عبدالله بن عمرو عاص در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخهها
عبدالله بن عمرو عاص در تاریخ اسلامی (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۲
، ۲۲ دسامبر ۲۰۲۴←نشر اسرائیلیات
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
عبدالله بن عمرو بن عاص نخستین کسی بود که پس از [[وفات پیامبر]]، به نشر اسرائیلیات پرداخت. در جنگ یرموک به دو بار شتر از کتب [[یهود]] [[دست]] یافت و از آن، مطالب و داستانهایی نقل میکرد و عمل خود را با حدیثِ {{متن حدیث|حَدِّثُوا عَنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَ لاَ حَرَجَ}} که از [[پیامبر]]{{صل}} نقل میکرد<ref>صحیح البخاری، ج ۴، ص۱۷۵؛ تفسیر ابنکثیر، ج ۱، ص۵؛ التفسیر والمفسرون، معرفت، ج ۲، ص۱۱۰. </ref> و [[روایت]] خود ساختهای که مدعی بود پیامبر در تعبیر خوابش به او [[اجازه]] قرائت [[تورات]] را داده بود<ref>سیراعلامالنبلاء، ج ۳، ص۸۶؛ مسند احمد، ج ۲، ص۴۴۴؛ حلیهالاولیاء، ج ۱، ص۳۵۷.</ref>، توجیه میکرد<ref>[[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، [[اسرائیلیات (مقاله)|مقاله «اسرائیلیات»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۳]].</ref>. | عبدالله بن عمرو بن عاص نخستین کسی بود که پس از [[وفات پیامبر]]، به نشر اسرائیلیات پرداخت. در جنگ یرموک به دو بار شتر از کتب [[یهود]] [[دست]] یافت و از آن، مطالب و داستانهایی نقل میکرد و عمل خود را با حدیثِ {{متن حدیث|حَدِّثُوا عَنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَ لاَ حَرَجَ}} که از [[پیامبر]]{{صل}} نقل میکرد<ref>صحیح البخاری، ج ۴، ص۱۷۵؛ تفسیر ابنکثیر، ج ۱، ص۵؛ التفسیر والمفسرون، معرفت، ج ۲، ص۱۱۰. </ref> و [[روایت]] خود ساختهای که مدعی بود پیامبر در تعبیر خوابش به او [[اجازه]] قرائت [[تورات]] را داده بود<ref>سیراعلامالنبلاء، ج ۳، ص۸۶؛ مسند احمد، ج ۲، ص۴۴۴؛ حلیهالاولیاء، ج ۱، ص۳۵۷.</ref>، توجیه میکرد<ref>[[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، [[اسرائیلیات (مقاله)|مقاله «اسرائیلیات»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۳]].</ref>. | ||
یکی از [[مشکلات]] اساسی در | یکی از [[مشکلات]] اساسی در جوامع روایی ـ اعم از روایات تفسیری و غیر [[تفسیری]] ـ داخل شدن اسرائیلیات در آنهاست. این [[روایات]] از منابع [[اهل کتاب]] و به ویژه [[یهودیان]] نقل و در لابلای کتب [[مسلمانان]] وارد شده است. | ||
فراگیری مطالب یهودیان و نقل حرفهای آنها در بین مسلمانان در عصر [[حیات رسول خدا]]{{صل}} نیز اتفاق افتاده است. برخی از [[اصحاب]] بدون [[اجازه]] و [[رضایت]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با یهودیان ارتباط داشتند و نزد آنها [[تورات]] میخواندند. بر اساس برخی نقلها عمر در مواردی مطالبی از تورات را نزد [[رسول خدا]]{{صل}} نقل کرد که این کار عکس العمل شدید پیامبر اکرم{{صل}} را در پی داشت. | فراگیری مطالب یهودیان و نقل حرفهای آنها در بین مسلمانان در عصر [[حیات رسول خدا]]{{صل}} نیز اتفاق افتاده است. برخی از [[اصحاب]] بدون [[اجازه]] و [[رضایت]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} با یهودیان ارتباط داشتند و نزد آنها [[تورات]] میخواندند. بر اساس برخی نقلها عمر در مواردی مطالبی از تورات را نزد [[رسول خدا]]{{صل}} نقل کرد که این کار عکس العمل شدید پیامبر اکرم{{صل}} را در پی داشت. | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
