پرش به محتوا

استغفار در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۴۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۳۵: خط ۳۵:
استغفار [[واقعی]] عامل دستیابی [[انسان]] به [[زندگی]] خوب و زیبای توأم با [[ثروت]]، [[رفاه]]، [[امنیّت]] و [[عزّت]] است <ref>مجمع البیان، ج ۱۰، ص۵۴۳؛ التفسیر الکبیر، ج ۳۰، ص۱۳۷؛ المیزان، ج ۱۰، ص۳۰۰.</ref>، چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ}}<ref>«و اینکه از پروردگارتان آمرزش بخواهید سپس به پیشگاه او توبه کنید تا شما را تا زمانی معیّن از بهره‌ای نیکو بهره‌مند سازد و به هر کس که سزاوار بخششی است، بخشش شایسته او را عطا کند و اگر روی گردانید من به راستی از عذاب روزی بزرگ بر شما بیم دارم» سوره هود، آیه ۳.</ref> از این دنیای خوب [[مادّی]] به متاع [[نیکو]] یاد شده است. برخی نیز متاع حسن را [[عمر]] دراز، [[قناعت]]، رها کردن [[مردم]] و روی‌آوری به [[خداوند]] در نتیجه [[آمرزش‌خواهی]] دانسته‌اند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۵.</ref> در [[نقلی]]، [[حسن بصری]] اشخاصی را که از [[خشکسالی]]، [[فقر]] و [[تنگدستی]] و نداشتن فرزند [[رنج]] می‌بردند و برای رفع آن در پی راه حلّی بودند، به استغفار سفارش و به [[آیات]] {{متن قرآن|فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا}}<ref>«و گفتم: از پروردگارتان آمرزش بخواهید که او بسیار آمرزنده است» سوره نوح، آیه 10.</ref>، {{متن قرآن|ِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا}}<ref>«و ای قوم من! از پروردگارتان آمرزش بخواهید و آنگاه به سوی او توبه آورید تا از آسمان بر شما بارانی یکریز فرستد و شما را نیرو بر نیرو بیفزاید و گناهکارانه رو مگردانید» سوره هود، آیه 52.</ref>، {{متن قرآن|وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهَارًا}}<ref>«و شما را با دارایی‌ها و پسران، یاوری کند و برایتان بوستان‌ها پدید آورد و جویبارها پدیدار گرداند» سوره نوح، آیه 12.</ref> استناد کرده است.<ref>مجمع البیان، ج ۱۰، ص۵۴۳.</ref>
استغفار [[واقعی]] عامل دستیابی [[انسان]] به [[زندگی]] خوب و زیبای توأم با [[ثروت]]، [[رفاه]]، [[امنیّت]] و [[عزّت]] است <ref>مجمع البیان، ج ۱۰، ص۵۴۳؛ التفسیر الکبیر، ج ۳۰، ص۱۳۷؛ المیزان، ج ۱۰، ص۳۰۰.</ref>، چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ}}<ref>«و اینکه از پروردگارتان آمرزش بخواهید سپس به پیشگاه او توبه کنید تا شما را تا زمانی معیّن از بهره‌ای نیکو بهره‌مند سازد و به هر کس که سزاوار بخششی است، بخشش شایسته او را عطا کند و اگر روی گردانید من به راستی از عذاب روزی بزرگ بر شما بیم دارم» سوره هود، آیه ۳.</ref> از این دنیای خوب [[مادّی]] به متاع [[نیکو]] یاد شده است. برخی نیز متاع حسن را [[عمر]] دراز، [[قناعت]]، رها کردن [[مردم]] و روی‌آوری به [[خداوند]] در نتیجه [[آمرزش‌خواهی]] دانسته‌اند.<ref>تفسیر قرطبی، ج ۹، ص۵.</ref> در [[نقلی]]، [[حسن بصری]] اشخاصی را که از [[خشکسالی]]، [[فقر]] و [[تنگدستی]] و نداشتن فرزند [[رنج]] می‌بردند و برای رفع آن در پی راه حلّی بودند، به استغفار سفارش و به [[آیات]] {{متن قرآن|فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا}}<ref>«و گفتم: از پروردگارتان آمرزش بخواهید که او بسیار آمرزنده است» سوره نوح، آیه 10.</ref>، {{متن قرآن|ِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا}}<ref>«و ای قوم من! از پروردگارتان آمرزش بخواهید و آنگاه به سوی او توبه آورید تا از آسمان بر شما بارانی یکریز فرستد و شما را نیرو بر نیرو بیفزاید و گناهکارانه رو مگردانید» سوره هود، آیه 52.</ref>، {{متن قرآن|وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهَارًا}}<ref>«و شما را با دارایی‌ها و پسران، یاوری کند و برایتان بوستان‌ها پدید آورد و جویبارها پدیدار گرداند» سوره نوح، آیه 12.</ref> استناد کرده است.<ref>مجمع البیان، ج ۱۰، ص۵۴۳.</ref>


==ضرورت استغفار==
==[[ضرورت]] [[استغفار]]==
فرمان و تشویق به استغفار در بسیاری از آیات <ref>المعجم المفهرس، ص۶۳۴، «غفر».</ref> و توبیخ ترک آن در برخی دیگر، چون «اَفَلا یَتوبونَ اِلَی اللّهِ ویَستَغفِرونَهُ» (مائده / ۵، ۷۴)، ضرورت استغفار همگان را روشن می‌سازد؛ زیرا از یک سو انسان‌های عادی بر اثر غفلت، نادانی و سرکشی غرایز حیوانی و هوای نفس، همواره در معرض گناه هستند، ازاین‌رو نیاز به استغفار و ضرورت آن، جهت پالایش و تصفیه روحشان امری بدیهی می‌نماید، و از سوی دیگر، هیچ‌کس نمی‌تواند حقوق الهی را آن‌گونه که شایسته مقام ربوبی است، به جای آورد، بلکه به اندازه معرفت و شناخت خویش به این مهم می‌پردازد، بر این اساس، حتّی پارسایان حقیقی نیز از کارها و عبادتهای خود شرم داشته، خویش را در پیشگاه خداوند متّهم، بلکه مقصر می‌دانند و ضرورت استغفار را درک می‌کنند.<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>
[[فرمان]] و [[تشویق]] به استغفار در بسیاری از [[آیات]] <ref>المعجم المفهرس، ص۶۳۴، «غفر».</ref> و [[توبیخ]] ترک آن در برخی دیگر، چون {{متن قرآن|أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ}}<ref>«بنابراین آیا به سوی خداوند باز نمی‌گردند  و از او آمرزش نمی‌خواهند؟ در حالی که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۷۴.</ref>، ضرورت استغفار همگان را روشن می‌سازد؛ زیرا از یک سو انسان‌های عادی بر اثر [[غفلت]]، [[نادانی]] و [[سرکشی]] [[غرایز حیوانی]] و [[هوای نفس]]، همواره در معرض [[گناه]] هستند، ازاین‌رو نیاز به استغفار و ضرورت آن، جهت پالایش و [[تصفیه]] روحشان امری بدیهی می‌نماید، و از سوی دیگر، هیچ‌کس نمی‌تواند [[حقوق الهی]] را آن‌گونه که شایسته [[مقام ربوبی]] است، به جای آورد، بلکه به اندازه [[معرفت]] و [[شناخت]] خویش به این مهم می‌پردازد، بر این اساس، حتّی [[پارسایان]] [[حقیقی]] نیز از کارها و عبادتهای خود [[شرم]] داشته، خویش را در پیشگاه [[خداوند]] متّهم، بلکه مقصر می‌دانند و ضرورت استغفار را [[درک]] می‌کنند.<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۳.</ref>


==برترین زمان استغفار==
==برترین زمان استغفار==
۱۱۵٬۳۵۳

ویرایش