حجاب در فقه اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'کشف حجاب' به 'کشف حجاب'
جز (جایگزینی متن - 'کشف حجاب' به 'کشف حجاب')
خط ۱۲۲: خط ۱۲۲:
===تأثیر پوشش در افزایش التهاب جنسی===
===تأثیر پوشش در افزایش التهاب جنسی===
گروهی از منتقدان حجاب، اِعمال محدودیت در مسائل جنسی را دلیل افزایش [[حرص]] و التهاب جنسی افراد می‌دانند؛ برای مثال راسل نگاه به قوزک پای یک زن برای تحریک [[انسان]] اولیه دوران ویکتورین را کافی می‌داند؛ حال آنکه امروزه مردان، تنها با دست یافتن به مقصود نهایی، تحریک می‌شوند؛ چنان که وی [[تغییر]] مدل [[لباس]] خانم‌ها را علت این امر به شمار می‌آورد<ref>اگنر رابرت ادوارد، برگزیده افکار راسل، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تحقیق محمد تقی جعفری، ص۱۵.</ref>؛ به [[باور]] فروید نیز، زمانی [[لذت]] به اوج خود می‌رسد که بین نگرنده و نگریسته، فاصله و محدودیتی باشد و این گونه، [[زن]] به عاملی تحریک کننده تبدیل می‌شود<ref>نفیسی، حمید، زن و نشانه‌شناسی حجاب و نگاه در سینمای ایران، ص۴۱۸.</ref>؛ همچنان که در روایتی، در دسترس بودن، دلیل کم شدن [[شهوت]] دانسته شده است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۴۵ (تحقیق و شرح محمد عبده، ج۴، ص۵۴)؛ لیثی واسطی، علی بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، ص۱۳۵.</ref>. بر همین اساس گروهی از شارحان این [[روایت]]، [[فقر]] را موجب [[حرص]] و در نتیجه شهوت<ref>ابن فندق بیهقی، علی بن زید، معارج نهج البلاغه، ص۴۴۱؛ کیدری، محمد بن حسین، حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۶۶۶.</ref>، و برخی نیز، با [[الهام]] از این قاعده، [[دوران پیری]] و عجز را [[زمان]] بیدار شدن [[آرزوها]] دانسته‌اند<ref>خوئی، میرزا حبیب الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۱۰۶.</ref>.
گروهی از منتقدان حجاب، اِعمال محدودیت در مسائل جنسی را دلیل افزایش [[حرص]] و التهاب جنسی افراد می‌دانند؛ برای مثال راسل نگاه به قوزک پای یک زن برای تحریک [[انسان]] اولیه دوران ویکتورین را کافی می‌داند؛ حال آنکه امروزه مردان، تنها با دست یافتن به مقصود نهایی، تحریک می‌شوند؛ چنان که وی [[تغییر]] مدل [[لباس]] خانم‌ها را علت این امر به شمار می‌آورد<ref>اگنر رابرت ادوارد، برگزیده افکار راسل، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تحقیق محمد تقی جعفری، ص۱۵.</ref>؛ به [[باور]] فروید نیز، زمانی [[لذت]] به اوج خود می‌رسد که بین نگرنده و نگریسته، فاصله و محدودیتی باشد و این گونه، [[زن]] به عاملی تحریک کننده تبدیل می‌شود<ref>نفیسی، حمید، زن و نشانه‌شناسی حجاب و نگاه در سینمای ایران، ص۴۱۸.</ref>؛ همچنان که در روایتی، در دسترس بودن، دلیل کم شدن [[شهوت]] دانسته شده است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۴۵ (تحقیق و شرح محمد عبده، ج۴، ص۵۴)؛ لیثی واسطی، علی بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، ص۱۳۵.</ref>. بر همین اساس گروهی از شارحان این [[روایت]]، [[فقر]] را موجب [[حرص]] و در نتیجه شهوت<ref>ابن فندق بیهقی، علی بن زید، معارج نهج البلاغه، ص۴۴۱؛ کیدری، محمد بن حسین، حدائق الحقائق فی شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۶۶۶.</ref>، و برخی نیز، با [[الهام]] از این قاعده، [[دوران پیری]] و عجز را [[زمان]] بیدار شدن [[آرزوها]] دانسته‌اند<ref>خوئی، میرزا حبیب الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۱۰۶.</ref>.
