پرش به محتوا

تربیت فرزند در معارف و سیره معصوم: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۵۲: خط ۵۲:


در سیره ائمه اطهار{{عم}} نیز مطالب فراوانی درباره کیفیت روابط زناشویی، زمان و مکان، حالات آن، ذکر و دعای مخصوص این کار، آمده است که رعایت هر یک از آنها در سرنوشت فرزند، تأثیرگذار خواهد بود؛ از جمله:
در سیره ائمه اطهار{{عم}} نیز مطالب فراوانی درباره کیفیت روابط زناشویی، زمان و مکان، حالات آن، ذکر و دعای مخصوص این کار، آمده است که رعایت هر یک از آنها در سرنوشت فرزند، تأثیرگذار خواهد بود؛ از جمله:
# [[ازدواج]] در حال [[طهارت]] [[زن]]: [[قرآن کریم]] مرد را از نزدیکی با زن در حالی که حیض است به صراحت [[نهی]] کرده و فرموده است: {{متن قرآن|وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ}}<ref>«و از تو درباره حیض می‌پرسند؛ بگو که آن، گونه‌ای رنج است. پس در حیض از زنان کناره گیرید و با آنان آمیزش نکنید تا پاک شوند و چون شست و شو کردند، از همان‌جا که خداوند به شما فرموده است با آنان آمیزش کنید، بی‌گمان خداوند توبه کاران و شست‌وشوکنندگان را دوست می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۲۲.</ref>. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز فرموده‌اند: «هر کس در حال حیض و عادت ماهانه با [[همسر]] خود آمیزش کند، اگر [[فرزندی]] جزامی یا [[مبتلا]] به [[بیماری]] پیسی از او به هم رسد، جز خویشتن، کسی دیگر را ملامت و [[سرزنش]] نکند»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲، ص۳۱۸.</ref>.
#'''[[زمان]] انعقاد نطفه''': یکی از خصوصیت مهمی که در آمیزش کانون توجه [[دین]] قرار گرفته است، زمان آمیزش جنسی است که می‌تواند آثار مثبت و یا منفی فراوانی را بر روی والدین، [[فرزندان]] و حتی [[جامعه]] داشته باشد<ref>الفقیه، ج۳، ص۵۵۱، ح۴۸۹۹؛ الکافی، ج۵، ص۴۹۹.</ref>.
# یاد [[خداوند]] هنگام آمیزش: در [[اسلام]] توصیه شده است که زن و مرد در حال آمیزش، با نام و [[یاد خدا]]، [[شیطان]] را از خود و فرزند [[آینده]] خود دور سازند؛ زیرا خداوند در [[سوره اسراء]] فرموده است: {{متن قرآن|وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا}}<ref>«و هر یک از آنان را که بتوانی با آوای خویش بلغزان و با سوارگان و پیادگان خویش بر آنان بتاز و در دارایی‌ها و فرزندان آنان شریک شو و به آنها وعده بده! و شیطان جز وعده فریبنده به آنان نخواهد داد» سوره اسراء، آیه ۶۴.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرمایند: «اگر با [[نام خدا]] [[شیطان]] را دور نسازید، ممکن است آن [[ملعون]] همانند مرد، آب [[شهوت]] خود را داخل رحم [[زن]] کند و [[شریک]] نطقه زن شود»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۰، ص۱۳۵.</ref>. بنابراین، با توجه به تأثیرات [[زمان]]، مکان و اوضاع [[روحی]] و روانی زوجین در تشکیل نطفه، [[معصومان]]{{عم}} [[آداب]] خاصی برای آمیزش با [[همسر]] را رعایت و دیگران را نیز به آن سفارش کرده‌اند<ref>طبرسی، تاج الموالید، ص۲۱۸؛ کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۹۹.</ref>.
#'''مکان انعقاد نطفه''': افزون بر زمان، [[اهل بیت]]{{عم}} در مورد مکان آمیزش هم به علت پیامدهایی که دارد، بی‌تفاوت نبوده‌اند و برای [[پیشگیری]] از آسیب‌های آن بر [[کودک]] سفارش‌هایی را بیان فرموده‌اند<ref>الفقیه، ج۴، ص۳، ح۴۹۶۸.</ref>.
# [[حق]] [[زندگی]] و مسئولیت والدین در برابر جنین: یکی از [[حقوقی]] که [[خداوند]] برای فرزند قائل شده، [[حق حیات]] است که [[قرآن]] این حق عظیم را در [[جامعه بشری]]، به شکل سزاوار برای فرزند، قبل از تولد و بعد از آن مطرح می‌کند<ref>احمد خلیل، الطفل فی ضوء القرآن و السنة و الادب، ص۲۳.</ref>. {{متن قرآن|وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ...}}<ref>«و فرزندانتان را از ترس ناداری مکشید، ما به آنان و شما روزی می‌دهیم؛ بی‌گمان کشتن آنان گناهی بزرگ است» سوره اسراء، آیه ۳۱.</ref> هشدار [[آیه]] علاوه بر دوران بعد از تولد، دوران جنینی را نیز شامل می‌شود<ref>احمد خلیل، الطفل فی ضوء القرآن و السنة و الادب، ص۲۲.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۹۸.