مرجعیت علمی امام: تفاوت میان نسخهها
←شواهد قرآنی و روایی
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
این معنای از [[مرجعیت]] در [[احادیث]] متعددی نیز مورد تأکید قرار گرفته و [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، [[تمسک به اهل بیت]]{{عم}} را واجب شمرده<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{صل}}، ج۱، ص۴۱۳.</ref>، برخی [[روایات]] آنان را به [[کشتی حضرت نوح]] تشبیه کرده و [[پیروی]] از غیر [[اهل بیت]]{{عم}} را [[نفی]] کرده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، الخصال، ج٢، ص۲۷.</ref>؛ همچنین به صورت صریح [[حکم]] ب ه انحصاری بودن [[نجات]] در تمسک به اهل بیت{{عم}} داده و در روایتی که [[انس بن مالک]]، خادم مخصوص پیامبر اکرم{{صل}} نقل میکند آن حضرت، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} را تبیین کننده و حل کننده [[اختلافات]] معرفی کرده و میفرماید: {{متن حدیث|أَنْتَ تُبَيِّنُ لِأُمَّتِي مَا اخْتَلَفُوا فِيهِ بَعْدِي}}<ref>مکارم شیرازی، ناصر، آیات ولایت در قرآن، ص١۴۵۹؛ ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیة، ج۴، ص١٧٩.</ref>. از این جهت است که [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} در [[خطبه]] ١۴۴ [[نهج البلاغه]] به تأکید میفرماید: {{متن حدیث|أَيْنَ الَّذِينَ زَعَمُوا أَنَّهُمُ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ دُونَنَا كَذِباً وَ بَغْياً عَلَيْنَا أَنْ رَفَعَنَا اللَّهُ وَ وَضَعَهُمْ وَ أَعْطَانَا وَ حَرَمَهُمْ وَ أَدْخَلَنَا وَ أَخْرَجَهُمْ بِنَا يُسْتَعْطَى الْهُدَى وَ يُسْتَجْلَى الْعَمَى إِنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ غُرِسُوا فِي هَذَا الْبَطْنِ مِنْ هَاشِمٍ لَا تَصْلُحُ عَلَى سِوَاهُمْ وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاةُ مِنْ غَيْرِهِمْ}}<ref>شریف رضی، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص۲۰۱.</ref>؛ «کجایند آنان که [[گمان]] دارند [[راسخون]] در دانشند و ما نیستیم؟ این گمان را با [[کذب]] و [[ستم]] بر ما، بر خود داشتند، از آن رو که [[خداوند]] ما را رفعت داد و آنان را [[پست]] کرد، [[دانش]] را به ما بخشید و از آنان منع کرد و ما را در حریم عنایت وارد و آنان را خارج کرد. به وجود ما [[هدایت]] خواسته میشود و به [[برکت]] ما کوردلی برطرف میگردد. بیشک [[امامان]] از [[قریش]] هستند که درخت وجودشان در این تیره از [[خاندان هاشم]] غرس شده است. این [[منزلت]] شایسته دیگران نیست و والیان دیگر صلاحیت این [[مقام]] را ندارند». | این معنای از [[مرجعیت]] در [[احادیث]] متعددی نیز مورد تأکید قرار گرفته و [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، [[تمسک به اهل بیت]]{{عم}} را واجب شمرده<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{صل}}، ج۱، ص۴۱۳.</ref>، برخی [[روایات]] آنان را به [[کشتی حضرت نوح]] تشبیه کرده و [[پیروی]] از غیر [[اهل بیت]]{{عم}} را [[نفی]] کرده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، الخصال، ج٢، ص۲۷.</ref>؛ همچنین به صورت صریح [[حکم]] ب ه انحصاری بودن [[نجات]] در تمسک به اهل بیت{{عم}} داده و در روایتی که [[انس بن مالک]]، خادم مخصوص پیامبر اکرم{{صل}} نقل میکند آن حضرت، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} را تبیین کننده و حل کننده [[اختلافات]] معرفی کرده و میفرماید: {{متن حدیث|أَنْتَ تُبَيِّنُ لِأُمَّتِي مَا اخْتَلَفُوا فِيهِ بَعْدِي}}<ref>مکارم شیرازی، ناصر، آیات ولایت در قرآن، ص١۴۵۹؛ ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیة، ج۴، ص١٧٩.</ref>. از این جهت است که [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} در [[خطبه]] ١۴۴ [[نهج البلاغه]] به تأکید میفرماید: {{متن حدیث|أَيْنَ الَّذِينَ زَعَمُوا أَنَّهُمُ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ دُونَنَا كَذِباً وَ بَغْياً عَلَيْنَا أَنْ رَفَعَنَا اللَّهُ وَ وَضَعَهُمْ وَ أَعْطَانَا وَ حَرَمَهُمْ وَ أَدْخَلَنَا وَ أَخْرَجَهُمْ بِنَا يُسْتَعْطَى الْهُدَى وَ يُسْتَجْلَى الْعَمَى إِنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ غُرِسُوا فِي هَذَا الْبَطْنِ مِنْ هَاشِمٍ لَا تَصْلُحُ عَلَى سِوَاهُمْ وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاةُ مِنْ غَيْرِهِمْ}}<ref>شریف رضی، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص۲۰۱.</ref>؛ «کجایند آنان که [[گمان]] دارند [[راسخون]] در دانشند و ما نیستیم؟ این گمان را با [[کذب]] و [[ستم]] بر ما، بر خود داشتند، از آن رو که [[خداوند]] ما را رفعت داد و آنان را [[پست]] کرد، [[دانش]] را به ما بخشید و از آنان منع کرد و ما را در حریم عنایت وارد و آنان را خارج کرد. به وجود ما [[هدایت]] خواسته میشود و به [[برکت]] ما کوردلی برطرف میگردد. بیشک [[امامان]] از [[قریش]] هستند که درخت وجودشان در این تیره از [[خاندان هاشم]] غرس شده است. این [[منزلت]] شایسته دیگران نیست و والیان دیگر صلاحیت این [[مقام]] را ندارند». | ||
در این نوع از [[روایات]] که بخش عمدهای از | در این نوع از [[روایات]] که بخش عمدهای از کتاب الحجة [[الکافی]] را به خود اختصاص دادهاند، امامان{{عم}} محل رجوع در به دست آوردن دانش و معارف، همچنین [[فصل الخطاب]] به هنگام [[اختلاف]] و [[واجب]] الاتباع معرفی میشوند و دلیل روایی یا شاهدی [[تاریخی]] جز مصلحتسنجیهای مقطعی بر تفکیک بین دو معنای یادشده به چشم نمیخورد<ref>[[رسول رضوی|رضوی، رسول]] و [[هاشم رضوی|رضوی، هاشم]]، [[مفهومشناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)|مفهومشناسی مرجعیت علمی امامان معصوم]]، ص ۱۲.</ref>. | ||
=== شواهد تاریخی === | === شواهد تاریخی === | ||