امام در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

متکلمان امامیه هر کدام به تعریف واژه «[[امام]]» پرداخته و آن را تبیین کرده‌اند که برای نمونه به چند مورد اشاره می‌شود.

[[سید مرتضی]] (م ۴۳۶ق) در مورد امام می‌نویسد: ««امام کسی است که برای [[تدبیر امور]] [[امت]] و [[امر و نهی]] آنها سزاوارتر است. هر کس چنین صفتی داشته باشد، او امامی است که اطاعتش [[واجب]] است»<ref>سیدمرتضی، الشافی، ج۲، ص۲۸۱: {{عربی|"و هو الأولی بتدبیر الأمه و أمرهم و نهیهم، و قد دللنا علی أن من کان بهذه الصفه فهو الإمام المفترض الطاعه"}}.</ref>.

[[شیخ مفید]] (م۴۱۳ق) در مورد «امام» می‌نویسد: «امام کسی است که دارای رهبری عمومی در امر [[دین]] و [[دنیا]] به [[نیابت]] از [[پیامبر]] {{صل}}می‌باشد»<ref>شیخ مفید، النکت الاعتقادیه، ص۳۹؛ جرجانی، التعریفات، ص۳۳: {{عربی|"الامتم هو الذی له الرئاسة العامة فی امورالدین و الدنیا نیابه عن النبی"}}.</ref>.

[[خواجه نصیرالدین طوسی]] در کتاب تلخیص نقدالمحصل در تعریف «امام» می‌گوید: «امام کسی است که [[ریاست]] فراگیر در [[امور دینی]] و [[دنیایی]] را اصالتاً نه به نیابت از دیگری در این دنیا به عهده دارد»<ref>خواجه نصیرالدین طوسی، تلخیص المحصل، ص۴۲۶.</ref>.

علمای دیگر به ترتیب قرن، هر کدام تعریفی کرده‌اند؛ مانند [[شیخ طوسی]]<ref>شیخ طوسی، تلخیص الشافی، ج۱، ص۲۰۱ و۲۰۲.</ref>، [[محقق حلی]]<ref>علامه حلی، المسلک، ص۱۸۷.</ref>، [[بحرانی]]<ref>بحرانی، قواعد المرام، ص۱۷۴.</ref>، [[فاضل مقداد]]<ref>فاضل مقداد، ارشاد الطالبین، ص۳۲۵.</ref> و.... آنچه می‌توان از جمع آنها برداشت کرد، تأکید امر [[خلافت]] و نیابت از پیامبر {{صل}} است.

منظور از «امام» در نوشتار حاضر، [[پیشوا]] و [[رئیس]] [[مسلمانان]] در امر دین و دنیاست که شامل [[امامان دوازده‌گانه]] می‌باشد و [[قرآن]] و [[نبی]] را در بر نمی‌گیرد<ref>[[زهرا یوسفی|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی (کتاب)|علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی]]، ص ۲۱.</ref>.