برخی از صاحب‌نظران در پاسخ به این [[شبهه]] با تفکیک مباحث نظری و گرایش‌های غریزی، نوع دوم را خارج از این اصل می‌دانند<ref>ر.ک: فضل الله، سید محمد حسین، قرائة جدیدة لفقه المرأة الحقوقی، ص۱۳۹–۱۴۱.</ref>؛ چنان که به باور [[شهید مطهری]] نیز این فرضیه نه تنها با شواهد معتبر [[تأیید]] نشده است، بلکه [[آزادی جنسی]]، باعث شعله‌ور شدن شهوت و افزایش [[طمع]] افراد می‌شود؛ اگرچه ممکن است در اثر [[افراط]]، نسبت به برخی از شیوه‌ها و مصادیق آن دل‌زدگی ایجاد شود، ولی حرص شخص، او را به [[گزینش]] شیوه‌های دیگر بر می‌انگیزد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۵۵.</ref>؛ به باور [[جامعه شناسان]] نیز، پیامد ساختارشکنی [[سنت‌های اصیل]] در [[جوامع]] مدرن، به وجود آمدن سردرگمی و بی‌قاعدگی است<ref>گیدنز، آنتونی، جامعه‌شناسی، ترجمه: حسن چاووشی، ص۳۰۱؛ Giddens، ۲۰۷.</ref>؛ همچنین کمیابی یا [[محرومیت]]، زمانی به جذابیت می‌انجامد که بر اساس [[فرهنگ]] و [[نظام ارزشی]] یک [[جامعه]]، پدیده‌ای «مطلوب»، مورد نیاز و [[ارزشمند]] باشد<ref>حق شناس، سید جعفر، نظام اسلامی و مسئله حجاب، ص۱۲۷ – ۱۲۸.</ref>؛ در حالی که ارضای افسارگسیخته [[غرایز جنسی]]، افزون بر [[تعارض]] با [[فطرت انسان]]، در ساختار ارزشی [[جامعه اسلامی]] نیز، جایگاهی ندارد؛ برای مثال می‌توان به واکنش‌های [[اجتماعی]] [[مردم]] که پس از [[سقوط]] [[رضاخان]] (شهریور ۱۳۲۰) به خاطر موضوع [[کشف]] [[حجاب]] در [[ایران]]<ref>صلاح، مهدی، کشف حجاب (زمینه‌ها، پیامدها و واکنش‌ها)، ص۲۰۷.</ref> یا [[تمایل]] شدید [[معنوی]] مردم در ایالت‌های جداشده از شوروی سابق، و نیز، با روی کار آمدن اسلام‌گرایان در [[ترکیه]] و یا پس از سقوط حکومت‌های [[دیکتاتوری]] در تونس و [[مصر]] اشاره نمود؛ همچنین همان گونه که کمیابی [[هیجان]] انگیز است، «کثرت» نیز از عوامل تحریک هیجان به شمار می‌رود<ref>حق شناس، سید جعفر، نظام اسلامی و مسئله حجاب، ص۱۲۷.</ref>؛ آمارهای تکان دهنده در [[جوامع]] [[غربی]] از [[تجاوز]] به عنف و [[هتک حرمت]] [[زنان]]<ref>حکمت‌نیا، محمود، حقوق المرأة بین الواقع المعیش و المواثیق الدولیه، المرأة فی الفکر الاسلامی المعاصر، ص۱۹۴ – ۱۹۵.</ref>ثابت می‌کند که رواج آزادی‌های جنسی، نه تنها انگاره راسل را [[تأیید]] نکرده بلکه هزینه‌های فراوانی را برای [[ابداع]] و اشاعه شیوه‌های نوین انگیزش و ارضای جنسی در پی داشت؛ همچنین با رد شدن فرضیه راسل، فرضیه مقابل آن تأیید می‌شود که در عین طبیعی خواندن و پذیرش [[غریزه جنسی]]<ref>ر.ک: سبزواری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، ص۱۰۱ – ۱۰۲.</ref>، [[ازدواج]] و [[تشکیل خانواده]] را - به عنوان محبوب‌ترین نهاد نزد [[خداوند]]<ref>طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص۱۹۶؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۳، ص۱۴.</ref> - راهی [[مشروع]] برای [[ارضای نیازها]]<ref>{{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}} «و بی‌همسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایسته‌تان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بی‌نیازی می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲.</ref> و از عوامل [[رشد دینی]]<ref>طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ص۵۱۸؛ طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص۱۹۶؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۵.</ref> دانسته و با ایجاد پاره‌ای از محدودیت‌های [[فطری]]، به ویژه [[الزام]] [[زنان]] به [[حجاب]]، آستانه تحریک‌پذیری جنسی را در محیط‌های عمومی کاهش می‌دهد.<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده|فتاحی‌زاده]] و [[حسین بستان|بستان]]، [[پوشش زن - فتاحی‌زاده و بستان (مقاله)|مقاله «پوشش زن»]]، [[دانشنامه فاطمی ج۶ (کتاب)|دانشنامه فاطمی ج۶]] ص ۲۳۰.</ref>
