واقعه رده: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'احمدبن' به 'احمد بن'
جز (جایگزینی متن - 'واحدی' به 'واحدی') |
جز (جایگزینی متن - 'احمدبن' به 'احمد بن') |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
"رِدَّه" برگرفته از ریشه فعلی «ردد» و در لغت به معنای «بازگشت و [[رجوع]] به عقب» است. این واژه در اصطلاحات [[فقهی]] «[[برگشت از دین]] اسلام و بازگشت به [[کفر]]» معنا یافته است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ذیل «رد»؛ ابن منظور، لسان العرب، ذیل «ردد».</ref>. "[[جنگهای رِدّه]]" به مجموعه جنگهایی اطلاق میشود که از [[سال ۹ هجری]] میان [[حکومت مدینه]] و [[مخالفان]] ـ اعم از [[اعتقادی]] و سیاسی ـ آغاز و تا سال ۱۲ هجری ادامه یافته است. این [[سرکشی]] [[اعراب]] را میتوان از حیث زمانی به دو دورۀ اواخر [[حیات پیامبر]]{{صل}} و دورۀ [[خلافت ابوبکر]] و از حیث محتوایی و جنس آن، به دو دسته اعتقادی و سیاسی ـ اعتقادی تقسیم کرد. از میان این حوادث، تنها [[ادعای نبوت]] [[اسود عنسی]] در [[زمان]] خود [[پیامبر]]{{صل}} انجام گرفت و کار او با کشته شدنش در ایام [[حیات]] حضرت، خاتمه یافت<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج۳، ص۲۳۰-۲۳۳؛ نک: یعقوبی، تاریخ، ترجمه، ج۲، ص۶-۷؛ ابناثیر، الکامل، ج۲، ص۳۳۶- ۳۳۸.</ref>. [[مورخان]] در باب [[تاریخ]] وقوع این واقعه، [[اختلاف]] کردهاند. [[ابن اسحاق]]، وقوع این [[جنگها]] را به سال ۱۲ هجری دانسته است، اما برخی دیگر خبر از وقوع این جنگها در سال ۱۱ هجری دادهاند<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج ۳، ص۳۱۴؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص۳۷۲.</ref>. | "رِدَّه" برگرفته از ریشه فعلی «ردد» و در لغت به معنای «بازگشت و [[رجوع]] به عقب» است. این واژه در اصطلاحات [[فقهی]] «[[برگشت از دین]] اسلام و بازگشت به [[کفر]]» معنا یافته است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ذیل «رد»؛ ابن منظور، لسان العرب، ذیل «ردد».</ref>. "[[جنگهای رِدّه]]" به مجموعه جنگهایی اطلاق میشود که از [[سال ۹ هجری]] میان [[حکومت مدینه]] و [[مخالفان]] ـ اعم از [[اعتقادی]] و سیاسی ـ آغاز و تا سال ۱۲ هجری ادامه یافته است. این [[سرکشی]] [[اعراب]] را میتوان از حیث زمانی به دو دورۀ اواخر [[حیات پیامبر]]{{صل}} و دورۀ [[خلافت ابوبکر]] و از حیث محتوایی و جنس آن، به دو دسته اعتقادی و سیاسی ـ اعتقادی تقسیم کرد. از میان این حوادث، تنها [[ادعای نبوت]] [[اسود عنسی]] در [[زمان]] خود [[پیامبر]]{{صل}} انجام گرفت و کار او با کشته شدنش در ایام [[حیات]] حضرت، خاتمه یافت<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج۳، ص۲۳۰-۲۳۳؛ نک: یعقوبی، تاریخ، ترجمه، ج۲، ص۶-۷؛ ابناثیر، الکامل، ج۲، ص۳۳۶- ۳۳۸.</ref>. [[مورخان]] در باب [[تاریخ]] وقوع این واقعه، [[اختلاف]] کردهاند. [[ابن اسحاق]]، وقوع این [[جنگها]] را به سال ۱۲ هجری دانسته است، اما برخی دیگر خبر از وقوع این جنگها در سال ۱۱ هجری دادهاند<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج ۳، ص۳۱۴؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص۳۷۲.</ref>. | ||
