نزول قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۳۲۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۵: خط ۱۵:
[[خداوند]] منویّات خود را به زبان [[بشر]] درآورد تا برای او قابل [[فهم]] باشد: {{متن قرآن|فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ}}<ref>و جز این نیست که آن را به زبان تو آسان گردانیده‌ایم باشد که آنان پند گیرند؛ سوره دخان، آیه۵۸.</ref>
[[خداوند]] منویّات خود را به زبان [[بشر]] درآورد تا برای او قابل [[فهم]] باشد: {{متن قرآن|فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ}}<ref>و جز این نیست که آن را به زبان تو آسان گردانیده‌ایم باشد که آنان پند گیرند؛ سوره دخان، آیه۵۸.</ref>


در سخنی از [[امام علی]] {{ع}} آمده است که خداوند در [[قرآن]] تجلّی کرده است<ref>نهج البلاغه، سید رضی، ترجمۀ سید جعفر شهیدی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۸ ش، چاپ پانزدهم، ص۱۴۲، خطبۀ ۱۴۷.</ref>. خداوند [[نور]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] است <ref>سوره نور، آیه۳۵.</ref>؛ بدین معنا که آنچه در آسمان‌ها و زمین ظاهر شده است، همگی جلوه‌هایی از [[اسماء و صفات]] [[باری‌تعالی]] است. [[قرآن کریم]] نیز جلوه‌ای از اسماء و صفات خداوند است. پس قرآن کریم در [[حقیقت]] نازله‌ای از اسماء و صفات او است. در خود قرآن هم تصریح شده است که این کتاب تنزیلی از خدای [[رحمن]]، [[رحیم]]، [[حکیم]]، حمید، [[عزیز]]، [[علیم]]، و ربُّ العالمین است<ref>ر. ک: سوره فصلت، آیه:‌۲؛ سوره جاثیه، آیه‌۲؛ سوره احقاف، آیه‌۲؛ فصلت، آیه‌۴۲؛ سوره زمر، آیه‌۱؛ سوره غافر، آیه‌۲؛ سوره واقعه، آیه‌۸۰؛ سوره حاقه، آیه‌۴۳.</ref>.
در سخنی از [[امام علی]] {{ع}} آمده است که خداوند در [[قرآن]] تجلّی کرده است<ref>نهج البلاغه، سید رضی، ترجمۀ سید جعفر شهیدی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۸ ش، چاپ پانزدهم، ص۱۴۲، خطبۀ ۱۴۷.</ref>. خداوند [[نور]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] است {{متن قرآن|اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«خداوند، نور آسمان‌ها و زمین است، مثل نور او چون چراغدانی است در آن چراغی، آن چراغ در شیشه‌ای، آن شیشه گویی ستاره‌ای درخشان است کز درخت خجسته زیتونی می‌فروزد که نه خاوری است و نه باختری، نزدیک است روغن آن هر چند آتشی بدان نرسیده برفروزد، نوری است فرا نوری، خداوند هر که را بخواهد به نور خویش رهنمون می‌گردد و خداوند این مثل‌ها را برای مردم می‌زند و خداوند به هر چیزی داناست» سوره نور، آیه ۳۵.</ref>؛ بدین معنا که آنچه در آسمان‌ها و زمین ظاهر شده است، همگی جلوه‌هایی از [[اسماء و صفات]] [[باری‌تعالی]] است. [[قرآن کریم]] نیز جلوه‌ای از اسماء و صفات خداوند است. پس قرآن کریم در [[حقیقت]] نازله‌ای از اسماء و صفات او است. در خود قرآن هم تصریح شده است که این کتاب تنزیلی از خدای [[رحمن]]، [[رحیم]]، [[حکیم]]، حمید، [[عزیز]]، [[علیم]]، و ربُّ العالمین است{{متن قرآن|تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}<ref>«(این کتاب) فرو فرستاده‌ای است  از سوی (خداوند) بخشنده بخشاینده» سوره فصلت، آیه ۲.</ref>،  {{متن قرآن|تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ}}<ref>«فرو فرستادن این کتاب از سوی خداوند پیروزمند فرزانه است» سوره زمر، آیه ۱.</ref>، {{متن قرآن|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref>،  {{متن قرآن|تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«فرو فرستاده‌ای از سوی پروردگار جهانیان است» سوره واقعه، آیه ۸۰.</ref>.


