پرش به محتوا

آیه تبلیغ: تفاوت میان نسخه‌ها

۷۰ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۵
خط ۴۰: خط ۴۰:


== دیدگاه فریقین پیرامون آیه ==
== دیدگاه فریقین پیرامون آیه ==
علمای [[شیعه]] همگی بدون هیچ گونه تردیدی، [[آیه تبلیغ]] را با واقعه «[[غدیر]]»، مرتبط دانسته‌ و محتوای [[پیام]] آن را [[ولایت]] و [[امامت امام علی]]{{ع}} بیان کرده‌اند. برخی علمای اهل سنت نیز همین شأن نزول پذیرفته و آن را نقل کرده‌اند به عنوان نمونه [[علامه امینی]] از 30 منبع [[حدیثی]] و [[تفسیری]] [[اهل]] [[سنّت]]، همچون «کتاب الولایة» از [[ابن جریر طبری]]، تفسیر الثعلبی، کتاب «ما نزل من القرآن فی علی{{ع}}» از [[ابو نعیم اصفهانی]]، أسباب النزول واحدی و...، ارتباط این آیه را با [[جریان غدیر]]، نقل کرده است.<ref>امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج1، ص214-223.</ref>.<ref>ر.ک: [[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امام‌شناسی ۵ (کتاب)|امام‌شناسی ۵]]، ص۲۴-۲۶.</ref>.
علمای [[شیعه]] همگی بدون هیچ گونه تردیدی، [[آیه تبلیغ]] را با واقعه «[[غدیر]]»، مرتبط دانسته‌ و محتوای [[پیام]] آن را [[ولایت]] و [[امامت امام علی]]{{ع}} بیان کرده‌اند. برخی علمای اهل سنت نیز همین شأن نزول را پذیرفته و آن را نقل کرده‌اند به عنوان نمونه [[علامه امینی]] از 30 منبع [[حدیثی]] و [[تفسیری]] [[اهل]] [[سنّت]]، همچون «کتاب الولایة» از [[ابن جریر طبری]]، تفسیر الثعلبی، کتاب «ما نزل من القرآن فی علی{{ع}}» از [[ابو نعیم اصفهانی]]، أسباب النزول واحدی و...، ارتباط این آیه را با [[جریان غدیر]]، نقل کرده است.<ref>امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج1، ص214-223.</ref>.<ref>ر.ک: [[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امام‌شناسی ۵ (کتاب)|امام‌شناسی ۵]]، ص۲۴-۲۶.</ref>.


با این حال برخی دیگر از علمای اهل سنت، دیدگاه‌های دیگری را در این خصوص بیان کرده‌اند که البته ناظر به شأن نزول‌هایی است که درباره این آیه بیان کرده‌اند. این دیدگاه‌ها بسیار [[ضعیف]] دور از [[واقعیت]] بوده و نیازی به طرح و نقد گسترده آنها نیست؛ زیرا افزون بر آنکه دلیلی از [[روایات]] و قرینه‌ای از [[آیات]] برای آنها وجود ندارد، خود به خود بطلان آنها با توجه به سبک و [[سیاق آیه]] مورد بحث و جایگاه [[سوره مائده]] و [[نزول]] آن در اواخر [[بعثت]] روشن است.
با این حال برخی دیگر از علمای اهل سنت، دیدگاه‌های دیگری را در این خصوص بیان کرده‌اند که البته ناظر به شأن نزول‌هایی است که توسط آنها درباره این آیه بیان شده. این دیدگاه‌ها [[ضعیف]] و دور از [[واقعیت]] بوده و از این جهت نیازی به طرح و نقد گسترده آنها در اینجا نیست؛ زیرا افزون بر آنکه دلیلی از [[روایات]] و قرینه‌ای از [[آیات]] برای آنها وجود ندارد، بطلان آنها با توجه به سبک و [[سیاق آیه]] مورد بحث و جایگاه [[سوره مائده]] و [[نزول]] آن در اواخر [[بعثت]] روشن است.


برخی معتقدند این آیه در مورد [[جهاد]] و [[پیکار در راه خدا]] نازل شده چون [[منافقان]] از پیکار در راه خدا ناخشنود بودند و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز برخی اوقات از [[تشویق]] به جهاد امساک می‌کرد<ref>بغوی، معالم التنزیل، ج۲، ص۵۲.</ref>.
در این میان علاوه بر شأن نزول‌هایی که گذشت، اقوال دیگری نیز مطرح شده است از جمله اینکه برخی معتقدند این آیه در مورد [[جهاد]] و [[پیکار در راه خدا]] نازل شده چون [[منافقان]] از پیکار در راه خدا ناخشنود بودند و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز برخی اوقات از [[تشویق]] به جهاد امساک می‌کرد<ref>بغوی، معالم التنزیل، ج۲، ص۵۲.</ref>.


