جهانبینی سیاسی اسلام: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = جهانبینی سیاسی | | موضوع مرتبط = جهانبینی سیاسی | ||
| خط ۹: | خط ۸: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[جهانبینی سیاسی اسلام]] ([[جهانبینی]] مبتنی بر اعتقاد به خدای فعال) از اندیشۀ [[توحید الهی]] بر میخیزد. [[توحید]] [[خدای متعال]] طبق ترتیب ذیل، [[نظام سیاسی اسلام]] را نتیجه میدهد: | [[جهانبینی سیاسی اسلام]] ([[جهانبینی]] مبتنی بر اعتقاد به خدای فعال) از اندیشۀ [[توحید الهی]] بر میخیزد. [[توحید]] [[خدای متعال]] طبق ترتیب ذیل، [[نظام سیاسی اسلام]] را نتیجه میدهد: | ||
# [[توحید ذاتی]] و صفاتی | # [[توحید ذاتی]] و صفاتی خدای متعال؛ | ||
# [[توحید افعالی]]؛ | # [[توحید افعالی]]؛ | ||
# [[توحید حاکمیت]]. | # [[توحید حاکمیت]]. | ||
# [[توحید در حاکمیت]]، [[نظام سیاسی]] [[الهی]] مبتنی بر [[حاکمیت الهی]] را نتیجه میدهد. | |||
توحید ذاتی و صفاتی خدای متعال مستلزم توحید افعالی است و توحید افعالی خدای متعال مستلزم توحید در حاکمیت الهی است و توحید حاکمیت [[ذات حقتعالی]]، نظام سیاسی الهی مبتنی بر حاکمیت الهی را نتیجه میدهد. | |||
== [[توحید ذاتی]] و [[ | === توحید ذاتی و صفاتی [[خداوند]] === | ||
توحید ذاتی و صفاتی خدای متعال به معنای [[نفی]] تعدّد و تبعّض در [[ذات خدای متعال]] است و در [[کلام]] و [[فلسفه]] با [[براهین]] [[قطعی]] به [[اثبات]] رسیده است. حاصل و نتیجۀ براهین دالّه بر توحید ذاتی و صفاتی خدای متعال این است: ذاتی که منشأ همۀ [[کمالات]] وجودات است محال است عقلاً، تعدد و تبعّضپذیر باشد. نتیجۀ قطعی این تعددّ و تبعّضناپذیری، توحید افعالی است. | |||
== [[حصر حاکمیت در ذات باری تعالی]] == | === توحید افعالی خداوند === | ||
توحید افعالی بدین معناست که هر فعل و حرکت و ایجاد و وجودی باید از ذات خدای متعال سرچشمه بگیرد. هر فاعلی در فعلی که میکند و هر مؤثری در تأثیر و اثری که از خود بروز میدهد، [[متکی به خدا]] بوده و وجود و حرکت و فعل و تأثیر خود را وامدار خدای متعال است. بنابراین، فاعلیت و مؤثریت هر مؤثر و فاعلی به فاعلیت خدای واحد [[احد]] بر میگردد و لذا فاعلیت و فعل و تأثیر نیز در [[جهان هستی]]، فاعلیت و فعل و تأثیر خدای واحد احد است. | |||
در [[آیات قرآن کریم]] تأکید فراوانی بر [[توحید افعالی]] [[خدای متعال]] و [[نفی]] وجود [[شریک]] و انباز برای خدای متعال در فعل و تأثیر و ایجاد و [[تدبیر]] جهان شده است. "[[دین خدا]]" همان [[نظام مدیریت]] [[الهی]] است که مسیر زندگی [[انسان]] را مشخص مینماید و به وسیلۀ امر تشریعی [[خداوند]] به وجود میآید و به واسطۀ [[انبیاء]] و اوصیای آنان به [[بشریت]] [[ابلاغ]] میشود. | |||
== [[حصر حاکمیت]] و [[مُلک]] و [[سلطنت]] در [[ذات باری تعالی]] == | |||
حصر حاکمیت در [[ذات حق تعالی]] از [[حقایق]] روشنی است که ادلّۀ [[عقلی]] و نیز نقلی فراوانی بر آن وجود دارد. [[حاکمیت]] به معنای [[امر و نهی]] و دستور و [[فرمان]] جهت [[برقراری نظم]] است. نظامی که این حاکمیت را در [[جامعۀ بشری]] بر عهده میگیرد، [[نظام سیاسی]] است. | |||
حصر حاکمیت در [[خدای متعال]]، اساسیترین اصل [[نظام سیاسی اسلام]] و زیر بنای آن است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۱۴۲-۱۶۹.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||