آن چه [[تأمل]] بیشتری میطلبد، [[تسلط]] برخی از [[صحابه]] به زبان عبری است. اما [[زید بن ثابت]] که در [[زمان]] [[سقیفه]] و پس از آن در [[جمع قرآن]] و امورات [[حکومتی]] نقش اساسی و پستهای کلیدی داشته است، چون [[یهودی]] زاده بود، به زبان عبری مسلط بود، دستگاه [[حاکم]] که خواسته، اصل وی را مخفی کند کوشیده تا تسلط [[زید]] به زبان عبری را توجیه کند. از اینرو در نقلها آوردهاند که وی به دستور رسول خدا{{صل}} زبان عبری را در مدتی کمتر از پانزده [[روز]] فرا گرفت!<ref>الطبقات الکبری، ج۲، ص۳۵۸.</ref>. | آن چه [[تأمل]] بیشتری میطلبد، [[تسلط]] برخی از [[صحابه]] به زبان عبری است. اما [[زید بن ثابت]] که در [[زمان]] [[سقیفه]] و پس از آن در [[جمع قرآن]] و امورات [[حکومتی]] نقش اساسی و پستهای کلیدی داشته است، چون [[یهودی]] زاده بود، به زبان عبری مسلط بود، دستگاه [[حاکم]] که خواسته، اصل وی را مخفی کند کوشیده تا تسلط [[زید]] به زبان عبری را توجیه کند. از اینرو در نقلها آوردهاند که وی به دستور رسول خدا{{صل}} زبان عبری را در مدتی کمتر از پانزده [[روز]] فرا گرفت!<ref>الطبقات الکبری، ج۲، ص۳۵۸.</ref>. | ||
اما توجه به دو نکتۀ بسیار مهم برای دست یابی به [[حقیقت]] در این موضوع راهگشاست؛ اول اینکه فراگیری زبان [[بیگانه]] در حدی که [[انسان]] به خواندن و نوشتن آن زبان [[تسلط]] یابد مدت طولانی میخواهد و نکتۀ دوم: اینکه [[یهودیان]] هرگز زبان عبری [[آموزش]] نمیدادند مگر به | اما توجه به دو نکتۀ بسیار مهم برای دست یابی به [[حقیقت]] در این موضوع راهگشاست؛ اول اینکه فراگیری زبان [[بیگانه]] در حدی که [[انسان]] به خواندن و نوشتن آن زبان [[تسلط]] یابد مدت طولانی میخواهد و نکتۀ دوم: اینکه [[یهودیان]] هرگز زبان عبری [[آموزش]] نمیدادند مگر به همپیمانان خود. | ||
این شواهد و قرائن حاکی از نفوذ [[یهود]] در بین [[مسلمانان]] است. در اثر این نفوذ مطالب بسیاری از [[اسرائیلیات]] وارد منابع و متون [[اسلامی]] گردید. چنان که اشاره شد یکی از کسانی که در ورود این مطالب در | این شواهد و قرائن حاکی از نفوذ [[یهود]] در بین [[مسلمانان]] است. در اثر این نفوذ مطالب بسیاری از [[اسرائیلیات]] وارد منابع و متون [[اسلامی]] گردید. چنان که اشاره شد یکی از کسانی که در ورود این مطالب در جوامع روایی مسلمانان نقش داشته، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] است به طوری که [[سیوطی]] میگوید: {{عربی|وورد عن عبدالله بن عمرو بن عاص أشياء تتعلق بالقصص وأخبار الفتن والآخرة وما أشبهها بأن يكون مما تحمله عن أهل الكتاب}}<ref>الاتقان، ج۲، ص۴۹۸، حدیث ۶۳۹۷.</ref>؛ و از عبدالله بن عمرو بن عاص مطالبی وارد شده که شامل [[قصهها]]، [[اخبار]] [[فتن]] و [[آخرت]] و مشابه آن هاست از آن چه که از [[اهل کتاب]] آموخته بود. | ||