برخی گفته‌اند: [[آیه]] درباره [[حقوق]] [[مسلمانان]] نازل شده است؛ آنگاه که [[پیامبر خدا]]{{صل}} در [[حجة الوداع]] [[شرایع]] و [[مناسک]] را [[اعلان]] کردند، فرمودند: «آیا رساندم؟» گفتند: آری، و حضرت فرمود: «خدایا، [[گواه]] باش»<ref>عینی، عمدة القاری، ج۱۸، ص۲۰۶؛ ثعلبی نیز احتمال‌های مذکور را درباره آیه نقل کرده است (الکشف و البیان، ج۴، ص۹۱).</ref>.
برخی دیگر معتقدند: [[آیه تبلیغ]] درباره [[حقوق]] [[مسلمانان]] نازل شده است؛ آنگاه که [[پیامبر خدا]]{{صل}} در [[حجة الوداع]] [[شرایع]] و [[مناسک]] را [[اعلان]] کردند، فرمودند: «آیا رساندم؟» گفتند: آری، و حضرت فرمود: «خدایا، [[گواه]] باش»<ref>عینی، عمدة القاری، ج۱۸، ص۲۰۶؛ ثعلبی نیز احتمال‌های مذکور را درباره آیه نقل کرده است (الکشف و البیان، ج۴، ص۹۱).</ref>.


برخی دیگر می‌گویند: چون [[مکه]] فتح شد و [[اسلام]] گسترش یافت، خداوند به حضرت{{صل}} دستور داد هر آنچه را برای او فرستاده شده، آشکار و بی‌پرده بدون هیچ [[ترس]] و [[خویشتن‌داری]]، [[ابلاغ]] کند که اگر به این صورت ابلاغ نکند، [[رسالت]] پروردگارش را نرسانده است<ref>ابن قتیبه، کتاب المسائل والاجوبة، ص۲۲۲.</ref>، و یا آیه خطاب به حضرت می‌گوید: آنچه بر تو نازل شد، بدون ترس از هیچ کس برسان و اگر با ترس [[تبلیغ]] کنی، گویی که تمام رسالت پروردگارت را نرسانده‌ای<ref>بغوی، معالم التنزیل (تفسیر بغوی)، ج۲، ص۵۲ و نیز، ر.ک: تفسیر نسفی، ج۱، ص۲۹۳؛ واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸ و ابن قتیبه، کتاب المسائل و الاجودة. ص۲۲۲.</ref>. [[ابن انباری]] می‌گوید: «[[پیامبر]] برخی [[آیات قرآن]] را زمانی که در مکه بود، آشکارا ابلاغ کرد و برخی را به خاطر ترس از [[هجوم]] [[مشرکان]] تنها با یارانشان در میان گذاشت، ولی پس از آنکه [[خداوند]] [[اسلام]] را با [[مؤمنان]] عزیز کرد، به حضرت دستور داد هر چه بر تو نازل شده، آشکار کن»<ref>به نقل از: واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸.</ref>.<ref>[[فتح‌الله نجارزادگان|نجارزادگان، فتح‌الله]]، [[بررسی تطبیقی تفسیر آیات ولایت (کتاب)|بررسی تطبیقی تفسیر آیات ولایت]]، ص ۱۵۳</ref>.
برخی دیگر اما می‌گویند: چون [[مکه]] فتح شد و [[اسلام]] گسترش یافت، خداوند به حضرت{{صل}} دستور داد هر آنچه را برای او فرستاده شده، آشکار و بی‌پرده بدون هیچ [[ترس]] و [[خویشتن‌داری]]، [[ابلاغ]] کند که اگر به این صورت ابلاغ نکند، [[رسالت]] پروردگارش را نرسانده است<ref>ابن قتیبه، کتاب المسائل والاجوبة، ص۲۲۲؛ بغوی، معالم التنزیل (تفسیر بغوی)، ج۲، ص۵۲ و نیز، ر.ک: تفسیر نسفی، ج۱، ص۲۹۳؛ واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸ و ابن قتیبه، کتاب المسائل و الاجودة. ص۲۲۲.</ref>. [[ابن انباری]] می‌گوید: «[[پیامبر]] برخی [[آیات قرآن]] را زمانی که در مکه بود، آشکارا ابلاغ کرد و برخی را به خاطر ترس از [[هجوم]] [[مشرکان]] تنها با یارانشان در میان گذاشت، ولی پس از آنکه [[خداوند]] [[اسلام]] را با [[مؤمنان]] عزیز کرد، به حضرت دستور داد هر چه بر تو نازل شده، آشکار کن»<ref>به نقل از: واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸.</ref>.<ref>[[فتح‌الله نجارزادگان|نجارزادگان، فتح‌الله]]، [[بررسی تطبیقی تفسیر آیات ولایت (کتاب)|بررسی تطبیقی تفسیر آیات ولایت]]، ص ۱۵۳</ref>.


== مفردات آیه ==
== مفردات آیه ==
۱۳٬۷۷۸

ویرایش