←تحقق عدالت در گرو اعتقاد به مبدأ و معاد
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
| موضوع مرتبط = جهان | | موضوع مرتبط = جهان | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = [[جهانشناسی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | | مداخل مرتبط = [[جهانشناسی در قرآن]] - [[جهانشناسی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
'''جهانشناسی''' به معنای [[شناخت جهان]] است که به توصیف و توضیح [[جهان]] میپردازد. جهانشناسی یکی از ارکان اساسی [[معرفت دینی]] به شمار میآید که برخی از اجزای نظام ارزشی و کنشی بر آن مبتنی است. مبانی جهانشناسی [[اثبات]] رئالیسم و امکان [[جهان هستی]] است. | '''جهانشناسی''' به معنای [[شناخت جهان]] است که به توصیف و توضیح [[جهان]] میپردازد. جهانشناسی یکی از ارکان اساسی [[معرفت دینی]] به شمار میآید که برخی از اجزای نظام ارزشی و کنشی بر آن مبتنی است. مبانی جهانشناسی [[اثبات]] رئالیسم و امکان [[جهان هستی]] است. باورمندی به [[سنتهای الهی]]، ویژگیهایی چون [[یقین]] به [[پیروزی]] و [[برنامهریزی]] برای شکوفایی را در پی دارد. | ||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
| خط ۸۴: | خط ۸۴: | ||
نقطه اصلی و اساسی در جهانشناسی [[اسلامی]]، مسأله تداوم [[حیات]] بعد از [[مرگ]] است. این اصل باید در تنظیم [[روابط]] [[زندگی]]، تنظیم پایههای [[حکومت اسلامی]] و [[اداره جامعه]] و اداره عالم، [[تصمیمگیریها]] و اقدامها، نقش داشته باشد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۲/۹/۱۳۷۹.</ref>. نظامهایی که به [[خدا]] و [[قیامت]] [[اعتقاد]] دارند، علاوه بر چشمهای حسابگر و حسابرس [[دنیایی]]، آن جایی که دیگران نمیفهمند، آن جایی که دیگران تشخیص نمیدهند، به ناظر دیگری [[معتقد]] هستند و همین هم [[کارایی]] یک [[نظام]] را بالا میبرد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۲۳/۵/۱۳۷۰.</ref>.<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]] ص۲۷۷.</ref> | نقطه اصلی و اساسی در جهانشناسی [[اسلامی]]، مسأله تداوم [[حیات]] بعد از [[مرگ]] است. این اصل باید در تنظیم [[روابط]] [[زندگی]]، تنظیم پایههای [[حکومت اسلامی]] و [[اداره جامعه]] و اداره عالم، [[تصمیمگیریها]] و اقدامها، نقش داشته باشد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۲/۹/۱۳۷۹.</ref>. نظامهایی که به [[خدا]] و [[قیامت]] [[اعتقاد]] دارند، علاوه بر چشمهای حسابگر و حسابرس [[دنیایی]]، آن جایی که دیگران نمیفهمند، آن جایی که دیگران تشخیص نمیدهند، به ناظر دیگری [[معتقد]] هستند و همین هم [[کارایی]] یک [[نظام]] را بالا میبرد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۲۳/۵/۱۳۷۰.</ref>.<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]] ص۲۷۷.</ref> | ||
===== [[تحقق عدالت]] در گرو اعتقاد به | ===== [[تحقق عدالت]] در گرو اعتقاد به مبدأ و معاد ===== | ||
همه بدبختیهایی که در [[جوامع]] مختلف | همه بدبختیهایی که در [[جوامع]] مختلف مشاهده میشود، ناشی از [[ظلم]] و [[بیعدالتی]] است<ref>ر.ک: نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با کارگزاران، در روز «عید مبعث»، ۲۹/۹/۱۳۷۴.</ref>، از این رو؛ [[ادیان الهی]] در نگاه به مبدأ [[خلقت]] هستی، در مسیر حرکت [[تاریخی]] [[ملتها]] و در تبیین پایان این مسیر یعنی [[معاد]]، همواره بر عنصر «[[عدالت]]» تأکید کردهاند<ref>ر.ک: دومین نشست اندیشههای [[راهبردی]]، ۲۷/۲/۱۳۹۰. | ||
[online]available: http://farsi.khamenei.ir/index.html</ref>. در [[اسلام]]، «عدالت» ارزشی است که به هیچ وجه و در هیچ شرایطی مورد مناقشه قرار نمیگیرد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۲/۹/۱۳۷۹.</ref>. [[انسان]] اگر [[باور]] داشته باشد که [[رفتار]] [[ظالمانه]] یا عادلانهاش در [[قیامت]] مجسم میشود، طبعاً به عدالت نزدیک میشود<ref>دومین نشست اندیشههای راهبردی، ۲۷/۲/۱۳۹۰. [online]available: http://farsi.khamenei.ir/index.html.</ref>. بر این اساس؛ نقش چنین باوری در تحقق [[نظامهای اجتماعی]] به ویژه نظامهای [[قضایی]]، [[اقتصادی]] و [[مدیریتی]] [[عدالتمحور]] بیبدیل است<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]] ص۲۷۷.</ref>. | [online]available: http://farsi.khamenei.ir/index.html</ref>. در [[اسلام]]، «عدالت» ارزشی است که به هیچ وجه و در هیچ شرایطی مورد مناقشه قرار نمیگیرد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، ۱۲/۹/۱۳۷۹.</ref>. [[انسان]] اگر [[باور]] داشته باشد که [[رفتار]] [[ظالمانه]] یا عادلانهاش در [[قیامت]] مجسم میشود، طبعاً به عدالت نزدیک میشود<ref>دومین نشست اندیشههای راهبردی، ۲۷/۲/۱۳۹۰. [online]available: http://farsi.khamenei.ir/index.html.</ref>. بر این اساس؛ نقش چنین باوری در تحقق [[نظامهای اجتماعی]] به ویژه نظامهای [[قضایی]]، [[اقتصادی]] و [[مدیریتی]] [[عدالتمحور]] بیبدیل است<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]] ص۲۷۷.</ref>. | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۱: | ||
ملتهایی که به [[زندگی دنیا]] چسبیدهاند و در این زمینه [[پیشرفت]] کردهاند، لزوماً [[زندگی]] گوارا (حیات طیبه) ندارند. زندگی گوارا وقتی است که [[رفاه]] مادی با عدالت، [[معنویت]] و [[اخلاق]] همراه شود و این را فقط ادیان الهی میتوانند برای [[بشر]] تأمین کنند<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در صحن جامع رضوی مشهد مقدس، ۲/۱/۱۳۸۳؛ حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار دانشجویان و اساتید دانشگاههای استان کرمان، ۱۹/۲/۱۳۸۴.</ref>. [[حیات طیبه]] یعنی [[دنیا]] و [[آخرت]]، ماده و معنا را با هم داشتن. حیات طیبه یعنی ملتی که تلاش و [[سازندگی]] میکند، [[صنعت]]، [[بازرگانی]] و [[کشاورزی]] را به اوج میرساند، [[قدرت علمی]] و تکنیکی پیدا میکند، پیشرفتهای گوناگون در همه جهت به دست میآورد، در همه این حالات، دلش با [[خدا]] باشد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در اجتماع بزرگ مردم مشهد و زایران حضرت رضا{{ع}}، ۲۹/۱/۱۳۷۰.</ref>.<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]]، ص۲۷۹.