شناخت امام مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

 
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۵: خط ۲۵:


== [[دلایل]] [[لزوم]] [[شناخت امام زمان]] {{ع}} ==
== [[دلایل]] [[لزوم]] [[شناخت امام زمان]] {{ع}} ==
# '''دلیل عقلی''': [[پیامبر اکرم]] {{صل}} خلیفۀ [[خداوند]] است و بر اساس [[وحی]] سخن می‌‌گوید و عمل می‌‌کند و چون [[امام]]، [[نائب پیامبر]] {{صل}} و سخن و عملش به منزلۀ سخن و [[عمل]] [[پیامبر]] {{صل}} است یعنی تمام حرکات و [[اعمال]] و سخنانش [[وحیانی]] و ملکوتی است، این [[الزام]] را برای ما به وجود می‌‌آورد که او را به خوبی بشناسیم تا گرفتار [[امام]] نماهای خبیث زمینی نشویم<ref>ر. ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص ۱۹۳ ـ ۱۸۹. </ref>. [[معرفت به امام]] یعنی [[معرفت]] به [[ولایت]] آن حضرت؛ یعنی به این [[باور]] رسیدن که [[امام]]، به‌ [[انسان‌ها]] نزدیک‌تر و سزاوارتر‌ از خودشان است، چرا که [[عشق]] هر کسی به خودش، غریزی است؛ اما [[عشق]] [[امام]] به [[انسان‌ها]] الهی‌ و آسمانی و زائل شدنی نیست، با این وجود آیا منطقی نیست امامی که از ما به ما نزدیکتر است را بشناسیم و در سایۀ [[ولایت]] آنان حرکت کنیم.
# '''دلیل عقلی''': [[پیامبر اکرم]] {{صل}} خلیفۀ [[خداوند]] است و بر اساس [[وحی]] سخن می‌‌گوید و عمل می‌‌کند و چون [[امام]]، نائب پیامبر {{صل}} و سخن و عملش به منزلۀ سخن و [[عمل]] [[پیامبر]] {{صل}} است یعنی تمام حرکات و [[اعمال]] و سخنانش [[وحیانی]] و ملکوتی است، این الزام را برای ما به وجود می‌‌آورد که او را به خوبی بشناسیم تا گرفتار [[امام]] نماهای خبیث زمینی نشویم<ref>ر. ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص ۱۹۳ ـ ۱۸۹. </ref>. [[معرفت به امام]] یعنی [[معرفت]] به [[ولایت]] آن حضرت؛ یعنی به این [[باور]] رسیدن که [[امام]]، به‌ [[انسان‌ها]] نزدیک‌تر و سزاوارتر‌ از خودشان است، چرا که [[عشق]] هر کسی به خودش، غریزی است؛ اما [[عشق]] [[امام]] به [[انسان‌ها]] الهی‌ و آسمانی و زائل شدنی نیست، با این وجود آیا منطقی نیست امامی که از ما به ما نزدیکتر است را بشناسیم و در سایۀ [[ولایت]] آنان حرکت کنیم.
# '''[[دلیل نقلی]]''':  
# '''[[دلیل نقلی]]''':  
## [[امام صادق]] {{ع}} در ضمن دعایی می‌‌فرمایند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِیَّکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ‏ إِنْ‏ لَمْ‏ تُعَرِّفْنِی‏ رَسُولَکَ‏ لَمْ‏ أَعْرِفْ‏ حُجَّتَکَ‏ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی}}<ref>«خداوندا، خودت را به من بشناسان. پس به درستی که تو اگر خودت را به من نشناسانی، پیغمبر تو را نشناسم. خداوندا، رسول خود را به من بشناسان، پس به درستی که تو اگر رسول خود را به من نشناسانی، حجّت تو را نشناسم. خداوندا، حجّت خود را به من بشناسان، پس به درستی که تو اگر حجّت خود را به من نشناسانی، از دین خویش گمراه می‏شوم‏»؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۳۳۷.</ref>.
## [[امام صادق]] {{ع}} در ضمن دعایی می‌‌فرمایند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِیَّکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ‏ إِنْ‏ لَمْ‏ تُعَرِّفْنِی‏ رَسُولَکَ‏ لَمْ‏ أَعْرِفْ‏ حُجَّتَکَ‏ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی}}<ref>«خداوندا، خودت را به من بشناسان. پس به درستی که تو اگر خودت را به من نشناسانی، پیغمبر تو را نشناسم. خداوندا، رسول خود را به من بشناسان، پس به درستی که تو اگر رسول خود را به من نشناسانی، حجّت تو را نشناسم. خداوندا، حجّت خود را به من بشناسان، پس به درستی که تو اگر حجّت خود را به من نشناسانی، از دین خویش گمراه می‏شوم‏»؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۳۳۷.</ref>.
## [[امام باقر]] {{ع}} می‌‌فرمایند: «[[بنده]] [[مؤمن]] نباشد تا [[خدا]] و رسولش و همه امامها را و [[امام]] زمانش را بشناسد»<ref>{{متن حدیث|لَا یَکُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّی یَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ کُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ}}؛ کافی، ج ۱، ص ۱۸۰.</ref>.
## [[امام باقر]] {{ع}} می‌‌فرمایند: «[[بنده]] [[مؤمن]] نباشد تا [[خدا]] و رسولش و همه امامها را و [[امام]] زمانش را بشناسد»<ref>{{متن حدیث|لَا یَکُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّی یَعْرِفَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ کُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ}}؛ کافی، ج ۱، ص ۱۸۰.</ref>.
## [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ مَاتَ وَ هُوَ لَا یَعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً}}<ref>خالد برقی، احمد بن محمد، محاسن برقی، ج۱، ص۲۵۱ و مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۲۳، ص۷۶.</ref>. نکته ای که در این [[روایت]] وجود دارد این است که [[پیامبر]] {{صل}} با اضافه کردن کلمۀ [[امام]] به کلمۀ زمان؛ [[ضرورت وجود امام]] را در هر عصر و زمانی لازم می‌‌دانند و چنین [[کلامی]] جز بر [[امامان معصوم]] [[شیعه]] که آخرین آنها [[امام عصر]] است منطبق نمی‌گردد با توجه به این [[روایت]] مهدی‌باوری، شرط بهره‌مندی از [[ایمان]] و [[اسلام واقعی]] است و منظور از [[جاهلیت]]، ایام [[کفر]] و [[ضلالت]] قبل از [[اسلام]] است.
## [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: {{متن حدیث|مَنْ مَاتَ وَ هُوَ لَا یَعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً}}<ref>خالد برقی، احمد بن محمد، محاسن برقی، ج۱، ص۲۵۱ و مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۲۳، ص۷۶.</ref>. نکته ای که در این [[روایت]] وجود دارد این است که [[پیامبر]] {{صل}} با اضافه کردن کلمۀ [[امام]] به کلمۀ زمان؛ [[ضرورت وجود امام]] را در هر عصر و زمانی لازم می‌‌دانند و چنین [[کلامی]] جز بر [[امامان معصوم]] [[شیعه]] که آخرین آنها [[امام عصر]] است منطبق نمی‌گردد با توجه به این [[روایت]] مهدی‌باوری، شرط بهره‌مندی از [[ایمان]] و اسلام واقعی است و منظور از [[جاهلیت]]، ایام [[کفر]] و [[ضلالت]] قبل از [[اسلام]] است.
## [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرمایند: «به [[درستی]] که [[بهترین]] و واجب‌ترین فریضه‌ها بر [[انسان]] [[شناخت پروردگار]] و [[اقرار]] به [[بندگی]] او و پس از آن [[شناخت]] [[فرستاده خدا]] می‌باشد و [[گواهی]] دادن به [[پیامبری]] او و در مرحله بعد شناختن امامی که به صفت و نامش در حال [[سختی]] و [[راحتی]] به او [[اقتدا]] می‌نمایی»<ref>مکیال المکارم، ج ۲، ص ۱۷۱.</ref>.
## [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرمایند: «به [[درستی]] که [[بهترین]] و واجب‌ترین فریضه‌ها بر [[انسان]] [[شناخت پروردگار]] و [[اقرار]] به [[بندگی]] او و پس از آن [[شناخت]] [[فرستاده خدا]] می‌باشد و [[گواهی]] دادن به [[پیامبری]] او و در مرحله بعد شناختن امامی که به صفت و نامش در حال [[سختی]] و راحتی به او [[اقتدا]] می‌نمایی»<ref>مکیال المکارم، ج ۲، ص ۱۷۱.</ref>.


[[امامان معصوم]] نسبت به شناخت امام مهدی سفارش‌‌های بسیاری کرده‌‌اند؛ به [[دلیل]] اینکه [[امام عصر]] {{ع}} شرایط ویژه ای دارد، از جمله اینکه ایشان [[امام غایب]] است و [[ائمه]] {{ع}} نمی‌خواستند [[مؤمنان]] در [[دوران غیبت]] گرفتار فتنه‌ای شوند، [[امام کاظم]] {{ع}} فرمودند: «[[امام]]، [[حجت]] [[بندگان]] است، هرکس او را رها کند، [[گمراه]] می‌شود و هرکس با او باشد، [[نجات]] می‌یابد و [[رستگار]] می‌شود»<ref>{{متن حدیث|حُجَّةُ اللَّهِ عَلَی الْعِبَادِ، مَنْ‏ تَرَکَهُ‏ هَلَکَ وَ مَنْ لَزِمَهُ نَجَا، حَقّاً عَلَی اللَّهِ تَعَالَی}}؛ ‏ معجم احادیث الامام المهدی، ج ۴، ص ۱۴۸.</ref>.
[[امامان معصوم]] نسبت به شناخت امام مهدی سفارش‌‌های بسیاری کرده‌‌اند؛ به [[دلیل]] اینکه [[امام عصر]] {{ع}} شرایط ویژه ای دارد، از جمله اینکه ایشان [[امام غایب]] است و [[ائمه]] {{ع}} نمی‌خواستند [[مؤمنان]] در دوران غیبت گرفتار فتنه‌ای شوند، [[امام کاظم]] {{ع}} فرمودند: «[[امام]]، [[حجت]] [[بندگان]] است، هرکس او را رها کند، [[گمراه]] می‌شود و هرکس با او باشد، [[نجات]] می‌یابد و [[رستگار]] می‌شود»<ref>{{متن حدیث|حُجَّةُ اللَّهِ عَلَی الْعِبَادِ، مَنْ‏ تَرَکَهُ‏ هَلَکَ وَ مَنْ لَزِمَهُ نَجَا، حَقّاً عَلَی اللَّهِ تَعَالَی}}؛ ‏ معجم احادیث الامام المهدی، ج ۴، ص ۱۴۸.</ref>.


== [[راه‌های شناخت امام مهدی]] ==
== [[راه‌های شناخت امام مهدی]] ==
دو راه برای [[شناخت]] [[امامان معصوم]] {{ع}} از جمله [[امام عصر]] {{ع}} وجود دارد:
دو راه برای [[شناخت]] [[امامان معصوم]] {{ع}} از جمله [[امام عصر]] {{ع}} وجود دارد:
# '''[[معرفت علمی]]''': این [[معرفت]] از طریق تجربه، حال چه تجربه شخصی و یا از تجارب بزرگان و یا مطالعه‌ کتاب‌ و یا [[روایات]] مختلفی که درباره [[شناخت]] [[امامان معصوم]] {{ع}} وارده شده حاصل می‌‌شود.
# '''معرفت علمی''': این [[معرفت]] از طریق تجربه، حال چه تجربه شخصی و یا از تجارب بزرگان و یا مطالعه‌ کتاب‌ و یا [[روایات]] مختلفی که درباره [[شناخت]] [[امامان معصوم]] {{ع}} وارده شده حاصل می‌‌شود.
# '''[[معرفت قلبی]] و [[روحی]]''': این [[معرفت]] از طریق [[الهام]] و [[دعا]] و [[توسل]] (مخصوصا [[توسل]] به خود [[امام عصر]]) حاصل می‌‌شود.
# '''معرفت قلبی و [[روحی]]''': این [[معرفت]] از طریق [[الهام]] و [[دعا]] و [[توسل]] (مخصوصا [[توسل]] به خود [[امام عصر]]) حاصل می‌‌شود.


در تقسیمی دیگر دو راه برای شنلخت بیان شده است: ۱. [[نص]] که عبارت از تعیین و تصریح [[پیغمبر]] {{صل}} و [[ائمه]] {{ع}} بر شناخت امام زمان {{ع}} است؛ ۲. [[کرامت]]‌ و [[معجزه]]؛ ۳. [[سیره]] عملی‌<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۱۹-۱۲۱.</ref>.
در تقسیمی دیگر دو راه برای شنلخت بیان شده است: ۱. [[نص]] که عبارت از تعیین و تصریح [[پیغمبر]] {{صل}} و [[ائمه]] {{ع}} بر شناخت امام زمان {{ع}} است؛ ۲. [[کرامت]]‌ و [[معجزه]]؛ ۳. [[سیره]] عملی‌<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۱، ص۱۱۹-۱۲۱.</ref>.
خط ۴۸: خط ۴۸:


== نتیجه‌==
== نتیجه‌==
برپایه [[حدیث نبوی]] [[شناخت امام]] در هر عصر و زمانی ضروری است<ref>{{متن حدیث|مَنْ مَاتَ وَ هُوَ لَا یَعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً}}. خالد برقی، احمد بن محمد، محاسن برقی، ج۱، ص۲۵۱ و مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۲۳، ص۷۶. </ref>؛ اهمیت [[شناخت امام]] به‌‌گونه‌‌ای است که اگر شخصی به‌‌دنبال [[شناخت]] امامش نباشد و بمیرد، مرگش، [[مرگ جاهلی]] عنوان شده است. نکته مهم‌‌تر این است که شناخت امام مهدی در [[دوران غیبت]] [[امام]]، اهمیتش دوچندان می‌‌شود؛ زیرا در [[زمان غیبت]]، به‌‌دلیل عدم دسترسی [[مردم]] به [[امام]]، دشواری‌‌ها، فتنه‌‌ها و [[شبهات]] فراوانی وجود دارد؛ ازاین‌‌رو برای گُم نشدن از مسیر درست و [[راستین]]، [[شناخت]] [[حقیقی]] [[امام مهدی]] بسیار حائز اهمیت است و از [[وظایف اصلی منتظران]] [[امام مهدی]] به‌‌شمار می‌‌آید این [[شناخت]] ابعاد وسیعی چون [[شناخت]] [[نسب]] و ویژگی‌‌های شخصیتی و [[رفتاری]] [[امام]]، [[عصمت]]، [[شناخت]] نشانه‌‌های [[ظهور]] و [[آخرالزمان]] و... را شامل می‌‌شود<ref>ر. ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۴۵۸ ـ ۴۵۹؛ [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۷ ـ ۱۱۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص ۱۹۹‌‌ ۲۱۲؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص ۶۷۴؛ [[منصور هرنجی|هرنجی، منصور]]، [[انتظار و وظایف منتظران ۲ (کتاب)|انتظار و وظایف منتظران]]، ص ۷۷؛ [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۴۵، ۴۶؛ [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص ۳۴ ـ ۳۵؛ [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[آفتاب ولایت (کتاب)|آفتاب ولایت]]، ص۵۶؛ [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص 189-193؛ [[نصرت‌‏الله آیتی|آیتی، نصرت‌‏الله]]، [[آیینه انتظار یاوران مهدی (مقاله)|آیینه انتظار یاوران مهدی]]، ص۱۶۰ ـ ‌‌۱۶۱.</ref>.
برپایه حدیث نبوی [[شناخت امام]] در هر عصر و زمانی ضروری است<ref>{{متن حدیث|مَنْ مَاتَ وَ هُوَ لَا یَعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً}}. خالد برقی، احمد بن محمد، محاسن برقی، ج۱، ص۲۵۱ و مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۲۳، ص۷۶. </ref>؛ اهمیت [[شناخت امام]] به‌‌گونه‌‌ای است که اگر شخصی به‌‌دنبال [[شناخت]] امامش نباشد و بمیرد، مرگش، [[مرگ جاهلی]] عنوان شده است. نکته مهم‌‌تر این است که شناخت امام مهدی در دوران غیبت [[امام]]، اهمیتش دوچندان می‌‌شود؛ زیرا در [[زمان غیبت]]، به‌‌دلیل عدم دسترسی [[مردم]] به [[امام]]، دشواری‌‌ها، فتنه‌‌ها و [[شبهات]] فراوانی وجود دارد؛ ازاین‌‌رو برای گُم نشدن از مسیر درست و راستین، [[شناخت]] [[حقیقی]] [[امام مهدی]] بسیار حائز اهمیت است و از وظایف اصلی منتظران [[امام مهدی]] به‌‌شمار می‌‌آید این شناخت ابعاد وسیعی چون شناخت نسب و ویژگی‌‌های شخصیتی و [[رفتاری]] [[امام]]، [[عصمت]]، شناخت نشانه‌‌های [[ظهور]] و [[آخرالزمان]] و... را شامل می‌‌شود<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۴۵۸ ـ ۴۵۹؛ [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۷ ـ ۱۱۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص ۱۹۹‌‌ ۲۱۲؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص ۶۷۴؛ [[منصور هرنجی|هرنجی، منصور]]، [[انتظار و وظایف منتظران ۲ (کتاب)|انتظار و وظایف منتظران]]، ص ۷۷؛ [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۴۵، ۴۶؛ [[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص ۳۴ ـ ۳۵؛ [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[آفتاب ولایت (کتاب)|آفتاب ولایت]]، ص۵۶؛ [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص 189-193؛ [[نصرت‌‏الله آیتی|آیتی، نصرت‌‏الله]]، [[آیینه انتظار یاوران مهدی (مقاله)|آیینه انتظار یاوران مهدی]]، ص۱۶۰ ـ ‌‌۱۶۱.</ref>.


== پرسش مستقیم ==
== پرسش مستقیم ==
۱۳۰٬۰۵۴

ویرایش