جعدة بن هبیره مخزومی: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان مدخل  = جعدة بن هبیره مخزومی

| مداخل مرتبط = [[جعده بن هبیره مخزومی در تاریخ اسلامی]] - [[جعده بن هبیره مخزومی در تراجم و رجال]]

| توضیح تصویر = تصویر قدیمی مدینه                             

| پسر = [[عبدالله بن جعده بن هبیره]]  

'''جعدة بن هبيرة مخزومی''' پسر خواهر [[حضرت علی]] {{ع}} و از [[اصحاب]] و [[یاران]] باوفای آن حضرت بود. زمانی که [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} از [[جنگ جمل]] به [[کوفه]] وارد شد، در [[منزل]] او ساکن شد. حضرت پس از مدتی [[جعده]] را به [[خراسان]] فرستاده و پس از آنجام مأموریت از [[خراسان]] بازگشت و در [[کوفه]] ماند و همواره ملازم [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} بود.

جعدة بن هبيرة مخزومی پسر خواهر [[حضرت علی]] {{ع}} و مادرش [[ام هانی بنت ابی طالب]] و از [[اصحاب]] و [[یاران]] باوفای آن حضرت بود<ref>رجال طوسی، ص۳۷، ش۱۴؛ شرح ابن ابی الحدید، ج۱۰، ص۷۷ و اعیان الشیعه، ج۴، ص۷۷.</ref>.

جعدة بن هبيره یکی از پنج [[قریشی]] است که در [[خدمت]] [[حضرت امیر]] {{ع}} بود، و [[وفاداری]] خود را تا پای [[جان]] به [[ظهور]] رساند<ref>رجال کشی، ص۶۳، ح۱۱۱.</ref>.

او پس از [[هجرت به مدینه]]، مدتی در آنجا ماند و سپس در [[کوفه]] [[مسکن]] گرفت. و موقعی که [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} از [[جنگ جمل]] به [[کوفه]] وارد شد، در [[منزل]] او ساکن شد<ref>شرح ابن ابی الحدید، ج۳، ص۱۰۴.</ref>.

حضرت پس از مدتی [[جعده]] را به [[خراسان]] فرستاده<ref>تهذيب التهذیب، ج۲، ص۴۸ و اعیان الشیعه، ج۴، ص۷۷.</ref> و پس از آنجام [[مأموریت]] از [[خراسان]] بازگشت و در [[کوفه]] ماند و همواره ملازم [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} بود. روزی حضرت می‌خواست سخنرانی کند، [[جعده]] سنگی گذاشت و حضرت در حالی که [[لباس]] پشمی به تن داشت و [[شمشیر]] خود را با لیف خرما حمایل کرده بود و پیشانی‌اش پینه بسته بود، بالای آن سنگ رفت و برای [[مردم]] سخنرانی کرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۸۲: {{عربی|الحمد لله الذي....}}.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۳۰۱-۳۰۲.</ref>

[[نصر بن مزاحم]] از [[ابی جحیفه]] نقل می‌کند که: [[معاویه]] در یکی از روزهای جنگ صفین، همه [[قریشیان]] را که از [[شام]] همراهش بودند، جمع کرد و به آنان گفت: ای گروه [[قریش]]، برای هیچ کدام از شما غیر از [[عمر]] و عاص کار و [[هنری]] ساخته نیست، شما را چه شده است، [[غیرت]] قریش کجا رفته است؟ سرداران سپاه قریش هر کدام جوابی دادند و عتبه [[برادر]] معاویه سخت در [[غضب]] شد و گفت: من فردا با [[جعدة بن هبيره مخزومی]] روبه رو میشوم. معاویه این را پسندید و گفت: به به، [[قوم]] او [[بنی مخزوم]] و مادرش [[ام هانی دختر ابوطالب]] و پدرش [[هبيرة بن ابی‌وهب]] است و هماوردی بزرگوار [[شایسته]] است.

در فردای آن روز، عتبه به میدان رزم آمد و «جعده» را برای [[جنگ]] با خود فراخواند، جعده با اجازه حضرت علی{{ع}} مقابل او قرار گرفت و مطالبی در معرکه [[نبرد]] بین عتبه و جعده رد و بدل شد، اما جواب‌های کوبنده جعده، عتبه را به [[خشم]] آورد و به جعده [[دشنام]] داد، جعده از او روی برگرداند و پاسخش نداد، در این موقع عتبه از پیش جعده برگشت و در اردوگاه معاویه تمامی سواران و نیروهای خود از [[قبایل]] سکون، [[ازد]] و صدف را برای جنگ با جعده آماده ساخت و جعده هم به سپاه [[امیرمؤمنان]]{{ع}} بازگشت و آن‌چه می‌توانست نیرو [[بسیج]] کرد و هر دو گروه در برابر هم مصاف دادند. در آن روز جعده خود شخصأ نبرد می‌کرد و با یارانش به نیروهای عتبه حمله می‌بردند و کار به جایی رسید که عتبه دیگر توان رزم نداشت و سواران خود را به حال خود گذاشت و شتابان از معرکه [[نبرد]] گریخت و نزد [[معاویه]] رفت. و همراهان او هم عقب نشینی کردند، معاویه چون فرار او، و همرزمانش را دید به او گفت: [[جعده]]، تو را رسوا کرد و تو را فراری داد و چنان فضيحتی به بار آوردی که هرگز لکه آن از دامنت [[پاک]] نخواهد شد! [[عتبه]] گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]، من تمام کوشش خود را کردم ولی [[خداوند]] [[پیروزی]] ما را بر او مقدر نکرد، چه کنم؟ جعده هم پس از آن پیروزی نزد [[حضرت علی]]{{ع}} منزلتی بیشتر یافت<ref>ر. ک: وقعة صفين، ص۴۶۲ - ۴۶۶ و شرح ابن ابی الحدید، ج۸ ص۹۷ - ۱۰۰.</ref>.