این معنا با یک مثال ساده روشن‌تر می‌شود. فرض کنید اداره یک آموزشگاه [[کودکان]] را به یک مربی متخصص و باتجربه بسپارند. او با [[دانش]] و تجربه‌ای که در زمینه [[تعلیم و تربیت]] [[کودک]] اندوخته است برای آن آموزشگاه برنامه [[آموزشی]] و پرورشی تهیه می‌کند. آنچه او در برنامه‌ها قرار می‌دهد ـ اعم از [[بازی]]، نقاشی، قصه، [[شعر]] و... ـ همگی از منبع دانش و تجربه او منشأ گرفته است و نازله [[علم]] و تجربه اوست. نوآموزان نیز با انجام آنچه او [[برنامه‌ریزی]] کرده است می‌توانند به اهداف او دست یابند.
این معنا با یک مثال ساده روشن‌تر می‌شود. فرض کنید اداره یک آموزشگاه [[کودکان]] را به یک مربی متخصص و باتجربه بسپارند. او با [[دانش]] و تجربه‌ای که در زمینه [[تعلیم و تربیت]] [[کودک]] اندوخته است برای آن آموزشگاه برنامه [[آموزشی]] و پرورشی تهیه می‌کند. آنچه او در برنامه‌ها قرار می‌دهد ـ اعم از [[بازی]]، نقاشی، قصه، [[شعر]] و... ـ همگی از منبع دانش و تجربه او منشأ گرفته است و نازله [[علم]] و تجربه اوست. نوآموزان نیز با انجام آنچه او [[برنامه‌ریزی]] کرده است می‌توانند به اهداف او دست یابند.


قرآن کریم هم نازله [[خداوند حکیم]] و علیم و حمید است و از علم، [[حکمت]] و [[جمال]] خداوندی ناشی شده است. خداوند [[حقایق]] متعالی را، که [[دوست]] دارد بندگانش به آن برسند، در قالب [[مَثَل]]، قصّه، [[امر و نهی]] و... نازل کرد تا [[مردم]] در آن [[اندیشه]] کنند. در [[حدیثی]] از [[امام علی]] {{ع}} آمده است: "[[خداوند]] [[قرآن]] را بر هفت قسم نازل کرده است که هر قسمی به نوع خود کامل است و آنها عبارت‌ است از: [[امر]]، [[نهی]]، [[بشارت]]، [[اندرز]]، جَدَل، اَمثال و قصّه" <ref>{{عربی|"إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَنْزَلَ‏ الْقُرْآنَ‏ عَلَی‏ سَبْعَةِ أَقْسَامٍ‏ کُلٌّ مِنْهَا شَافٍ کَافٍ وَ هِیَ أَمْرٌ وَ زَجْرٌ وَ تَرْغِیبٌ وَ تَرْهِیبٌ وَ جَدَلٌ وَ مَثَلٌ وَ قِصَص‏‏"}}؛ التفسیر الصافی، مولی محسن فیض کاشانی، تهران، مکتبة الصدر، ج ۱، ص۵۹.</ref>.
قرآن کریم هم نازله [[خداوند حکیم]] و علیم و حمید است و از علم، [[حکمت]] و [[جمال]] خداوندی ناشی شده است. خداوند [[حقایق]] متعالی را، که [[دوست]] دارد بندگانش به آن برسند، در قالب [[مَثَل]]، قصّه، [[امر و نهی]] و... نازل کرد تا [[مردم]] در آن [[اندیشه]] کنند. در [[حدیثی]] از [[امام علی]] {{ع}} آمده است: «[[خداوند]] [[قرآن]] را بر هفت قسم نازل کرده است که هر قسمی به نوع خود کامل است و آنها عبارت‌ است از: [[امر]]، [[نهی]]، [[بشارت]]، [[اندرز]]، جَدَل، اَمثال و قصّه»<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَنْزَلَ اَلْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَقْسَامٍ كُلٌّ مِنْهَا شَافٍ كَافٍ وَ هِيَ أَمْرٌ وَ زَجْرٌ وَ تَرْغِيبٌ وَ تَرْهِيبٌ وَ جَدَلٌ وَ مَثَلٌ وَ قِصَصٌ}}؛ التفسیر الصافی، مولی محسن فیض کاشانی، تهران، مکتبة الصدر، ج ۱، ص۵۹.</ref>.


از آنچه گفته شد دانستیم که مراد از نزول قرآن، نزول مکانی نیست. برخی پنداشته‌اند که چون قرآن از [[آسمان]] به [[زمین]] نازل شده، این نزول، نزول مکانی است<ref>تاریخ قرآن، محمد هادی معرفت، تهران، سمت، ۱۳۷۵ ش، ص۴۰. (به نقل از: التفسیر الکبیر، فخر رازی، ج ۵، ص۸۵).</ref><ref>[[محمد کاظم شاکر|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۷۵ ـ ۷۶.</ref>
از آنچه گفته شد دانستیم که مراد از نزول قرآن، نزول مکانی نیست. برخی پنداشته‌اند که چون قرآن از [[آسمان]] به [[زمین]] نازل شده، این نزول، نزول مکانی است<ref>تاریخ قرآن، محمد هادی معرفت، تهران، سمت، ۱۳۷۵ ش، ص۴۰. (به نقل از: التفسیر الکبیر، فخر رازی، ج ۵، ص۸۵).</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۷۵ ـ ۷۶.</ref>


=== تفاوت انزال با تنزیل ===
=== تفاوت انزال با تنزیل ===
۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش