پرش به محتوا

بنی حارث بن سعد: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'بنی جعفی‌اند' به 'بنی‌جعفی هستند'
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مذحج | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==بنی حارث بن سعد== بنی حارث در شمار قبایل قحطانی<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۹.</ref> و از شاخه‌ها...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
جز (جایگزینی متن - 'بنی جعفی‌اند' به 'بنی‌جعفی هستند')
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==بنی حارث بن سعد==
==آشنایی اجمالی==
[[بنی حارث]] در شمار [[قبایل قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۹.</ref> و از شاخه‌های [[قبیله]] بنی جعفی‌اند که [[نسب]] از حارث بن سعد بن عمرو بن ذهل بن مران بن جعفی می‌برند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۷.</ref>. نام مادرش را أسماء بنت الحارث بن دهل بن مرّان گفته‌اند و از کعب به عنوان یکی از فرزندانش یاد کرده‌اند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴.</ref>. از کعب بن حارث، [[عوف]] معروف به «[[أصهب]]» و جفال و [[سلامان]] متولد شده<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴.</ref>، از [[سلامان بن کعب بن حارث بن سعد]] هم، [[ربیعه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref> و از جفال بن کعب بن حارث بن سعد، بجدان تولد یافتند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>. از شعب و [[بیوت]] متعددی که از این [[طایفه]] انشعاب یافته‌اند که از مهمترین آنها می‌توان از بنی شراحیل بن [[شیطان]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص.۵۸۶.</ref> و بنی اصهب (عوف) بن کعب<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۷۱.</ref> یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
بنی حارث بن سعد در شمار [[قبایل قحطانی]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۲۲۹.</ref> و از شاخه‌های [[قبیله]] [[بنی‌جعفی]] هستند که [[نسب]] از حارث بن سعد بن عمرو بن ذهل بن مران بن جعفی می‌برند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۴۷.</ref>. نام مادرش را أسماء بنت الحارث بن دهل بن مرّان گفته‌اند و از کعب به عنوان یکی از فرزندانش یاد کرده‌اند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴.</ref>. از کعب بن حارث، [[عوف]] معروف به «[[أصهب]]» و جفال و [[سلامان]] متولد شده<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴.</ref>، از [[سلامان بن کعب بن حارث بن سعد]] هم، [[ربیعه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref> و از جفال بن کعب بن حارث بن سعد، بجدان تولد یافتند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>. از شعب و [[بیوت]] متعددی که از این [[طایفه]] انشعاب یافته‌اند که از مهمترین آنها می‌توان از بنی شراحیل بن [[شیطان]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص.۵۸۶.</ref> و بنی اصهب (عوف) بن کعب<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۱، ص۷۱.</ref> یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


==[[تاریخ]] و مناسبات [[جاهلی]] این طایفه==
==[[تاریخ]] و مناسبات [[جاهلی]] این طایفه==
خط ۱۵: خط ۱۵:
حنبص بن حصین بن ربیعة بن سلامان نیز از دیگر [[شجاعان]] این [[قوم]] و از جنگاوران آنان در [[دوران جاهلیت]] بود. رشادت‌های او در [[جنگ]] با دیگر [[قبایل]] تا آن اندازه بود که یکی از مردان [[بنی عامر بن صعصعه]] - علی‌رغم دشمنی‌اش با بنی جعفی - در وصفش سروده: «ای کاش همه [[مردم]] قومم مثل حنبص بودند»<ref>«یا لیت قومی کلّهم حنابصه» (ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.)</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
حنبص بن حصین بن ربیعة بن سلامان نیز از دیگر [[شجاعان]] این [[قوم]] و از جنگاوران آنان در [[دوران جاهلیت]] بود. رشادت‌های او در [[جنگ]] با دیگر [[قبایل]] تا آن اندازه بود که یکی از مردان [[بنی عامر بن صعصعه]] - علی‌رغم دشمنی‌اش با بنی جعفی - در وصفش سروده: «ای کاش همه [[مردم]] قومم مثل حنبص بودند»<ref>«یا لیت قومی کلّهم حنابصه» (ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.)</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


==[[اسلام]] بنی [[حارث بن سعد]]==
==[[اسلام]] بنی حارث بن سعد==
روند اسلام‌پذیری این قوم با [[پذیرش اسلام]] [[قبیله]] بنی جعفی توأم بوده است. نقل است که گروهی از [[جعفی‌ها]] به [[ریاست]] دو نفر از بزرگان‌شان «[[قیس بن سلمة بن شراحیل]]» و «[[سلمة بن یزید]]» به [[مدینه]] رفتند و به حضور [[پیامبر]]{{صل}} رسیدند. حضرت، آنان را به [[یکتاپرستی]] فراخواند و [[تکالیف]] [[ایمانی]] را بر ایشان [[ابلاغ]] کرد. [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} در این دیدار دستور دادند تا برای قیس نامه‌ای نوشتند و او را بر [[قبایل]] «مُرّان» و «حَریم» و «کُلاب» و وابستگان آنان [[امیر]] کردند<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۴۵-۲۴۶.</ref>. [[رسول خدا]]{{صل}} در این دیدار با خوراندن [[دل]] گوسفند به [[قیس بن سلمه]] - که [[جعفی‌ها]] در [[جاهلیت]]، سخت از خوردن آن [[امتناع]] می‌کردند - سعی در [[نفی]] [[ضلالت]] و [[عصبیت]] [[جاهلی]] و جایگزین کردن آن با [[ایمان]] و [[عمل صالح]] نمود؛ اما این گروه همچنان بر [[تأیید]] رفتارشان از سوی [[پیامبر]]{{صل}} [[اصرار]] می‌ورزیدند. در نتیجه، [[دعوت]] رسول خدا{{صل}} را نپذیرفتند و بازگشتند. آنان در راه بازگشت، متعرض مردی از [[مسلمانان]] که با خود شتری از شتران [[زکات]] همراه داشت، شده، او را دست بستند و شتر را به [[غارت]] بردند. از همین رو مورد [[لعن]] رسول خدا{{صل}} قرار گرفتند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۴۵-۲۴۶.</ref>. علاوه بر [[قیس بن سلمة بن شراحیل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴-۳۰۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹.</ref>، از [[سلمان بن ثمامة بن شراحیل]]<ref>ابونعیم اصفهانی، معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۶۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۶۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۱۱۶.</ref> هم در شمار [[وفد]] کنندگان به [[مدینه]] یاد شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
روند اسلام‌پذیری این قوم با [[پذیرش اسلام]] [[قبیله]] بنی جعفی توأم بوده است. نقل است که گروهی از [[جعفی‌ها]] به [[ریاست]] دو نفر از بزرگان‌شان «[[قیس بن سلمة بن شراحیل]]» و «[[سلمة بن یزید]]» به [[مدینه]] رفتند و به حضور [[پیامبر]]{{صل}} رسیدند. حضرت، آنان را به [[یکتاپرستی]] فراخواند و [[تکالیف]] [[ایمانی]] را بر ایشان [[ابلاغ]] کرد. [[نبی مکرم اسلام]]{{صل}} در این دیدار دستور دادند تا برای قیس نامه‌ای نوشتند و او را بر [[قبایل]] «مُرّان» و «حَریم» و «کُلاب» و وابستگان آنان [[امیر]] کردند<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۴۵-۲۴۶.</ref>. [[رسول خدا]]{{صل}} در این دیدار با خوراندن [[دل]] گوسفند به [[قیس بن سلمه]] - که [[جعفی‌ها]] در [[جاهلیت]]، سخت از خوردن آن [[امتناع]] می‌کردند - سعی در [[نفی]] [[ضلالت]] و [[عصبیت]] [[جاهلی]] و جایگزین کردن آن با [[ایمان]] و [[عمل صالح]] نمود؛ اما این گروه همچنان بر [[تأیید]] رفتارشان از سوی [[پیامبر]]{{صل}} [[اصرار]] می‌ورزیدند. در نتیجه، [[دعوت]] رسول خدا{{صل}} را نپذیرفتند و بازگشتند. آنان در راه بازگشت، متعرض مردی از [[مسلمانان]] که با خود شتری از شتران [[زکات]] همراه داشت، شده، او را دست بستند و شتر را به [[غارت]] بردند. از همین رو مورد [[لعن]] رسول خدا{{صل}} قرار گرفتند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۴۵-۲۴۶.</ref>. علاوه بر [[قیس بن سلمة بن شراحیل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴-۳۰۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹.</ref>، از [[سلمان بن ثمامة بن شراحیل]]<ref>ابونعیم اصفهانی، معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۶۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۶۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۱۱۶.</ref> هم در شمار [[وفد]] کنندگان به [[مدینه]] یاد شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


خط ۲۳: خط ۲۳:
از دیگر مواضعی که در [[تاریخ]]، از بنی حارث بن سعد و افرادش سخن به میان آمده، [[اعتراض]] فردی به نام [[عبدالرحمن بن أرطاة بن شراحیل]] به [[بشر بن مروان]] - [[برادر]] [[عبدالملک مروان]] - [[والی کوفه]] است. نقل است که عبدالرّحمن بن أرطاة در [[زمان]] امارت [[بشر]] در کوفه، بواسطه موضوعی، پای [[منبر]] بشر برخاست و او را به [[تقوای الهی]] فرا خواند؛ پس به دستور بشر او را گرفتند و آن قدر بر او تازیانه زدند تا مرد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
از دیگر مواضعی که در [[تاریخ]]، از بنی حارث بن سعد و افرادش سخن به میان آمده، [[اعتراض]] فردی به نام [[عبدالرحمن بن أرطاة بن شراحیل]] به [[بشر بن مروان]] - [[برادر]] [[عبدالملک مروان]] - [[والی کوفه]] است. نقل است که عبدالرّحمن بن أرطاة در [[زمان]] امارت [[بشر]] در کوفه، بواسطه موضوعی، پای [[منبر]] بشر برخاست و او را به [[تقوای الهی]] فرا خواند؛ پس به دستور بشر او را گرفتند و آن قدر بر او تازیانه زدند تا مرد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


==مشاهیر و [[رجال]] بنی [[حارث بن سعد]]==
==مشاهیر و [[رجال]] بنی حارث بن سعد==
این [[قوم]] زادگاه معاریف و شخصیت‌های بزرگی در [[جاهلیت]] و [[اسلام]] بوده که از جمله رجال معروف [[جاهلی]] آنان می‌توان از [[شراحیل بن شیطان بن حارث بن أصهب]] از رؤسای [[بنی جعفی]] در جاهلیت<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹.</ref>، [[حراب بن مالک بن حجر بن حارث بن أصهب]] رییس قبیله بعد از شراحیل<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵؛ ابن درید، الاشتقاق، ج۱، ص۴۰۶.</ref> نام برد. از قیس بن سلمة بن شراحیل فرزند ملیکه بنت الحاف از [[اصحاب]] و وفود کنندگان نزد [[پیامبر]]{{صل}}<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴-۳۰۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۴، ص۱۲۸.</ref>، و از شعرای بنام این قوم که به نام مادرش - ملیکه - به «ابن ملیکه» معروف بود<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۶۳.</ref>، [[سلامة]] ([[سلمان]]) بن ثمامة بن شراحیل از اصحاب و وفود کنندگان به [[مدینه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵؛ ابونعیم اصفهانی، معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۶۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۶۳.</ref>، [[ایاس بن شراحیل بن شیطان]] که [[عمر]] با او بر [[مذحج]] و همدان [[پیمان]] بست<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹.</ref>، [[عبدالله بن شراحیل]] از شعرای بنی جعفی<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۶۳.</ref>، [[قتادة بن شراحیل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵.</ref>، [[حمامة بن شریح بن مرّة بن عمرو بن جابر بن أصهب]] از شعرای این [[طایفه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، [[شریح بن یزید بن مره]] از [[یاران علی]]{{ع}} در [[صفین]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، همام بن شریح بن یزید بن مرة بن عمرو بن جابر عوف اصهبی از عباد و [[پرهیزگاران]] و [[اصحاب امیرالمؤمنین]]{{ع}} و مخاطب [[خطبه]] اوصاف المتقین [[نهج البلاغه]]<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۰، ص۱۳۴؛ امین، اعیان الشیعه، ج۱۰، ص۳۷۱.</ref>، [[حنبص بن حصین بن ربیعة بن سلامان]] از [[شجاعان]] این [[قوم]] و از حاضران در [[نبرد قادسیه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، [[عبدالله بن ارطاة بن شراحیل بن شیطان]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۶۳.</ref> و [[رباب بن مسعود بن بجدان]] از اشراف [[بنی جعفی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، هم در شمار [[رجال]] و شخصیت‌های مشهور این قوم در [[دوره اسلامی]] یاد شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
این [[قوم]] زادگاه معاریف و شخصیت‌های بزرگی در [[جاهلیت]] و [[اسلام]] بوده که از جمله رجال معروف [[جاهلی]] آنان می‌توان از [[شراحیل بن شیطان بن حارث بن أصهب]] از رؤسای [[بنی جعفی]] در جاهلیت<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹.</ref>، [[حراب بن مالک بن حجر بن حارث بن أصهب]] رییس قبیله بعد از شراحیل<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵؛ ابن درید، الاشتقاق، ج۱، ص۴۰۶.</ref> نام برد. از قیس بن سلمة بن شراحیل فرزند ملیکه بنت الحاف از [[اصحاب]] و وفود کنندگان نزد [[پیامبر]]{{صل}}<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۴-۳۰۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۴، ص۱۲۸.</ref>، و از شعرای بنام این قوم که به نام مادرش - ملیکه - به «ابن ملیکه» معروف بود<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۶۳.</ref>، [[سلامة]] ([[سلمان]]) بن ثمامة بن شراحیل از اصحاب و وفود کنندگان به [[مدینه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵؛ ابونعیم اصفهانی، معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۶۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۲۶۳.</ref>، [[ایاس بن شراحیل بن شیطان]] که [[عمر]] با او بر [[مذحج]] و همدان [[پیمان]] بست<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۰۹.</ref>، [[عبدالله بن شراحیل]] از شعرای بنی جعفی<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۶۳.</ref>، [[قتادة بن شراحیل]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۵.</ref>، [[حمامة بن شریح بن مرّة بن عمرو بن جابر بن أصهب]] از شعرای این [[طایفه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، [[شریح بن یزید بن مره]] از [[یاران علی]]{{ع}} در [[صفین]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، همام بن شریح بن یزید بن مرة بن عمرو بن جابر عوف اصهبی از عباد و [[پرهیزگاران]] و [[اصحاب امیرالمؤمنین]]{{ع}} و مخاطب [[خطبه]] اوصاف المتقین [[نهج البلاغه]]<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۰، ص۱۳۴؛ امین، اعیان الشیعه، ج۱۰، ص۳۷۱.</ref>، [[حنبص بن حصین بن ربیعة بن سلامان]] از [[شجاعان]] این [[قوم]] و از حاضران در [[نبرد قادسیه]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، [[عبدالله بن ارطاة بن شراحیل بن شیطان]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۶۳.</ref> و [[رباب بن مسعود بن بجدان]] از اشراف [[بنی جعفی]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۱، ص۳۰۶.</ref>، هم در شمار [[رجال]] و شخصیت‌های مشهور این قوم در [[دوره اسلامی]] یاد شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


۲۲۴٬۸۹۶

ویرایش