حجاب در فقه اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'صاحب نظران' به 'صاحب‌نظران'
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
جز (جایگزینی متن - 'صاحب نظران' به 'صاحب‌نظران')
خط ۷۶: خط ۷۶:
درباره [[پوشش]] [[عبادی]]، [[پیروان مذهب حنفی]] بر این عقیده‌اند که تمام بدن زنِ [[آزاد]]، حتی موهایی که از پشت گوش آویزان است باید، در هنگام نماز پوشیده شده و تنها صورت و کف دستان - نه روی آنها - و پاها می‌تواند آشکار باشد<ref>حصکفی، محمد بن علی، الدر المختار شرح تنویر الابصار، ج۱، ص۴۳۷.</ref>. پیروان شافعی و [[مالکی]] نیز معتقدند تمام بدن زن آزاد، جز صورت (وجه) و دست‌ها - روی دست‌ها و کف آنها - باید پوشانده شود<ref>شافعی، محمد بن ادریس، الأم، ج۱، ص۱۰۹؛ أبو البرکات، احمد بن محمد، الشرح الکبیر، ج۱، ص۲۱۴.</ref>؛ اما از نگاه مذهب حنبلی، تمام بدن زنِ آزاد، جز صورت، باید پوشانده شود<ref>ابن قدامه، عبد الله بن احمد، المغنی، ج۱، ص۶۳۶ – ۶۳۷؛ ابن قدامه، محمد بن احمد، الشرح الکبیر، ج۱، ص۴۵۸؛ بھوتی، منصور بن یونس، کشاف القناع، ج۱، ص۳۱۶.</ref>.
درباره [[پوشش]] [[عبادی]]، [[پیروان مذهب حنفی]] بر این عقیده‌اند که تمام بدن زنِ [[آزاد]]، حتی موهایی که از پشت گوش آویزان است باید، در هنگام نماز پوشیده شده و تنها صورت و کف دستان - نه روی آنها - و پاها می‌تواند آشکار باشد<ref>حصکفی، محمد بن علی، الدر المختار شرح تنویر الابصار، ج۱، ص۴۳۷.</ref>. پیروان شافعی و [[مالکی]] نیز معتقدند تمام بدن زن آزاد، جز صورت (وجه) و دست‌ها - روی دست‌ها و کف آنها - باید پوشانده شود<ref>شافعی، محمد بن ادریس، الأم، ج۱، ص۱۰۹؛ أبو البرکات، احمد بن محمد، الشرح الکبیر، ج۱، ص۲۱۴.</ref>؛ اما از نگاه مذهب حنبلی، تمام بدن زنِ آزاد، جز صورت، باید پوشانده شود<ref>ابن قدامه، عبد الله بن احمد، المغنی، ج۱، ص۶۳۶ – ۶۳۷؛ ابن قدامه، محمد بن احمد، الشرح الکبیر، ج۱، ص۴۵۸؛ بھوتی، منصور بن یونس، کشاف القناع، ج۱، ص۳۱۶.</ref>.


در میان [[فقیهان]] [[امامیه]]، [[ابن جنید]] بر این [[باور]] است که چنانچه [[زن]] در جایی که نامحرم او را نمی‌بیند بدون [[پوشش]] سر، [[نماز]] بخواند، نمازش صحیح است<ref>ر.ک: علامه حلی، حسن بن یوسف، مختلف الشیعه، ج۲، ص۹۶؛ ابن فهد حلی، احمد بن محمد، المهذب البارع، ج۱، ص۳۳۰؛ اشتهاردی، ص۵۱.</ref>. وی در [[تأیید]] این دیدگاه به برخی [[احادیث]] مانند [[حدیثی]] که در آن [[امام صادق]]{{ع}} به زن [[آزاد]] [[مسلمان]] [[اجازه]] نماز را در حالی که مکشوفة الرأس (سر برهنه) است می‌دهند، استناد کرده است<ref>طوسی، تهذیب الاحکام، ج۲، ص۲۱۸؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۴، ص۴۱۰.</ref>. از نظر وی تمام [[بدن]] زن عورت است و در نماز، تنها پوشاندن دو عورت (قُبُل و دُبُر) [[واجب]] است<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، مختلف الشیعه، ج۲، ص۹۸؛ اشتهاردی، ص۵۲.</ref>؛ اما از نگاه اکثر فقیهان امامیه، لازم است زن در هنگام نماز، تمام بدن، حتی سر و موهای خود را بپوشاند، جز صورت به مقدار [[وضو]] و دست‌ها و پاها (کف و رویشان)<ref>شهید اول، محمد بن مکی، ذکری الشیعة فی احکام الشریعه، ج۳، ص۸؛ اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان، ج۲، ص۱۰۶؛ نراقی، احمد بن محمدمهدی، مستند الشیعة فی احکام الشریعه، ج۴، ص۲۴۲.