بسیاری از مورخان، درباره گستره [[ارتداد]] در [[جزیرة العرب]] راه اغراق را در پیش گرفتند و با به کارگیری عباراتی نظیر «ارتداد [[عرب]]» همه یا پارهای از [[قبایل عرب]] را [[مرتد]] دانستهاند<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۱۷۰؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج ۳، ص۲۲۵، ۲۴۲؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص۳۴۲ـ۳۴۳؛ دانشنامه جهان اسلام، مقاله "رِدَّه"، محمدرضا ناجی و محترم وکیلی سحر.</ref>. از دیدگاه برخی دیگر از [[مورخان]]، تنها [[طوایف]] معدودی از [[عرب]] [[مرتد]] شدهاند<ref> | بسیاری از مورخان، درباره گستره [[ارتداد]] در [[جزیرة العرب]] راه اغراق را در پیش گرفتند و با به کارگیری عباراتی نظیر «ارتداد [[عرب]]» همه یا پارهای از [[قبایل عرب]] را [[مرتد]] دانستهاند<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۱۷۰؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج ۳، ص۲۲۵، ۲۴۲؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص۳۴۲ـ۳۴۳؛ دانشنامه جهان اسلام، مقاله "رِدَّه"، محمدرضا ناجی و محترم وکیلی سحر.</ref>. از دیدگاه برخی دیگر از [[مورخان]]، تنها [[طوایف]] معدودی از [[عرب]] [[مرتد]] شدهاند<ref>احمد بن یحیی بَلاذری، فتوح البلدان، ص۹۴؛ یعقوبی، تاریخ، ج ۲، ص۱۲۸؛ ابن طِقطَقی، الفخری فی الآداب السلطانیة و الدول الاسلامیة، ص۷۴.</ref>. بر پایه این گزارشها، آنان پس از [[درگذشت پیامبر اکرم]]{{صل}} [[زکات]] خود را نزد [[ابوبکر]] بردند و او را در [[سرکوب]] [[سرکشان]] و مرتدان [[یاری]] کردند<ref> محمدبن عمر واقدی، کتاب الرِّدَّة، ص۶۹؛ کلاعی، تاریخ الردّة، ص۶ـ۸، ۱۲، ۲۰؛ مهدی رزق اللّه احمد، الثابتون علی الاسلام: ایام فتنة الردة فی عهد الخلیفة ابی بکر الصدیق رضی اللّه عنه و دورهم فی إخمادها، ص۲۴ به بعد</ref>. | ||
دادههای [[تاریخی]] حکایت از آن دارند که عمدۀ این قبایل از [[اعراب]] معروف و پراکندۀ بدوی بودهاند که در حد فاصل سال ششم بعد از [[صلح حدیبیه]]، [[فتح مکه]]، غزوۀ حنین و [[تبوک]] (بهخصوص در سال ۹ هجری مشهور به [[عام الوفود]]) [[تسلیم]] [[اسلام]] شده بودند، اما بنابر [[شهادت]] [[قرآن]] و [[آیات]] نازل شده، هنوز در میان [[اعراب بادیه]] اسلام به [[ایمان]] تبدیل نشده بود<ref>نک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج ۳، ص۲۴۴؛ شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ص۱۰۵، ۱۱۷ـ ۱۱۸؛ فیاض، تاریخ اسلام، ص۱۱۶-۱۱۷.</ref>، به همین روی، بلافاصله پس از [[رحلت]] [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} اعلام [[عدم اطاعت]] کردند و [[اقدام]] به [[حمله]] به مدینه نمودند<ref>مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص۲۴۷- ۲۴۹؛ بلاذری، فتوح البلدان، ص۹۴؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مقاله "رِدّه"، زهیر صیامیان گرجی.</ref>. | دادههای [[تاریخی]] حکایت از آن دارند که عمدۀ این قبایل از [[اعراب]] معروف و پراکندۀ بدوی بودهاند که در حد فاصل سال ششم بعد از [[صلح حدیبیه]]، [[فتح مکه]]، غزوۀ حنین و [[تبوک]] (بهخصوص در سال ۹ هجری مشهور به [[عام الوفود]]) [[تسلیم]] [[اسلام]] شده بودند، اما بنابر [[شهادت]] [[قرآن]] و [[آیات]] نازل شده، هنوز در میان [[اعراب بادیه]] اسلام به [[ایمان]] تبدیل نشده بود<ref>نک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج ۳، ص۲۴۴؛ شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ص۱۰۵، ۱۱۷ـ ۱۱۸؛ فیاض، تاریخ اسلام، ص۱۱۶-۱۱۷.</ref>، به همین روی، بلافاصله پس از [[رحلت]] [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} اعلام [[عدم اطاعت]] کردند و [[اقدام]] به [[حمله]] به مدینه نمودند<ref>مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص۲۴۷- ۲۴۹؛ بلاذری، فتوح البلدان، ص۹۴؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مقاله "رِدّه"، زهیر صیامیان گرجی.</ref>. | ||