صفات الهی: تفاوت میان نسخهها
←اقسام توحید
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== اقسام توحید == | == اقسام توحید == | ||
# [[توحید در ذات]]: توحید در ذات به معنای یگانه و یکتا دانستن [[خداوند متعال]] است. یعنی خداوند متعال ذاتی یگانه بوده و هیچ مثل و مانندی ندارد و از سوی دیگر ذاتی بسیط است و هیچ گونه ترکیبی در او راه ندارد. گاهی از نوع اول از [[توحید ذاتی]]، به توحید واحدی و از نوع دوم به توحید احدی یاد میکنند<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۲، ص۹۹؛ جعفر سبحانی، الهیات، ج۲، ص۱۱-۳۲؛ عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۲۰۱.</ref>. | # '''[[توحید در ذات]]:''' توحید در ذات به معنای یگانه و یکتا دانستن [[خداوند متعال]] است. یعنی خداوند متعال ذاتی یگانه بوده و هیچ مثل و مانندی ندارد و از سوی دیگر ذاتی بسیط است و هیچ گونه ترکیبی در او راه ندارد. گاهی از نوع اول از [[توحید ذاتی]]، به توحید واحدی و از نوع دوم به توحید احدی یاد میکنند<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۲، ص۹۹؛ جعفر سبحانی، الهیات، ج۲، ص۱۱-۳۲؛ عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۲۰۱.</ref>. | ||
# [[توحید افعالی]]: توحید افعالی به معنای [[نفی]] هر گونه [[شریک]] در [[افعال خداوند]] است. به این معنا که [[خداوند]] در [[افعال]] خود از هرگونه شریک و [[یاوری]] بینیاز است و نیز اینکه هیچ موجودی جز [[خداوند متعال]]، در افعال خود مستقل نیست و هر فعل و اثر و [[تغییر]] و تحولی در [[جهان هستی]] رخ میدهد، تحت [[اراده]] و [[مشیت خداوند]] است. مطابق این بینش، [[انسان]] دست [[قدرت خداوند]] را در همه نظام هستی مشاهده کرده، همه موجودات جهان هستی را [[کارگزاران]] و [[فرمانبرداران]] خداوند متعال میبیند<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۲، ص۱۰۲؛ عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۳۷۹ به بعد.</ref>. | # '''[[توحید افعالی]]:''' توحید افعالی به معنای [[نفی]] هر گونه [[شریک]] در [[افعال خداوند]] است. به این معنا که [[خداوند]] در [[افعال]] خود از هرگونه شریک و [[یاوری]] بینیاز است و نیز اینکه هیچ موجودی جز [[خداوند متعال]]، در افعال خود مستقل نیست و هر فعل و اثر و [[تغییر]] و تحولی در [[جهان هستی]] رخ میدهد، تحت [[اراده]] و [[مشیت خداوند]] است. مطابق این بینش، [[انسان]] دست [[قدرت خداوند]] را در همه نظام هستی مشاهده کرده، همه موجودات جهان هستی را [[کارگزاران]] و [[فرمانبرداران]] خداوند متعال میبیند<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۲، ص۱۰۲؛ عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۳۷۹ به بعد.</ref>. | ||
# [[توحید در مالکیت]]: توحید در مالکیت به معنای انحصار [[مالکیت]] [[حقیقی]] و مستقل در خداوند متعال و [[نفی]] هرگونه مالکیت حقیقی و مستقل از غیر اوست. مطابق این [[بینش]] مالکیت غیر [[خدا]]، مالکیتی اعتباری و در طول مالکیت خداوند است<ref>عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۴۱۷.</ref>. | # '''[[توحید در مالکیت]]:''' توحید در مالکیت به معنای انحصار [[مالکیت]] [[حقیقی]] و مستقل در خداوند متعال و [[نفی]] هرگونه مالکیت حقیقی و مستقل از غیر اوست. مطابق این [[بینش]] مالکیت غیر [[خدا]]، مالکیتی اعتباری و در طول مالکیت خداوند است<ref>عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۴۱۷.</ref>. | ||
# [[توحید در ربوبیت]]: «[[رب]]» در لغت بر کسی اطلاق میشود که صاحب اختیار کسی یا چیزی است، به گونهای که هرگاه بخواهد بتواند در امور آن کس یا آن چیز دخالت کرده و آن را [[تدبیر]] نماید. [[ربوبیت]] به این معنا لازمه [[مالکیت]] [[حقیقی]] است،؛ چراکه تا موجودی مالک حقیقی موجود دیگری نباشد، نمیتواند مستقلاً و به صورت مطلق، به [[تدبیر امور]] او بپردازد و در امور او دخالت کند. بنابراین [[توحید در ربوبیت]]، به این معناست که تنها [[خداوند]] مالک حقیقی تمام هستی است، تدبیر امور موجودات عالم را عهدهدار بوده، میتواند به صورت مطلق و مستقل در امور موجودات تصرف کرده و آنها را [[تدبیر]] نماید. | # '''[[توحید در ربوبیت]]:''' «[[رب]]» در