[[ابن حجر]] مینویسد: پس از | [[ابن حجر]] مینویسد: پس از فتح شام عبدالله به اندازه بار یک شتر از کتابهای اهل کتاب را به دست آورد وی از این منابع [[حدیث]] نقل میکرد لذا بسیاری از [[امامان]] [[تابعین]] به نقل حدیث از او پرهیز کردند<ref>{{عربی|إن عبدالله قد ظفر في الشام بحمل جمل من كتب أهل الكتاب، فكان ينظر فيها ويحدث منها، فتجنب الأخذ عنه كذلك كثير من الأئمة التابعين}}؛ فتح الباری، ج۱، ص۲۰۷.</ref>. | ||
نکاتی در این نقل وجود دارد که توجه به آنها ضروری است از جمله: | نکاتی در این نقل وجود دارد که توجه به آنها ضروری است از جمله: | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
دوم: اینکه اسرائیلیات به عنوان احادیث [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} وارد متون اسلامی شده است. | دوم: اینکه اسرائیلیات به عنوان احادیث [[پیغمبر اکرم]]{{صل}} وارد متون اسلامی شده است. | ||
افرادی که از کتابهای یهودیان [[حدیث]] نقل میکردند، به مستندات خود اشاره نمیکردند بلکه این مطالب را به [[رسول خدا]]{{صل}} نسبت میدادند. کنارهگیری تابعین از احادیث عبدالله بن عمرو بن عاص نیز به همین جهت بوده است. | افرادی که از کتابهای یهودیان [[حدیث]] نقل میکردند، به مستندات خود اشاره نمیکردند بلکه این مطالب را به [[رسول خدا]]{{صل}} نسبت میدادند. کنارهگیری تابعین از احادیث عبدالله بن عمرو بن عاص نیز به همین جهت بوده است. ملا علی قاری در کتاب شرح نخبة الفکر ـ که در علم حدیث از کتب بسیار معتبر به شمار میرود ـ مینویسد: کسانی که به نظر در [[اسرائیلیات]] شناخته شده بودند مثل [[عبدالله بن سلام]] و [[عبدالله بن عمرو بن عاص]]... کارشان به جایی رسیده بود که گاهی برخی از [[صحابه]] به آنها میگفتند آن چه را از [[پیغمبر]]{{صل}} شنیدهای برای ما بگو، نه آن چه را از این کتابها گرفتهای!<ref>{{عربی|الذي عرف بالنظر في الإسرائيليات كعبدالله بن سلام وكعبدالله بن عمرو بن عاص... حتى كان بعض أصحابه ربما قال: حدثنا عن النبي ولا تحدثنا من الصحيفة}}؛ شرح نخبة الفکر، ج۱، ص۵۴۹.</ref>. | ||
جای بسی [[تأسف]] است که [[مسلمانان]] [[تفسیر قرآن]] را از چنین افرادی اخذ میکنند! و مبانی [[اعتقادی]] خود را بر پایۀ [[احادیث]] این اشخاص [[استوار]] میسازند! آیا مسلمانان به این موضوع اندیشیدهاند که چرا باید [[امامان اهل بیت]]{{عم}} و | جای بسی [[تأسف]] است که [[مسلمانان]] [[تفسیر قرآن]] را از چنین افرادی اخذ میکنند! و مبانی [[اعتقادی]] خود را بر پایۀ [[احادیث]] این اشخاص [[استوار]] میسازند! آیا مسلمانان به این موضوع اندیشیدهاند که چرا باید [[امامان اهل بیت]]{{عم}} و حاملان علوم [[قرآن]] به حاشیه رانده شوند و در مقابل [[پرچمداران]] [[دشمنی]] با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} پایه گذار [[اعتقادات]] [[مسلمین]] باشند؟!<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص۲۴۴.</ref> | ||
== سرانجام [[عبدالله بن عمرو عاص]] == | == سرانجام [[عبدالله بن عمرو عاص]] == | ||