</ref>. از نگ نگاه [[صاحب نظران]] [[حدیث]] مورد استناد ابن جنید دارای معارض بوده و احتمال داده‌اند که مورد آن به شرایط ضروری مربوط باشد<ref>نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۸، ص۱۶۵.</ref>. برخی فقیهان<ref>شهید اول، محمد بن مکی، ذکری الشیعة فی احکام الشریعه، ج۳، ص۸.</ref> در خصوص واجب نبودن پوشش صورت و دو دست زن در هنگام نماز، ادعای [[اجماع]] کرده و دلیل آن را [[آیه]] {{متن قرآن|مَا ظَهَرَ مِنْهَا}}<ref>«بگو: بیایید تا آنچه را خداوند بر شما حرام کرده است برایتان بخوانم: اینکه چیزی را شریک او نگیرید و به پدر و مادر نیکی کنید و فرزندانتان را از ناداری نکشید؛ ما به شما و آنان روزی می‌رسانیم؛ و زشتکاری‌های آشکار و پنهان نزدیک نشوید و آن کس را که خداوند (کشتن او را) حرام کرده است جز به حق مکشید؛ این است آنچه شما را به آن سفارش کرده است باشد که خرد ورزید» سوره انعام، آیه ۱۵۱.</ref> دانسته‌اند. آنان همچنین درباره عدم [[وجوب]] [[پوشش]] پاها، آن را دیدگاهی مشهور دانسته و به دلایلی همچون عورت نبودن آن اشاره نموده‌اند<ref>شهید اول، محمد بن مکی، ذکری الشیعة فی احکام الشریعه، ج۳، ص۸.</ref>. از نگاه برخی دیگر نیز، پوشاندن پاها دیدگاه مشهوری است و میان پشت و روی آن تفاوتی نیست<ref>کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج۲، ص۹۷.</ref>. برخی نیز بر [[واجب]] نبودن پوشش قدمین، همچون واجب نبودن پوشش وجه و کفین ادعای [[اجماع]] کرده‌اند<ref>نراقی، احمد بن محمدمهدی، مستند الشیعة فی احکام الشریعه، ج۴، ص۲۴۲.</ref>. برخی دیگر از [[فقیهان]] نیز میان کف پاها و روی آنها قائل به تفصیل شده و پوشش ظاهر آن را برای [[زن]] واجب ندانسته‌اند<ref>محقق حلی، جعفر بن حسن، شرائع الاسلام، ج۱، ص۵۵؛ حلی، یحیی بن سعید، الجامع للشرائع، ص۶۵؛ علامه حلی، حسن بن یوسف، تحریر الاحکام، ج۱، ص۲۰۲.</ref>. دیدگاه بیشتر فقیهان [[امامیه]] در [[حج]] نیز، وجوب پوشش، به جز صورت و کف دو دست است<ref>محمودی، محمدرضا، مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی و مراجع تقلید، ص۲۹۴.</ref>.<ref>[[محمد ابراهیم شمس ناتری|شمس ناتری، محمد ابراهیم]]، [[پوشش زن - شمس ناتری و هوشمند (مقاله)|مقاله «پوشش زن»]]، [[دانشنامه فاطمی ج۴ (کتاب)|دانشنامه فاطمی ج۴]] ص ۲۹۹-۳۰۲.</ref>
در میان [[فقیهان]] [[امامیه]]، [[ابن جنید]] بر این [[باور]] است که چنانچه [[زن]] در جایی که نامحرم او را نمی‌بیند بدون [[پوشش]] سر، [[نماز]] بخواند، نمازش صحیح است<ref>ر.ک: علامه حلی، حسن بن یوسف، مختلف الشیعه، ج۲، ص۹۶؛ ابن فهد حلی، احمد بن محمد، المهذب البارع، ج۱، ص۳۳۰؛ اشتهاردی، ص۵۱.</ref>. وی در [[تأیید]] این دیدگاه به برخی [[احادیث]] مانند [[حدیثی]] که در آن [[امام صادق]]{{ع}} به زن [[آزاد]] [[مسلمان]] [[اجازه]] نماز را در حالی که مکشوفة الرأس (سر برهنه) است می‌دهند، استناد کرده است<ref>طوسی، تهذیب الاحکام، ج۲، ص۲۱۸؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۴، ص۴۱۰.