شعرای [[عرب]] از جمله [[نجاشی]] و [[شنّی]] در فحاشی عتبه به جعده و [[مبارزه]] این دو اشعاری سروده‌اند<ref>ر. ک: وقعة صفين، ص۴۶۲ - ۴۶۶ و شرح ابن ابی الحدید، ج۸ ص۹۷ - ۱۰۰.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۳۰۲-۳۰۳.</ref>

== [[محبت]] [[خاندان]] [[جعده]] به [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} ==

[[خاندان]] [[جعدة بن هبيره]] همواره از [[محبان]] و [[یاران]] [[اهل بیت پیامبر]] [[اسلام]] {{صل}} بودند و متقابلا على {{ع}} و فرزندانش آنان را مورد [[اعتماد]] خود می‌دانستند. لذا برای [[گمراهی]] [[بنی امیه]] از محل [[دفن]] [[حضرت علی]] {{ع}} در چند مورد [[قبر]] ساختند و یکی هم در [[خانه]] [[جعده]].

[[ابن ابی الحدید]] در ذیل [[خطبه ۵۶]] [[نهج البلاغه]] آورده است: شبی که [[امیرالمؤمنین علی]] {{ع}} به [[شهادت]] رسید، فرزندانش [[تصمیم]] گرفتند که [[مرقد مطهر]] آن حضرت را از [[بیم]] تعرض [[بنی امیه]] و [[خوارج]] پوشیده دارند، از این رو در همان [[شب]] [[دفن]]، [[مردم]] را در خصوص [[مزار]] او دچار تصورات گوناگون کردند. [[فرزندان]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} نخست تابوتی را که از آن بوی [[کافور]] برمی‌خاست بر شتر نری نهادند و با ریسمان‌ها [[استوار]] بستند و در [[تاریکی]] [[شب]] همراه تنی چند از افراد مورد [[اعتماد]] خویش آن را از [[کوفه]] بیرون فرستادند و خود شایع کردند که [[پیکر مطهر]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} را به [[مدینه]] می‌برند تا کنار [[مرقد]] [[فاطمه]] {{ع}} به [[خاک]] بسپارند.

همچنین استری از [[منزل]] بیرون آوردند که بر آن شکل جنازه‌ای که در پارچه‌ای پیچیده بودند گذاشتند و چنین [[تصور]] می‌شد که می‌خواهند جنازه حضرت را در [[حیره]] به [[خاک]] بسپارند، و در آخر هم چند [[گور]] کندند یکی در [[مسجد کوفه]]، یکی کنار میدان [[قصر]]- ساختمان [[حکومتی]] - یکی در حجره‌ای از خانه‌های [[خاندان]] [[جعدة بن هبيرة مخزومی]] و یکی در کنار دیوار [[خانه]] [[عبدالله بن يزيد قسری]] و یکی در [[کناسه]] و یکی هم در ثويبة، و بدین ترتیب محل آرام‌گاه آن [[امام]] [[غریب]] بر [[مردم]] پوشیده ماند و از محل [[دفن]] آن حضرت کسی جز [[فرزندان]] بزرگوار آن حضرت، و برخی از [[یاران]] بسیار [[مخلص]] او [[آگاه]] نشدند. و [[سحرگاهان]] آن [[شب]] - بیست و یکم [[ماه رمضان]] - این جمع چند نفری پیکر [[شریف]] و [[مطهر]] حضرت را از [[کوفه]] بیرون بردند و در [[نجف]] و همان محلی که به [[غری]] معروف است بر طبق [[وصیت]] حضرت به خاک سپردند و بدین ترتیب محل [[دفن]] آن [[امام همام]] تا زمان [[حکومت]] [[هارون الرشید]] بر [[مردم]] پوشیده ماند<ref>شرح ابن ابی الحدید، ج۴، ص۸۱.</ref>.

آری، [[جعده]] تا پایان [[عمر]] بابرکتش [[دست]] از [[محبت]] و [[اطاعت]] [[خاندان پیامبر]] {{ع}} برنداشت و همواره در [[خدمت]] آنان بود<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref>.

* [[ام هانی]] (مادر)

# [[پرونده:1379452.jpg|22px]] [[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|'''اصحاب امام علی''']]