|
|
| خط ۱۰۹: |
خط ۱۰۹: |
| == فرق میان [[نبی]] و [[امام]] == | | == فرق میان [[نبی]] و [[امام]] == |
| گرچه [[پیامبر]] و [[امام]] هر دو هدایتگرند، لکن [[هدایت]] [[پیامبر]] فقط "[[راهنمایی]]" و به معنای نشان دادن راه است؛ اما [[هدایت]] [[امامان]] "راهبری" به معنای رساندن به مقصود است. با این همه گفتنی است [[امامت]] [[ریاست عامه]] در امر [[دین]] و دنیاست؛ ولی [[مُلک]] منصبی اجرایی در امر [[حکومت]] است که گاهی [[امام]] خود آن را بر عهده میگیرد؛ مانند [[حضرت ابراهیم]] {{ع}}، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و [[امام علی بن ابیطالب]] {{ع}} و گاهی به [[اذن]] [[خدا]] و با توجه به ملاکهای خاص، دیگری را به جای خود [[منصوب]] میکند؛ مانند [[نصب]] [[طالوت]]<ref>[[محمد رضا مصطفیپور|مصطفیپور، محمد رضا]]، [[امامت - مصطفیپور (مقاله)|مقاله «امامت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۲۲۵.</ref>. | | گرچه [[پیامبر]] و [[امام]] هر دو هدایتگرند، لکن [[هدایت]] [[پیامبر]] فقط "[[راهنمایی]]" و به معنای نشان دادن راه است؛ اما [[هدایت]] [[امامان]] "راهبری" به معنای رساندن به مقصود است. با این همه گفتنی است [[امامت]] [[ریاست عامه]] در امر [[دین]] و دنیاست؛ ولی [[مُلک]] منصبی اجرایی در امر [[حکومت]] است که گاهی [[امام]] خود آن را بر عهده میگیرد؛ مانند [[حضرت ابراهیم]] {{ع}}، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و [[امام علی بن ابیطالب]] {{ع}} و گاهی به [[اذن]] [[خدا]] و با توجه به ملاکهای خاص، دیگری را به جای خود [[منصوب]] میکند؛ مانند [[نصب]] [[طالوت]]<ref>[[محمد رضا مصطفیپور|مصطفیپور، محمد رضا]]، [[امامت - مصطفیپور (مقاله)|مقاله «امامت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۲۲۵.</ref>. |
|
| |
| == [[امام]]؛ [[امیر]] قافله [[ولایت]] ==
| |
| در ثبوت و تحقق [[صراط]] [[ولایت]] که در وی [[انسان]] مراتب کمال [[باطنی]] خود را طی کرده، و در موقف قُرب [[الهی]] جایگزین میشود، تردیدی نیست، زیرا ظواهر [[اعمال]] [[دینی]]، بدون یک واقعیت [[باطنی]] و [[زندگی]] [[معنوی]] تصور ندارد، و دستگاه [[آفرینش]] که برای [[انسان]] ظواهر دینی را تهیه و وی را به سوی آن [[دعوت]] کرده است، ضرورتاً این واقعیت [[باطنی]] را که نسبت به ظواهر دینی به منزله [[روح]] است، آماده خواهد ساخت<ref>المیزان، ج۱، ص۱۴۰.</ref>.
| |
|
| |
| همچنین دلیلی که دلالت بر ثبوت و دوام [[نبوت]] در عالَم [[انسانی]] کرده، و سازمان [[دینی]] را نگه میدارد، دلالت بر ثبوت و دوام و فعالیت سازمان [[ولایت]] میکند، و چگونه متصور است که مرتبهای از مراتب توحید، یا حکمی از [[احکام دین]]، [[امر]] زندهای بالفعل داشته باشد، در حالیکه واقعیت باطنیای که در بردارد، در وجود نباشد و یا رابطه عالَم [[انسانی]] با آن مرتبه مقطوع بوده باشد<ref>المیزان، ج۱، ص۱۴۰.</ref>.
| |
|
| |
| کسی که حامل درجات [[قرب]]، و [[امیر]] قافله اهل ولایت بوده، و رابطه [[انسانیت]] را با این واقعیت [[حفظ]] میکند، در [[زبان قرآن]] "[[امام]]" نامیده میشود. [[امام]] یعنی کسی که از جانب [[حق]]، سبحانه، برای پیشروی [[صراط]] [[ولایت]] [[اختیار]] شده، و زمام هدایتِ معنا را در دست گرفته، و انوار ولایت که به [[قلوب]] [[بندگان]] [[حق]] میتابد، اشعه و خطوط نوری هستند، از کانون نوری که پیشِ اوست و موهبتهای [[معنوی]] متفرق، جویهایی هستند متصل به دریای بیکرانی که نزد وی است<ref>المیزان، ج۱، ص۱۴۰.</ref>.
| |
|
| |
| ولایت امام، موهوبی بوده، و بیاینکه تدریجاً از راه [[سعی]] و کوشش تحصیل شود، تنها به واسطه لیاقت ذاتی و استعداد [[فطری]]، و به عبارت دیگر، از راه اختصاص [[الهی]] و [[اختیار]] ربانی به دست آمده و تلاش [[انسانی]] در وی تأثیر ندارد. ولی در عین حال مرتبهای از [[ولایت]]، یعنی انکشاف این واقعیت [[باطنی]]، برای افراد دیگر غیر از [[امام]] نیز ممکن است و میتوان بعضی از [[مراتب ولایت]] [[الهی]] را با تلاش و کوشش به دست آورد. پس چنانچه هر امتی معلومات [[دینی]] خود را از [[پیشوایان دینی]] میگیرد، در مقامات معنوی هم قدم به قدم دنبال آنها را خواهد گرفت<ref>المیزان، ج۱، ص۴۱.</ref>.
| |
|
| |
| [[امام]] چنانکه نسبت به ظاهر [[اعمال]] [[مردم]] [[پیشوا]] و راهنماست، در [[باطن]] نیز سِمَت [[پیشوایی]] و [[رهبری]] دارد و اوست قافلهسالار کاروان [[انسانیت]] که از راه [[باطن]] به سوی [[خدا]] [[سیر]] میکند<ref>محمد حسین طباطبائی، شیعه در اسلام، ص۱۲۱.</ref>.
| |
|
| |
| درباره [[مقام امامت]] میتوان گفت:
| |
| # در هر امتی، [[پیغمبر]] و [[امام]] آن [[امت]] در کمال حیات معنوی [[دینی]] که به سوی آن [[دعوت]] و [[هدایت]] میکند، مقام اوّل را حائز هستند، زیرا چنانکه شاید و باید به [[دعوت]] خودشان عامل بوده و [[حیات]] معنویِ آن را واجدند.
| |
| # چون آنان اوّلند و پیشرو و [[راهبر]] همه هستند، از همه افضلاند.
| |
| # کسی که [[رهبری]] امتی را به امر [[خدا]] به عهده دارد چنانکه در مرحله [[اعمال]] ظاهری [[رهبر]] و راهنماست، در مرحله حیات معنوی نیز [[رهبر]] و حقایق [[اعمال]] با [[رهبری]] او [[سیر]] میکند<ref>شیعه در اسلام، ص۱۲۴.</ref>.<ref>[[هادی اکبری ملکآبادی|اکبری]] و [[رقیه یوسفی سوته|یوسفی]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)| ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۲۱۰-۲۱۲.</ref>
| |
|
| |
|
| == امام در اصطلاح متکلمان امامیه == | | == امام در اصطلاح متکلمان امامیه == |
