بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۸۶: | خط ۸۶: | ||
ایراد این توجیه آن است که موضوع [[آیه]] را در [[فرزندان]] [[قصی بن کلاب]] منحصر میداند و دلیلی بر این انحصار وجود ندارد. | ایراد این توجیه آن است که موضوع [[آیه]] را در [[فرزندان]] [[قصی بن کلاب]] منحصر میداند و دلیلی بر این انحصار وجود ندارد. | ||
'''پاسخ ششم: صدر آیه در مورد [[آدم]] {{ع}} و ذیل آن در مورد فرزندان او''': گرچه منظور از نفس واحده و [[همسر]] او، همان [[حضرت آدم]] و حواست، در ادامه آیه، درباره فرزندانشان ([[زن]] و شوهر نوعی و نه شخصی) سخن گفته شده است. جمله پایانی آیه {{متن قرآن| | '''پاسخ ششم: صدر آیه در مورد [[آدم]] {{ع}} و ذیل آن در مورد فرزندان او''': گرچه منظور از نفس واحده و [[همسر]] او، همان [[حضرت آدم]] و حواست، در ادامه آیه، درباره فرزندانشان ([[زن]] و شوهر نوعی و نه شخصی) سخن گفته شده است. جمله پایانی آیه {{متن قرآن|فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ}} که به صورت جمع آمده نه تثنیه، این برداشت را قوت میبخشد و اینگونه [[تغییر]] در خطاب یا مقصود آیه (التفات) در جای جای [[قرآن]] به چشم میخورد<ref>ر.ک: سید مرتضی علم الهدی، تنزیه الانبیاء، ص۳۹؛ محمد بن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ج۷، ص۳۳۷.</ref>. میتوان گفت آیه در آغاز، تمام [[مردم]] را که از تبار آدم و [[حوا]] هستند، مخاطب ساخته، آن گاه به گزارش وصف فرزندانشان پرداخته است و ضمیر در {{متن قرآن|جَعَلَا}} به هر زن و شوهری میتواند برگردد؛ یعنی اینجا [[ذکر خاص]] پس از عام است و در آغاز از همگان سخن به میان آمده، سپس از کسانی سخن گفته شده است که این چنین از [[خداوند]] درخواست داشتند و پس از آن [[مشرک]] شدند<ref>ر.ک: ملافتح الله کاشانی، منهج الصادقین، تصحیح ابوالحسن مرتضوی و علی اکبر غفاری، ج۴، ص۱۵۰.</ref>. به تعبیری دیگر قرآن گاه درباره موضوعی سخن میگوید و سپس به امری دیگر میپردازد، مانند آیه ۲۲ [[سوره یونس]] که میفرماید: {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ...}}<ref>«اوست که شما را در خشکی و دریا میگرداند تا چون در کشتیها باشید و آنها سرنشینان خود را با بادی سازگار پیش برند و (سرنشینان) بدان شادمان شوند (ناگهان) بادی تند بر آن کشتیها وزد و موج از هر جا به ایشان رسد و دریابند که از هر سو گرفتار شدهاند، خداوند را با پرستش خالصانه بخوانند که اگر ما را از این غرقاب برهانی از سپاسگزاران خواهیم بود» سوره یونس، آیه ۲۲.</ref>. در آغاز این [[آیه]] موضوع [[سیر]]، به همه مخاطبان [[ارتباط]] یافته، اما در ادامه تنها از راکب [[بحر]] سخن به میان آمده است. آیه ۱۵ [[سوره احقاف]] نیز از این قبیل است. در این آیه هم [[کلام]] درباره [[حضرت آدم]] و [[حوا]] بود و در پایان، سخن از [[ذریه]] آنان مطرح شد<ref>ر.ک: محمد متولی شعراوی، تفسیر الشعراوی، ج۸، ص۴۵۱۶.</ref>. | ||
این پاسخ با ظاهر [[آیه شریفه]] همخوانی ندارد. از این رو نیازمند دلیلی [[قوی]] است. اگر در صدر آیه، سخن از [[آدم]] و حوا به میان آمده باشد، باید ضمیر تثنیه {{متن قرآن|جَعَلَا}} نیز به همان دو نفر بازگردد. [[تفسیر]] آغاز آیه به حضرت آدم و حوا و پایان آن به [[فرزندان]]، فاقد دلیل معتبر است. التفات در [[قرآن]] نمونههای فراوانی دارد، اما در هر جا برای آن نیازمند دلیلیم، که بدون آن، دست برداشتن از ظاهر [[سیاق آیات]] توجیه [[درستی]] نخواهد داشت. پس بدون [[شاهد]] بر آن، این پاسخ پذیرفته نیست. | این پاسخ با ظاهر [[آیه شریفه]] همخوانی ندارد. از این رو نیازمند دلیلی [[قوی]] است. اگر در صدر آیه، سخن از [[آدم]] و حوا به میان آمده باشد، باید ضمیر تثنیه {{متن قرآن|جَعَلَا}} نیز به همان دو نفر بازگردد. [[تفسیر]] آغاز آیه به حضرت آدم و حوا و پایان آن به [[فرزندان]]، فاقد دلیل معتبر است. التفات در [[قرآن]] نمونههای فراوانی دارد، اما در هر جا برای آن نیازمند دلیلیم، که بدون آن، دست برداشتن از ظاهر [[سیاق آیات]] توجیه [[درستی]] نخواهد داشت. پس بدون [[شاهد]] بر آن، این پاسخ پذیرفته نیست. | ||