</ref>
#'''[[رفتار]] و حالات زوجین''': در مورد وضعیت [[رفتاری]] و روانی زوجین هنگام عمل جنسی و تأثیر آن بر [[فرزند پیامبر]] [[اکرم]] و اهل بیت ایشان بیاناتی دارند که به ذکر نمونه‌هایی از آنها می‌پردازیم<ref>الفقیه، ج۳، ص۵۵۱، ح۴۸۹۹، ج۳، ص۴۰۴، ح۴۴۱۲؛ الکافی، ج۵، ص۵۳۹، ح۵.</ref>: پدر و مادر نباید به واسطه هوس‌های خود ـ آگاهانه یا [[ناآگاهانه]] ـ برای فرزندانشان [[مشکلات]] و تبعات جبران‌ناپذیری ایجاد کنند و رعایت این امور، حقی از فرزند بر عهده پدر و مادر است. البته هر یک از این [[روایات]] با خصوصیات خاصی که دارند باید در مقام خود به تحلیل و بررسی هرچه بیشتر کشیده شود و به جاست علاوه بر عمل به این [[دستورات]]، در فهم [[حقایق]] و نکات [[علمی]] آن هم تلاش و اهتمام شود<ref>[[حامد ولی‌زاده|ولی‌زاده، حامد]]، [[سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت (کتاب)|سیره خانوادگی پیامبر و اهل بیت]]، ص ۲۰۷.</ref>.
# '''[[ازدواج]] در حال [[طهارت]] [[زن]]:''' [[قرآن کریم]] مرد را از نزدیکی با زن در حالی که حیض است به صراحت [[نهی]] کرده و فرموده است: {{متن قرآن|وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ}}<ref>«و از تو درباره حیض می‌پرسند؛ بگو که آن، گونه‌ای رنج است. پس در حیض از زنان کناره گیرید و با آنان آمیزش نکنید تا پاک شوند و چون شست و شو کردند، از همان‌جا که خداوند به شما فرموده است با آنان آمیزش کنید، بی‌گمان خداوند توبه کاران و شست‌وشوکنندگان را دوست می‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۲۲.</ref>. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز فرموده‌اند: «هر کس در حال حیض و عادت ماهانه با [[همسر]] خود آمیزش کند، اگر [[فرزندی]] جزامی یا [[مبتلا]] به [[بیماری]] پیسی از او به هم رسد، جز خویشتن، کسی دیگر را ملامت و [[سرزنش]] نکند»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲، ص۳۱۸.</ref>.
# '''یاد [[خداوند]] هنگام آمیزش:''' در [[اسلام]] توصیه شده است که زن و مرد در حال آمیزش، با نام و [[یاد خدا]]، [[شیطان]] را از خود و فرزند [[آینده]] خود دور سازند؛ زیرا خداوند در [[سوره اسراء]] فرموده است: {{متن قرآن|وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا}}<ref>«و هر یک از آنان را که بتوانی با آوای خویش بلغزان و با سوارگان و پیادگان خویش بر آنان بتاز و در دارایی‌ها و فرزندان آنان شریک شو و به آنها وعده بده! و شیطان جز وعده فریبنده به آنان نخواهد داد» سوره اسراء، آیه ۶۴.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرمایند: «اگر با [[نام خدا]] [[شیطان]] را دور نسازید، ممکن است آن [[ملعون]] همانند مرد، آب [[شهوت]] خود را داخل رحم [[زن]] کند و [[شریک]] نطقه زن شود»<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۰، ص۱۳۵.</ref>. بنابراین، با توجه به تأثیرات [[زمان]]، مکان و اوضاع [[روحی]] و روانی زوجین در تشکیل نطفه، [[معصومان]]{{عم}} [[آداب]] خاصی برای آمیزش با [[همسر]] را رعایت و دیگران را نیز به آن سفارش کرده‌اند<ref>طبرسی، تاج الموالید، ص۲۱۸؛ کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۹۹.</ref>.
# '''[[حق]] [[زندگی]] و مسئولیت والدین در برابر جنین:''' یکی از [[حقوقی]] که [[خداوند]] برای فرزند قائل شده، [[حق حیات]] است که [[قرآن]] این حق عظیم را در [[جامعه بشری]]، به شکل سزاوار برای فرزند، قبل از تولد و بعد از آن مطرح می‌کند<ref>احمد خلیل، الطفل فی ضوء القرآن و السنة و الادب، ص۲۳.</ref>. {{متن قرآن|وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ...}}<ref>«و فرزندانتان را از ترس ناداری مکشید، ما به آنان و شما روزی می‌دهیم؛ بی‌گمان کشتن آنان گناهی بزرگ است» سوره اسراء، آیه ۳۱.</ref> هشدار [[آیه]] علاوه بر دوران بعد از تولد، دوران جنینی را نیز شامل می‌شود<ref>احمد خلیل، الطفل فی ضوء القرآن و السنة و الادب، ص۲۲.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۹۸.</ref>


== [[تعلیم و تربیت]] [[فرزندان]] در بدو تولد ==
== [[تعلیم و تربیت]] [[فرزندان]] در بدو تولد ==
۱۳۳٬۸۱۸

ویرایش