اسماعیل بن ابیزیاد سکونی در تراجم و رجال (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۱
، ۲۱ دسامبر ۲۰۲۲←تحقیق
(←تحقیق) |
|||
| خط ۹۰: | خط ۹۰: | ||
در میان [[ادله]] عامی بودن سکونی سه دلیل از مهمترین آنها به شمار میآید: | در میان [[ادله]] عامی بودن سکونی سه دلیل از مهمترین آنها به شمار میآید: | ||
۱. عبارت [[شیخ طوسی]] در کتاب عدة الاصول. به نظر، علت عامی شمردن سکونی از سوی شیخ طوسی، بدان جهت بوده که وی در منصب قضا حضور داشته و همین سبب شده شیخ طوسی [[گمان]] کند کسی که در منصب قضا با [[حاکمان]] وقت همکاری میکند، [[سنی]] باشد و مؤید این استظهار این است که اولاً شیخ طوسی در کتاب عدة الاصول علاوه بر سکونی، [[نوح بن دراج]] را نیز از راویان عامی به شمار آورده که [[قاضی کوفه]] بوده و در کتاب [[رجال]] الطوسی خود نوشته است: نوح بن دراج النخعی مولاهم الکوفی القاضی<ref>رجال الطوسی، ص۳۱۴، ش۴۶۷۱.</ref> درحالی که [[نجاشی]] به امامی بودن نوح بن دراج تصریح کرده و در [[ترجمه]] او نوشته است: {{عربی|"كان قاضياً بالكوفة"}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۰۲، ش۲۵۴.</ref> و در [[ترجمه]] برادرش [[جمیل بن دراج]] مینویسد: {{عربی|"واخوه نوح بن دراج القاضي كان أيضاً من أصحابنا وكان يخفي أمره"}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۲۶ - ۱۲۷، ش۳۲۸.</ref>. | ۱. عبارت [[شیخ طوسی]] در کتاب عدة الاصول. به نظر، علت عامی شمردن سکونی از سوی شیخ طوسی، بدان جهت بوده که وی در منصب قضا حضور داشته و همین سبب شده شیخ طوسی [[گمان]] کند کسی که در منصب قضا با [[حاکمان]] وقت همکاری میکند، [[سنی]] باشد و مؤید این استظهار این است که: | ||
'''اولاً:''' شیخ طوسی در کتاب [[عدة الاصول (کتاب)|عدة الاصول]] علاوه بر سکونی، [[نوح بن دراج]] را نیز از راویان عامی به شمار آورده که [[قاضی کوفه]] بوده و در کتاب [[رجال]] الطوسی خود نوشته است: نوح بن دراج النخعی مولاهم الکوفی القاضی<ref>رجال الطوسی، ص۳۱۴، ش۴۶۷۱.</ref> درحالی که [[نجاشی]] به امامی بودن نوح بن دراج تصریح کرده و در [[ترجمه]] او نوشته است: {{عربی|"كان قاضياً بالكوفة"}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۰۲، ش۲۵۴.</ref> و در [[ترجمه]] برادرش [[جمیل بن دراج]] مینویسد: {{عربی|"واخوه نوح بن دراج القاضي كان أيضاً من أصحابنا وكان يخفي أمره"}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۲۶ - ۱۲۷، ش۳۲۸.</ref>. | |||
[[نجاشی]] نیز [[حفص بن غیاث]] را از [[راویان]] عامی شمرده، چون از [[قضات]] آن [[زمان]] بوده است و در شرح حال وی نوشته است: {{عربی|"و ولي القضاء ببغداد الشرقية لهارون ثم ولاه قضاء الكوفة"}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۴، ش۳۴۶.</ref>. | [[نجاشی]] نیز [[حفص بن غیاث]] را از [[راویان]] عامی شمرده، چون از [[قضات]] آن [[زمان]] بوده است و در شرح حال وی نوشته است: {{عربی|"و ولي القضاء ببغداد الشرقية لهارون ثم ولاه قضاء الكوفة"}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۳۴، ش۳۴۶.</ref>. | ||
ثانیاً [[شیخ طوسی]] در دو کتاب رجالی خود (الفهرست و [[رجال]] الطوسی) که هر دو را بعد از کتاب عدة الأصول تألیف کرده<ref>شیخ طوسی در الفهرست و در شرح حال خود، به ذکر تألیفاتش اشاره کرده و از جمله آنها کتاب عدة الأصول را معرفی کرده است. (ر.ک: الفهرست (طوسی)، ص۲۴، ش۳).</ref>، هیچ اشارهای به عامی بودن [[سکونی]] نکرده است، با اینکه مقتضای هر دو کتاب، خصوصاً الفهرست، یادآوری [[انحرافات اعتقادی]] راویان بوده است<ref>در مقدمه کتاب الفهرست مینویسد: {{عربی|"فإذا ذكرت كل واحد من المصنفين و أصحاب الأصول فلا بد أن أشير إلي ما قيل فيه من التعديل و التجريح، و هل يعول على روايته أم لا، و أبين عن اعتقاده هل هو موافق للحق أم مخالف له؟ لأن كثيراً من مصنفي أصحابنا و أصحاب الأصول ينتحلون المذاهب الفاسدة و إن كانت كتبهم معتمدة}}؛ ([[الفهرست]] ([[طوسی]])، ص۳ – ۴).</ref>. | '''ثانیاً:''' [[شیخ طوسی]] در دو کتاب رجالی خود (الفهرست و [[رجال]] الطوسی) که هر دو را بعد از کتاب عدة الأصول تألیف کرده<ref>شیخ طوسی در الفهرست و در شرح حال خود، به ذکر تألیفاتش اشاره کرده و از جمله آنها کتاب عدة الأصول را معرفی کرده است. (ر.ک: الفهرست (طوسی)، ص۲۴، ش۳).</ref>، هیچ اشارهای به عامی بودن [[سکونی]] نکرده است، با اینکه مقتضای هر دو کتاب، خصوصاً الفهرست، یادآوری [[انحرافات اعتقادی]] راویان بوده است<ref>در مقدمه کتاب الفهرست مینویسد: {{عربی|"فإذا ذكرت كل واحد من المصنفين و أصحاب الأصول فلا بد أن أشير إلي ما قيل فيه من التعديل و التجريح، و هل يعول على روايته أم لا، و أبين عن اعتقاده هل هو موافق للحق أم مخالف له؟ لأن كثيراً من مصنفي أصحابنا و أصحاب الأصول ينتحلون المذاهب الفاسدة و إن كانت كتبهم معتمدة}}؛ ([[الفهرست]] ([[طوسی]])، ص۳ – ۴).</ref>. | ||
افزون بر این، قبل از شیخ طوسی کسی به عامی بودن سکونی اشاره نکرده است؛ مثلاً در [[رجال الکشی]] که شیخ طوسی به [[تهذیب]] آن پرداخته، هیچ به عامی بودن سکونی اشارهای نشده است و منشأ عامی شمردن سکونی در رجال [[علامه]] و [[ابن داود]] هم به جهت [[تبعیت]] از شیخ طوسی بوده است. | افزون بر این، قبل از شیخ طوسی کسی به عامی بودن سکونی اشاره نکرده است؛ مثلاً در [[رجال الکشی]] که شیخ طوسی به [[تهذیب]] آن پرداخته، هیچ به عامی بودن سکونی اشارهای نشده است و منشأ عامی شمردن سکونی در رجال [[علامه]] و [[ابن داود]] هم به جهت [[تبعیت]] از شیخ طوسی بوده است. | ||