و [[مساکین]] و [[محرومان]] تلقّی کرد.
خط ۳۷: خط ۳۵:
[[قرآن مجید]]، زمانی مواضع خود را نسبت به [[آزادی بردگان]] و فک رقبه اعلام می‌کند که هنوز کمکی ندارد؛ بهتر است عین ترجمه آن [[آیات]] را در اینجا بیاوریم تا از سرچشمه [[وحی]] بهره‌مند شویم: “به [[نام خداوند]] [[بخشنده]] [[مهربان]]؛ [[سوگند]] به این [[شهر]] ([[مکه]]) در حالی که تو ([[پیامبر]]) در آن ساکن هستی و سوگند به [[پدری]][چنان] و آن کسی را که به وجود آورد؛ به [[راستی]] که [[انسان]] را در [[رنج]] آفریدیم؛ آیا پندارد که کسی به او [[توانایی]] ندارد؟ گوید [[مال]] روی هم انباشته‌ای را تباه ساختم؛ آیا پندارد که کسی او را ندیده است؟ آیا برای او دو چشم قرار ندادیم؟ و آیا برای او یک زبان و دو لب نیافریدیم؟ و هر دو [[راه]] ([[خیر و شر]]) را بدو نمودیم. باز هم (به شکرانه این [[نعمت‌ها]]، به جای [[طاعت]] [[حق]]) به [[عقبه]] [[تکلیف]]، تن در نداد و چه می‌دانی آن عقبه چیست؟ آن عقبه، [[آزاد]] کردن برده و طعام دادن در [[روز]] [[گرسنگی]] است، یا به [[یتیم]] [[خویشاوند]] خود و یا به بی‌چاره [[مضطر]] خاک‌نشین و علاه بر این، از زمره کسانی باشد که به [[خدا]] [[ایمان]] آورده و همدیگر را سفارش به [[صبر]] و [[پایداری]] و [[مهربانی]] می‌کنند، آنها أصحاب الیمین هستند و...”<ref>{{متن قرآن|لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ * وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ * وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ * لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ}} «نه، سوگند می‌خورم به این شهر * که تو در این شهر ساکنی * و سوگند به پدر، و فرزندی که آورده است * که بی‌گمان انسان را در رنج آفریده‌ایم» سوره بلد، آیه ۱ - ۴.</ref>.
[[قرآن مجید]]، زمانی مواضع خود را نسبت به [[آزادی بردگان]] و فک رقبه اعلام می‌کند که هنوز کمکی ندارد؛ بهتر است عین ترجمه آن [[آیات]] را در اینجا بیاوریم تا از سرچشمه [[وحی]] بهره‌مند شویم: “به [[نام خداوند]] [[بخشنده]] [[مهربان]]؛ [[سوگند]] به این [[شهر]] ([[مکه]]) در حالی که تو ([[پیامبر]]) در آن ساکن هستی و سوگند به [[پدری]][چنان] و آن کسی را که به وجود آورد؛ به [[راستی]] که [[انسان]] را در [[رنج]] آفریدیم؛ آیا پندارد که کسی به او [[توانایی]] ندارد؟ گوید [[مال]] روی هم انباشته‌ای را تباه ساختم؛ آیا پندارد که کسی او را ندیده است؟ آیا برای او دو چشم قرار ندادیم؟ و آیا برای او یک زبان و دو لب نیافریدیم؟ و هر دو [[راه]] ([[خیر و شر]]) را بدو نمودیم. باز هم (به شکرانه این [[نعمت‌ها]]، به جای [[طاعت]] [[حق]]) به [[عقبه]] [[تکلیف]]، تن در نداد و چه می‌دانی آن عقبه چیست؟ آن عقبه، [[آزاد]] کردن برده و طعام دادن در [[روز]] [[گرسنگی]] است، یا به [[یتیم]] [[خویشاوند]] خود و یا به بی‌چاره [[مضطر]] خاک‌نشین و علاه بر این، از زمره کسانی باشد که به [[خدا]] [[ایمان]] آورده و همدیگر را سفارش به [[صبر]] و [[پایداری]] و [[مهربانی]] می‌کنند، آنها أصحاب الیمین هستند و...”<ref>{{متن قرآن|لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ * وَأَنْتَ حِلٌّ بِهَذَا الْبَلَدِ * وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ * لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ}} «نه، سوگند می‌خورم به این شهر * که تو در این شهر ساکنی * و سوگند به پدر، و فرزندی که آورده است * که بی‌گمان انسان را در رنج آفریده‌ایم» سوره بلد، آیه ۱ - ۴.</ref>.


این صریح‌ترین شعاری است که یک [[مکتب]] و [[مذهب]] می‌تواند در فضایی که [[نظام]] [[برده‌داری]] [[حاکم]] است، به نفع [[برده‌ها]] و علیه برده‌داری بدهد و [[اسلام]] و [[قرآن]]، این [[شعار]] را داده و این برنامه را اعلام داشته است. [[خداوند]] در جای دیگر از [[قرآن]]، درباره [[رسالت پیامبر]]{{صل}} می‌فرماید: “آنان که [[پیروی]] کنند از [[رسول]] (خاتم) و [[پیامبر]] [[امّی]] که در [[تورات]] و انجیلی که در دست آنهاست نیز از او یاد شده، [[رسالت]] دارد تا [[خلق]] را به [[نیکی‌ها]] [[فرمان]] داده و از مظاهر [[زشتی]] و [[منکرات]] باز دارد، چیزهای [[پاکیزه]] را بر آنان [[حلال]] و چیزهای [[ناپاک]] را [[حرام]] کند، و قید و بندهایی را که بر ایشان بوده است بر می‌دارد. و آنان که به او [[ایمان]] آوردند و بزرگش داشتند و باریش کردند و نوری را که با او نازل شده است پیروی کردند، آنان همان رستگارانند”<ref>{{متن قرآن|الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ...}} «همان کسان که از فرستاده پیام‌آور درس ناخوانده پیروی می‌کنند، همان که (نام) او را نزد خویش در تورات و انجیل نوشته می‌یابند؛ آنان را به نیکی فرمان می‌دهد و از بدی باز می‌دارد و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال و چیزهای ناپاک را بر آنان حرام می‌گرداند و بار (تکلیف)‌های گران و بندهایی را که بر آنها (بسته) بود از آنان برمی‌دارد، پس کسانی که به او ایمان آورده و او را بزرگ داشته و بدو یاری رسانده‌اند و از نوری که همراه وی فرو فرستاده شده است پیروی کرده‌اند رستگارند» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref>. این است برنامه اعلام‌شده [[اسلام]] در مورد [[آزادی]] [[انسان]] از بندهای [[بردگی]] و [[خرافات]] [[جهل]] و [[شرک]] و [[عصبیّت]].