</ref> | ملتهایی که به [[زندگی دنیا]] چسبیدهاند و در این زمینه [[پیشرفت]] کردهاند، لزوماً [[زندگی]] گوارا (حیات طیبه) ندارند. زندگی گوارا وقتی است که [[رفاه]] مادی با عدالت، [[معنویت]] و [[اخلاق]] همراه شود و این را فقط ادیان الهی میتوانند برای [[بشر]] تأمین کنند<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در صحن جامع رضوی مشهد مقدس، ۲/۱/۱۳۸۳؛ حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار دانشجویان و اساتید دانشگاههای استان کرمان، ۱۹/۲/۱۳۸۴.</ref>. [[حیات طیبه]] یعنی [[دنیا]] و [[آخرت]]، ماده و معنا را با هم داشتن. حیات طیبه یعنی ملتی که تلاش و [[سازندگی]] میکند، [[صنعت]]، [[بازرگانی]] و [[کشاورزی]] را به اوج میرساند، [[قدرت علمی]] و تکنیکی پیدا میکند، پیشرفتهای گوناگون در همه جهت به دست میآورد، در همه این حالات، دلش با [[خدا]] باشد<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در اجتماع بزرگ مردم مشهد و زایران حضرت رضا{{ع}}، ۲۹/۱/۱۳۷۰.</ref>.<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]]، ص۲۷۹.</ref> | ||
=== نقش اعتقاد به | === نقش اعتقاد به مبدأ و معاد در [[پیشرفت]] [[جامعه]] === | ||
در هر جامعه و ملتی، مبانی [[معرفتی]]، [[فلسفی]] و [[اخلاقی]] نقش تعیین کنندهای در نوع پیشرفت مطلوب یا نامطلوب دارند اما جامعهای که بر اساس [[فلسفه]]، [[ایدئولوژی]] و [[نظام اخلاقی]] خود لذت مادی را اصل نمیشمرد و برخی از کارهای [[لذتبخش]] را [[نامشروع]] میداند، لذت را مجوزی برای [[تصمیم]] و [[اقدام]] تلقی نمیکند. اما در یک جامعهای که در آن پول و | در هر جامعه و ملتی، مبانی [[معرفتی]]، [[فلسفی]] و [[اخلاقی]] نقش تعیین کنندهای در نوع پیشرفت مطلوب یا نامطلوب دارند اما جامعهای که بر اساس [[فلسفه]]، [[ایدئولوژی]] و [[نظام اخلاقی]] خود لذت مادی را اصل نمیشمرد و برخی از کارهای [[لذتبخش]] را [[نامشروع]] میداند، لذت را مجوزی برای [[تصمیم]] و [[اقدام]] تلقی نمیکند. اما در یک جامعهای که در آن پول و سود، محور [[قضاوت]] نیست، همان کار ممکن است ضدارزش محسوب شود؛ لذا مدل [[توسعه]] [[غربی]] در [[نظام اسلامی]] به جهت ماهیت متفاوت مبانی دیدگاه [[اسلام]] و [[غرب]] نسبت به [[پیشرفت]] و جایگاه [[انسان]] در این پیشرفت، نتیجهبخش نیست<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار استادان و دانشجویان کردستان، ۲۷/۲/۱۳۸۸.</ref>. در دیدگاه غربی، [[پیشرفت مادی]] و محور آن سود مادی است. اما در دیدگاه اسلام پیشرفت مادی [[هدف]] نیست، بلکه وسیلهای برای [[رشد]] و تعالی انسان است. در [[جهانبینی]] اسلام، [[ثروت]]، [[قدرت]] و [[علم]]، وسیله رشد انسان و زمینهساز [[برقراری عدالت]]، [[حکومت حق]]، [[روابط انسانی]] در [[جامعه]] و دنیای آباد هستند<ref>نرم افزار حدیث ولایت، نسخه ۲، حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد: الگوی اسلامی - ایرانی تنها راه پیشرفت کشور، ۲۵/۲/۱۳۸۶.</ref>.<ref>[[قاسم ترخان|ترخان، قاسم]]، [[جهانشناسی اسلامی - ترخان (مقاله)|مقاله «جهانشناسی اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]] ص۲۷۹.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||