</ref>. از نظر وی تمام [[بدن]] زن عورت است و در نماز، تنها پوشاندن دو عورت (قُبُل و دُبُر) [[واجب]] است<ref>علامه حلی، حسن بن یوسف، مختلف الشیعه، ج۲، ص۹۸؛ اشتهاردی، ص۵۲.</ref>؛ اما از نگاه اکثر فقیهان امامیه، لازم است زن در هنگام نماز، تمام بدن، حتی سر و موهای خود را بپوشاند، جز صورت به مقدار [[وضو]] و دست‌ها و پاها (کف و رویشان)<ref>شهید اول، محمد بن مکی، ذکری الشیعة فی احکام الشریعه، ج۳، ص۸؛ اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان، ج۲، ص۱۰۶؛ نراقی، احمد بن محمدمهدی، مستند الشیعة فی احکام الشریعه، ج۴، ص۲۴۲.</ref>. از نگ نگاه [[صاحب‌نظران]] [[حدیث]] مورد استناد ابن جنید دارای معارض بوده و احتمال داده‌اند که مورد آن به شرایط ضروری مربوط باشد<ref>نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۸، ص۱۶۵.</ref>. برخی فقیهان<ref>شهید اول، محمد بن مکی، ذکری الشیعة فی احکام الشریعه، ج۳، ص۸.</ref> در خصوص واجب نبودن پوشش صورت و دو دست زن در هنگام نماز، ادعای [[اجماع]] کرده و دلیل آن را [[آیه]] {{متن قرآن|مَا ظَهَرَ مِنْهَا}}<ref>«بگو: بیایید تا آنچه را خداوند بر شما حرام کرده است برایتان بخوانم: اینکه چیزی را شریک او نگیرید و به پدر و مادر نیکی کنید و فرزندانتان را از ناداری نکشید؛ ما به شما و آنان روزی می‌رسانیم؛ و زشتکاری‌های آشکار و پنهان نزدیک نشوید و آن کس را که خداوند (کشتن او را) حرام کرده است جز به حق مکشید؛ این است آنچه شما را به آن سفارش کرده است باشد که خرد ورزید» سوره انعام، آیه ۱۵۱.</ref> دانسته‌اند. آنان همچنین درباره عدم [[وجوب]] [[پوشش]] پاها، آن را دیدگاهی مشهور دانسته و به دلایلی همچون عورت نبودن آن اشاره نموده‌اند<ref>شهید اول، محمد بن مکی، ذکری الشیعة فی احکام الشریعه، ج۳، ص۸.</ref>. از نگاه برخی دیگر نیز، پوشاندن پاها دیدگاه مشهوری است و میان پشت و روی آن تفاوتی نیست<ref>کرکی، علی بن حسین، جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج۲، ص۹۷.</ref>. برخی نیز بر [[واجب]] نبودن پوشش قدمین، همچون واجب نبودن پوشش وجه و کفین ادعای [[اجماع]] کرده‌اند<ref>نراقی، احمد بن محمدمهدی، مستند الشیعة فی احکام الشریعه، ج۴، ص۲۴۲.</ref>. برخی دیگر از [[فقیهان]] نیز میان کف پاها و روی آنها قائل به تفصیل شده و پوشش ظاهر آن را برای [[زن]] واجب ندانسته‌اند<ref>محقق حلی، جعفر بن حسن، شرائع الاسلام، ج۱، ص۵۵؛ حلی، یحیی بن سعید، الجامع للشرائع، ص۶۵؛ علامه حلی، حسن بن یوسف، تحریر الاحکام، ج۱، ص۲۰۲.</ref>. دیدگاه بیشتر فقیهان [[امامیه]] در [[حج]] نیز، وجوب پوشش، به جز صورت و کف دو دست است<ref>محمودی، محمدرضا، مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی و مراجع تقلید، ص۲۹۴.</ref>.<ref>[[محمد ابراهیم شمس ناتری|شمس ناتری، محمد ابراهیم]]، [[پوشش زن - شمس ناتری و هوشمند (مقاله)|مقاله «پوشش زن»]]، [[دانشنامه فاطمی ج۴ (کتاب)|دانشنامه فاطمی ج۴]] ص ۲۹۹-۳۰۲.</ref>


==موارد استثنا در پوشش==
==موارد استثنا در پوشش==
۲۲۷٬۳۷۰

ویرایش