لغت بر کسی اطلاق میشود که صاحب اختیار کسی یا چیزی است، به گونهای که هرگاه بخواهد بتواند در امور آن کس یا آن چیز دخالت کرده و آن را [[تدبیر]] نماید. [[ربوبیت]] به این معنا لازمه [[مالکیت]] [[حقیقی]] است،؛ چراکه تا موجودی مالک حقیقی موجود دیگری نباشد، نمیتواند مستقلاً و به صورت مطلق، به [[تدبیر امور]] او بپردازد و در امور او دخالت کند. بنابراین [[توحید در ربوبیت]]، به این معناست که تنها [[خداوند]] مالک حقیقی تمام هستی است، تدبیر امور موجودات عالم را عهدهدار بوده، میتواند به صورت مطلق و مستقل در امور موجودات تصرف کرده و آنها را [[تدبیر]] نماید. | ||
# [[توحید در حاکمیت]]: «توحید در حاکمیت» به این معناست که [[حاکمیت]] که به معنای [[تسلط]] بر [[جان]] و [[مال]] [[انسانها]] و [[اداره امور]] [[جامعه]] است از [[شئون]] [[خداوند]] است و تنها [[حاکم]] مستقل و [[حقیقی]] اوست و [[حاکمیت]] دیگران تنها در سایه [[اذن الهی]] اعتبار مییابد<ref>جعفر سبحانی، الهیات، ج۲، ص۷۳؛ عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۴۳۲ به بعد؛ محمد سعیدی مهر، کلام اسلامی، ج۱، ص۱۲۱-۱۲۲.</ref>. | # '''[[توحید در حاکمیت]]:''' «توحید در حاکمیت» به این معناست که [[حاکمیت]] که به معنای [[تسلط]] بر [[جان]] و [[مال]] [[انسانها]] و [[اداره امور]] [[جامعه]] است از [[شئون]] [[خداوند]] است و تنها [[حاکم]] مستقل و [[حقیقی]] اوست و [[حاکمیت]] دیگران تنها در سایه [[اذن الهی]] اعتبار مییابد<ref>جعفر سبحانی، الهیات، ج۲، ص۷۳؛ عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۴۳۲ به بعد؛ محمد سعیدی مهر، کلام اسلامی، ج۱، ص۱۲۱-۱۲۲.</ref>. | ||
# [[توحید در عبادت]]: یکی از مهمترین اقسام [[توحید عملی]]، [[توحید در عبادت]] است، به این معنا که تنها باید [[خدا]] را [[پرستش]] کرد و غیر او کسی شایسته پرستش نیست،؛ چراکه [[عبادت]] شایسته کسی است که کمال مطلق بوده و از همگان بینیاز است، آفریننده همه موجودات و [[بخشنده]] [[نعمتها]] به [[بندگان]] است<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۲، ص۱۰۳-۱۰۶؛ و نیز ر.ک: عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۵۱۶.</ref>. | # '''[[توحید در عبادت]]:''' یکی از مهمترین اقسام [[توحید عملی]]، [[توحید در عبادت]] است، به این معنا که تنها باید [[خدا]] را [[پرستش]] کرد و غیر او کسی شایسته پرستش نیست،؛ چراکه [[عبادت]] شایسته کسی است که کمال مطلق بوده و از همگان بینیاز است، آفریننده همه موجودات و [[بخشنده]] [[نعمتها]] به [[بندگان]] است<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۲، ص۱۰۳-۱۰۶؛ و نیز ر.ک: عبدالله جوادی آملی، توحید در قرآن، ص۵۱۶.</ref>. | ||
# توحید در محبت: از جمله مراتب دیگر [[توحید]]، توحید در محبت است. به این معنا که انسان فقط خداوند را بالاصاله [[دوست]] داشته باشد و [[دوستی]] دیگران پرتوی از دوستی خداوند و در طول دوستی خداوند باشد. | # '''توحید در محبت:''' از جمله مراتب دیگر [[توحید]]، توحید در محبت است. به این معنا که انسان فقط خداوند را بالاصاله [[دوست]] داشته باشد و [[دوستی]] دیگران پرتوی از دوستی خداوند و در طول دوستی خداوند باشد. | ||
# [[توحید در استعانت]]: [[استعانت]] به معنای «درخواست کمک» است و مراد از توحید در استعانت این است که [[انسان]] در امور خود تنها به [[خداوند]] متکی باشد و تنها از او [[یاری]] بخواهد و تنها دست استمداد به سوی او دراز کند<ref>[[مهدی رودبندی زاده|رودبندی زاده، مهدی]]، [[خداشناسی توحیدی - رودبندی (مقاله)|مقاله «خداشناسی توحیدی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]]، ص۱۲۰ ـ ۱۲۶.</ref>. | # '''[[توحید در استعانت]]:''' [[استعانت]] به معنای «درخواست کمک» است و مراد از توحید در استعانت این است که [[انسان]] در امور خود تنها به [[خداوند]] متکی باشد و تنها از او [[یاری]] بخواهد و تنها دست استمداد به سوی او دراز کند<ref>[[مهدی رودبندی زاده|رودبندی زاده، مهدی]]، [[خداشناسی توحیدی - رودبندی (مقاله)|مقاله «خداشناسی توحیدی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۱]]، ص۱۲۰ ـ ۱۲۶.</ref>. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||