این صریح‌ترین شعاری است که یک [[مکتب]] و [[مذهب]] می‌تواند در فضایی که [[نظام]] [[برده‌داری]] [[حاکم]] است، به نفع [[برده‌ها]] و علیه برده‌داری بدهد و [[اسلام]] و [[قرآن]]، این [[شعار]] را داده و این برنامه را اعلام داشته است. [[خداوند]] در جای دیگر از [[قرآن]]، درباره [[رسالت پیامبر]] {{صل}} می‌فرماید: “آنان که [[پیروی]] کنند از [[رسول]] (خاتم) و [[پیامبر]] [[امّی]] که در [[تورات]] و انجیلی که در دست آنهاست نیز از او یاد شده، [[رسالت]] دارد تا [[خلق]] را به [[نیکی‌ها]] [[فرمان]] داده و از مظاهر [[زشتی]] و [[منکرات]] باز دارد، چیزهای [[پاکیزه]] را بر آنان [[حلال]] و چیزهای [[ناپاک]] را [[حرام]] کند، و قید و بندهایی را که بر ایشان بوده است بر می‌دارد. و آنان که به او [[ایمان]] آوردند و بزرگش داشتند و باریش کردند و نوری را که با او نازل شده است پیروی کردند، آنان همان رستگارانند”<ref>{{متن قرآن|الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ...}} «همان کسان که از فرستاده پیام‌آور درس ناخوانده پیروی می‌کنند، همان که (نام) او را نزد خویش در تورات و انجیل نوشته می‌یابند؛ آنان را به نیکی فرمان می‌دهد و از بدی باز می‌دارد و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال و چیزهای ناپاک را بر آنان حرام می‌گرداند و بار (تکلیف)‌های گران و بندهایی را که بر آنها (بسته) بود از آنان برمی‌دارد، پس کسانی که به او ایمان آورده و او را بزرگ داشته و بدو یاری رسانده‌اند و از نوری که همراه وی فرو فرستاده شده است پیروی کرده‌اند رستگارند» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref>. این است برنامه اعلام‌شده [[اسلام]] در مورد [[آزادی]] [[انسان]] از بندهای [[بردگی]] و [[خرافات]] [[جهل]] و [[شرک]] و [[عصبیّت]].


آری اسلام می‌خواهد فکّ رقبه کند و غل‌ها و زنجیرها را بگسلد و بردگی را نابود سازد و آنان که اسلام را حامی بردگی تلقّی نموده‌اند به این [[دین]] [[پاک]] [[خدا]] بسی [[ظلم]] و [[جفا]] کرده‌اند چرا که بر خلاف [[نص]] قرآن عمل کرده‌اند. برای اینکه برنامه “فک رقبه” عملی شود و از پشتوانه محکم‌تری برخوردار گردد، [[خداوند]] سهمی از بودجه کلان و هنگفت [[زکات]] را به طور رسمی به این برنامه اختصاص داده است که در [[راه]] [[آزادی بردگان]] [[مصرف]] شود. چنان‌که در [[سوره توبه]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ…}}<ref>«زکات، تنها از آن تهیدستان و بیچارگان و مأموران (دریافت) آنها و دلجویی‌شدگان و در راه (آزادی) بردگان و از آن وامداران و (هزینه) در راه خداوند و از آن در راه‌ماندگان است که از سوی خداوند واجب گردیده است و خداوند دانایی فرزانه است» سوره توبه، آیه ۶۰.</ref>.
آری اسلام می‌خواهد فکّ رقبه کند و غل‌ها و زنجیرها را بگسلد و بردگی را نابود سازد و آنان که اسلام را حامی بردگی تلقّی نموده‌اند به این [[دین]] [[پاک]] [[خدا]] بسی [[ظلم]] و [[جفا]] کرده‌اند چرا که بر خلاف [[نص]] قرآن عمل کرده‌اند. برای اینکه برنامه “فک رقبه” عملی شود و از پشتوانه محکم‌تری برخوردار گردد، [[خداوند]] سهمی از بودجه کلان و هنگفت [[زکات]] را به طور رسمی به این برنامه اختصاص داده است که در [[راه]] [[آزادی بردگان]] [[مصرف]] شود. چنان‌که در [[سوره توبه]] می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ…}}<ref>«زکات، تنها از آن تهیدستان و بیچارگان و مأموران (دریافت) آنها و دلجویی‌شدگان و در راه (آزادی) بردگان و از آن وامداران و (هزینه) در راه خداوند و از آن در راه‌ماندگان است که از سوی خداوند واجب گردیده است و خداوند دانایی فرزانه است» سوره توبه، آیه ۶۰.</ref>.
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش