علم امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۰۸۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۴
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۹: خط ۲۹:


در پایان یادآور می‌شویم [[برهان]] “علم” یا “اعلمیت” بر [[امامت امیرالمؤمنین]] {{ع}} در آثار [[کلامی]] [[عالمان شیعه]] به اختصار آمده است، و آنچه اینجا بیان شد، تقریر و [[تبیین]] روشن و جامع آن بود. [[شیخ الطائفه]] در تقریر این [[استدلال]] گفته است: “پیش از این [[اثبات]] کردیم که [[امام]] باید به همه [[احکام شریعت]]، [[علم کامل]] داشته باشد و به [[اجماع]]، [[ثابت]] شده است که [[ابوبکر]] و [[عباس]] [که [[امامت]] [[بلافصل]] آنان مورد ادعای جمعی از [[مسلمانان]] است] واجد این صفت نبودند، بلکه بسیاری از [[علوم دینی]] را نداشتند، امامت آن دو [[باطل]] است. بنابراین، [[امامت امیرالمؤمنین]] {{ع}} ثابت است، زیرا مسلمانان به امامت بلافصل کسی غیر از این سه نفر [[اعتقاد]] ندارند”<ref>تلخیص الشافی، ج۲، ص۸-۱۰.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)|براهین و نصوص امامت]]، ص ۶۷-۷۸.</ref>
در پایان یادآور می‌شویم [[برهان]] “علم” یا “اعلمیت” بر [[امامت امیرالمؤمنین]] {{ع}} در آثار [[کلامی]] [[عالمان شیعه]] به اختصار آمده است، و آنچه اینجا بیان شد، تقریر و [[تبیین]] روشن و جامع آن بود. [[شیخ الطائفه]] در تقریر این [[استدلال]] گفته است: “پیش از این [[اثبات]] کردیم که [[امام]] باید به همه [[احکام شریعت]]، [[علم کامل]] داشته باشد و به [[اجماع]]، [[ثابت]] شده است که [[ابوبکر]] و [[عباس]] [که [[امامت]] [[بلافصل]] آنان مورد ادعای جمعی از [[مسلمانان]] است] واجد این صفت نبودند، بلکه بسیاری از [[علوم دینی]] را نداشتند، امامت آن دو [[باطل]] است. بنابراین، [[امامت امیرالمؤمنین]] {{ع}} ثابت است، زیرا مسلمانان به امامت بلافصل کسی غیر از این سه نفر [[اعتقاد]] ندارند”<ref>تلخیص الشافی، ج۲، ص۸-۱۰.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)|براهین و نصوص امامت]]، ص ۶۷-۷۸.</ref>
== علم امام علی{{ع}} در گفتار خود ==
امیر مؤمنان{{ع}} در مواردی، از [[علم ویژه]] خویش خبر داده و بر این مطلب تأکید ورزیده است که او بر [[اسرار]] [[آیات قرآن]] و ابواب [[آسمان‌ها]] [[آگاه]] و علوم بسیاری در سینه آن [[بزرگوار]] انباشته است و همه این [[دانش‌ها]] را از [[نبی مکرم]]{{صل}} و از طریق ویژه‌ای که بر ما مخفی می‌باشد، دریافته است. او هماره در پی آن بود که حاملانی را برای بر انتقال این علوم بیابد و هرگاه کسی را می‌یافت که گنجایش انتقال چنین علومی را داشت، به فراخور استعدادش، بخشی از آن را به او می‌آموخت. روایاتی که از آن [[امام]] [[اندیشه]] و عمل در این باب آمده، بسیار است که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌شود:
#«پیش از آنکه مرا از دست دهید، هر سؤالی که دارید، از من بپرسید. [[سوگند]] به کسی که جانم در دست اوست، از حال تا [[قیامت]]، چیزی از من درباره آن گروه که صدش را [[هدایت]] می‌کند و صد نفر را [[گمراه]]، نمی‌پرسید، مگر اینکه به شما خبر می‌دهم از فراخواننده و جلودار و داننده آن گروه و از جای فرود آمدن و بارانداز آنان و از هر یک از آنها که کشته می‌شود یا می‌میرد»<ref>{{متن حدیث|فَاسْأَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَسْأَلُونِّي عَنْ شَيْ‌ءٍ فِيمَا بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ السَّاعَةِ وَ لَا عَنْ فِئَةٍ تَهْدِي مِائَةً وَ تُضِلُّ مِائَةً إِلَّا أَنْبَأْتُكُمْ بِنَاعِقِهَا وَ قَائِدِهَا وَ سَائِقِهَا وَ مُنَاخِ رِكَابِهَا وَ مَحَطِّ رِحَالِهَا وَ مَنْ يُقْتَلُ مِنْ أَهْلِهَا قَتْلًا وَ مَنْ يَمُوتُ مِنْهُمْ مَوْتاً}}؛ (نهج‌البلاغه فیض الاسلام، خطبه ۹۲، ص۲۷۳).</ref>.
#«از من بپرسید، پیش از آنکه مرا نیابید».
#ای [[مردم]]! [[علوم]] و [[معارف اسلامی]] را از من بپرسید، پیش از اینکه مرا نیابید، که من به راه‌های [[آسمان]]، داناترم از راه‌های [[زمین]]»<ref>نهج‌البلاغه فیض الاسلام، خطبه ۲۳۱، ص۷۶۱.</ref>.
دلیل این مطلب که [[امام]]{{ع}} این جمله را در موارد متعدد فرموده، این است که پرسش‌هایی که هنگام ایراد این سخن از آن حضرت شده، گوناگون بوده و [[پرسش]] کنندگان نیز افراد مختلف بوده‌اند؛ مثلاً در [[نقلی]] سؤال کننده<ref>شیخ صدوق، امالی، ص۴۲۴.</ref>، [[اشعث بن قیس]] و سؤال او درباره [[جزیه]] مجوسان بوده است و در نقل دیگر<ref>قطب الدین راوندی، المزابح و الجرائح، ج۳، ص۱۱۳۲.</ref>، پرسش کننده، [[صعصعة بن صوحان]] و پرسش او درباره [[دجال]] بوده است و در [[روایت]] دیگر<ref>شیخ صدوق، امالی، ص۱۹۶.</ref>، [[سائل]]، سعد بن وقاص بوده است که از تعداد چیزهای دیگر از آن حضرت سؤال کرده است<ref>[[محمد اسحاق عارفی|عارفی، محمد اسحاق]]، [[خاتمیت و پرسش‌های نو ج۲ (کتاب)|خاتمیت و پرسش‌های نو ج۲]]، ص ۶۶.</ref>.


== توصیف علم امام در بیان ابن ابی الحدید ==
== توصیف علم امام در بیان ابن ابی الحدید ==
۱۳۳٬۹۶۰

ویرایش