برخی از صاحب‌نظران در پاسخ به این [[شبهه]] با تفکیک مباحث نظری و گرایش‌های غریزی، نوع دوم را خارج از این اصل می‌دانند<ref>ر.ک: فضل الله، سید محمد حسین، قرائة جدیدة لفقه المرأة الحقوقی، ص۱۳۹–۱۴۱.</ref>؛ چنان که به باور [[شهید مطهری]] نیز این فرضیه نه تنها با شواهد معتبر [[تأیید]] نشده است، بلکه [[آزادی جنسی]]، باعث شعله‌ور شدن شهوت و افزایش [[طمع]] افراد می‌شود؛ اگرچه ممکن است در اثر [[افراط]]، نسبت به برخی از شیوه‌ها و مصادیق آن دل‌زدگی ایجاد شود، ولی حرص شخص، او را به [[گزینش]] شیوه‌های دیگر بر می‌انگیزد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۱۹، ص۴۵۵.</ref>؛ به باور [[جامعه شناسان]] نیز، پیامد ساختارشکنی [[سنت‌های اصیل]] در [[جوامع]] مدرن، به وجود آمدن سردرگمی و بی‌قاعدگی است<ref>گیدنز، آنتونی، جامعه‌شناسی، ترجمه: حسن چاووشی، ص۳۰۱؛ Giddens، ۲۰۷.</ref>؛ همچنین کمیابی یا [[محرومیت]]، زمانی به جذابیت می‌انجامد که بر اساس [[فرهنگ]] و [[نظام ارزشی]] یک [[جامعه]]، پدیده‌ای «مطلوب»، مورد نیاز و [[ارزشمند]] باشد<ref>حق شناس، سید جعفر، نظام اسلامی و مسئله حجاب، ص۱۲۷ – ۱۲۸.</ref>؛ در حالی که ارضای افسارگسیخته [[غرایز جنسی]]، افزون بر [[تعارض]] با [[فطرت انسان]]، در ساختار ارزشی [[جامعه اسلامی]] نیز، جایگاهی ندارد؛ برای مثال می‌توان به واکنش‌های [[اجتماعی]] [[مردم]] که پس از [[سقوط]] [[رضاخان]] (شهریور ۱۳۲۰) به خاطر موضوع [[کشف حجاب]] در [[ایران]]<ref>صلاح، مهدی، کشف حجاب (زمینه‌ها، پیامدها و واکنش‌ها)، ص۲۰۷.</ref> یا [[تمایل]] شدید [[معنوی]] مردم در ایالت‌های جداشده از شوروی سابق، و نیز، با روی کار آمدن اسلام‌گرایان در [[ترکیه]] و یا پس از سقوط حکومت‌های [[دیکتاتوری]] در تونس و [[مصر]] اشاره نمود؛ همچنین همان گونه که کمیابی [[هیجان]] انگیز است، «کثرت» نیز از عوامل تحریک هیجان به شمار می‌رود<ref>حق شناس، سید جعفر، نظام اسلامی و مسئله حجاب، ص۱۲۷.</ref>؛ آمارهای تکان دهنده در [[جوامع]] [[غربی]] از [[تجاوز]] به عنف و [[هتک حرمت]] [[زنان]]<ref>حکمت‌نیا، محمود، حقوق المرأة بین الواقع المعیش و المواثیق الدولیه، المرأة فی الفکر الاسلامی المعاصر، ص۱۹۴ – ۱۹۵.</ref>ثابت می‌کند که رواج آزادی‌های جنسی، نه تنها انگاره راسل را [[تأیید]] نکرده بلکه هزینه‌های فراوانی را برای [[ابداع]] و اشاعه شیوه‌های نوین انگیزش و ارضای جنسی در پی داشت؛ همچنین با رد شدن فرضیه راسل، فرضیه مقابل آن تأیید می‌شود که در عین طبیعی خواندن و پذیرش [[غریزه جنسی]]<ref>ر.ک: سبزواری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، ص۱۰۱ – ۱۰۲.</ref>، [[ازدواج]] و [[تشکیل خانواده]] را - به عنوان محبوب‌ترین نهاد نزد [[خداوند]]<ref>طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص۱۹۶؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۳، ص۱۴.</ref> - راهی [[مشروع]] برای [[ارضای نیازها]]<ref>{{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}} «و بی‌همسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایسته‌تان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بی‌نیازی می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲.</ref> و از عوامل [[رشد دینی]]<ref>طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ص۵۱۸؛ طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص۱۹۶؛ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج۱۴، ص۵.</ref> دانسته و با ایجاد پاره‌ای از محدودیت‌های [[فطری]]، به ویژه [[الزام]] [[زنان]] به [[حجاب]]، آستانه تحریک‌پذیری جنسی را در محیط‌های عمومی کاهش می‌دهد.<ref>[[فتحیه فتاحی‌زاده|فتاحی‌زاده]] و [[حسین بستان|بستان]]، [[پوشش زن - فتاحی‌زاده و بستان (مقاله)|مقاله «پوشش زن»]]، [[دانشنامه فاطمی ج۶ (کتاب)|دانشنامه فاطمی ج۶]] ص ۲۳۰.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۲۲۷٬۳۶۸

ویرایش