عدالت امام در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۹۵: خط ۹۵:
نتیجه‌ای که از این سه مقدمه به‌دست می‌آید سلب صلاحیت فرمانروایی و [[رهبری]] از کسی است که فاقد صفت [[عدالت]] باشد.
نتیجه‌ای که از این سه مقدمه به‌دست می‌آید سلب صلاحیت فرمانروایی و [[رهبری]] از کسی است که فاقد صفت [[عدالت]] باشد.


=== دلیل چهارم ====
==== آیه چهارم ====
آیۀ کریمه {{متن قرآن|فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِمًا أَوْ كَفُورًا}}<ref>«پس برای فرمان پروردگارت شکیبا باش و از هیچ گناهکار یا ناسپاس آنان فرمان نبر» سوره انسان، آیه ۲۴.</ref>.
آیۀ کریمه {{متن قرآن|فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِمًا أَوْ كَفُورًا}}<ref>«پس برای فرمان پروردگارت شکیبا باش و از هیچ گناهکار یا ناسپاس آنان فرمان نبر» سوره انسان، آیه ۲۴.</ref>.


خط ۱۰۶: خط ۱۰۶:
مقدمۀ سوم: فقدان ملکۀ [[عدل]] با [[صدور معصیت]]، تلازم عادی دارد،‌ بنابراین آثم غیر [[عادل]] است، و غیر عادل آثم است و به عبارتی دیگر: {{عربی|كُلُّ غَيْرِ عَادِلٍ آثِمٌ، وَ كُلُّ آثِمٍ غَيْرُ عَادِلٍ}} و در نتیجه نهی از اطاعت آثم به معنای نهی از اطاعت «غیر عادل» است، و عدم جواز اطاعت از غیر عادل به معنای سلب صلاحیت رهبری از فاقد صفت عدل است، که شرطیت صفت عدل را در [[منصب رهبری]] نتیجه می‌دهد.
مقدمۀ سوم: فقدان ملکۀ [[عدل]] با [[صدور معصیت]]، تلازم عادی دارد،‌ بنابراین آثم غیر [[عادل]] است، و غیر عادل آثم است و به عبارتی دیگر: {{عربی|كُلُّ غَيْرِ عَادِلٍ آثِمٌ، وَ كُلُّ آثِمٍ غَيْرُ عَادِلٍ}} و در نتیجه نهی از اطاعت آثم به معنای نهی از اطاعت «غیر عادل» است، و عدم جواز اطاعت از غیر عادل به معنای سلب صلاحیت رهبری از فاقد صفت عدل است، که شرطیت صفت عدل را در [[منصب رهبری]] نتیجه می‌دهد.


==== دلیل پنجم ====
==== آیه پنجم ====
آیۀ کریمۀ  {{متن قرآن|وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ}}<ref>«و به ستمگران مگرایید که آتش (دوزخ) به شما رسد» سوره هود، آیه ۱۱۳.</ref>.
آیۀ کریمۀ  {{متن قرآن|وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ}}<ref>«و به ستمگران مگرایید که آتش (دوزخ) به شما رسد» سوره هود، آیه ۱۱۳.</ref>.


خط ۱۳۶: خط ۱۳۶:
و معلوم است که «اتباع هوی» مساوی با ظلم است؛ چنان‌که در [[آیات]] متعدد مورد تأکید قرار گرفته است؛ نظیر قول [[خداوند متعال]]: {{متن قرآن|وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذًا لَمِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و اگر تو پس از (وحی و) دانشی که به تو رسیده است، از خواست آنان پیروی کنی، در آن صورت بی‌گمان از ستمکارانی» سوره بقره، آیه ۱۴۵.</ref>. در جای دیگر می‌فرماید: {{متن قرآن|بَلِ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَهْوَاءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ}}<ref>«بلکه، ستمگران از هوا و هوس‌هایشان بی‌(پشتوانه) دانش، پیروی کرده‌اند» سوره روم، آیه ۲۹.</ref>.
و معلوم است که «اتباع هوی» مساوی با ظلم است؛ چنان‌که در [[آیات]] متعدد مورد تأکید قرار گرفته است؛ نظیر قول [[خداوند متعال]]: {{متن قرآن|وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذًا لَمِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و اگر تو پس از (وحی و) دانشی که به تو رسیده است، از خواست آنان پیروی کنی، در آن صورت بی‌گمان از ستمکارانی» سوره بقره، آیه ۱۴۵.</ref>. در جای دیگر می‌فرماید: {{متن قرآن|بَلِ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَهْوَاءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ}}<ref>«بلکه، ستمگران از هوا و هوس‌هایشان بی‌(پشتوانه) دانش، پیروی کرده‌اند» سوره روم، آیه ۲۹.</ref>.


==== دلیل ششم ====
==== آیه ششم ====
آیۀ کریمه {{متن قرآن|وَلَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا وَأَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذَابِ * إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَرَأَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبَابُ * وَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ}}<ref>«و برخی از مردم به جای خداوند همتایانی می‌گزینند و آنها را چنان دوست می‌دارند که خداوند را و مؤمنان، خداوند را دوستدارترند. و کاش کسانی (که با گزینش بت‌ها) به خود ستم کردند آنگاه که عذاب را (در رستخیز) می‌نگرند، دریابند که تمام توان (ها) از آن خداوند است * آنگاه که پیشگامان (گناه یا کفر) از پیروان (خویش) دوری می‌ورزند و در عذاب می‌نگرند و پیوندها میان آنها (یکسره) بریده می‌شود * و پیروان (آنان) می‌گویند: کاش برگشتی (به دنیا) می‌داشتیم تا از آنها دوری می‌جستیم چنان که آنان از ما دوری جستند؛ بدین گونه خداوند کردارهایشان را (چون) دریغ‌هایی به آنان می‌نمایاند در حالی که آنان از آتش بیرون آمدنی نیستند» سوره بقره، آیه ۱۶۵-۱۶۷.</ref>.
آیۀ کریمه {{متن قرآن|وَلَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا وَأَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذَابِ * إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَرَأَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبَابُ * وَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ}}<ref>«و برخی از مردم به جای خداوند همتایانی می‌گزینند و آنها را چنان دوست می‌دارند که خداوند را و مؤمنان، خداوند را دوستدارترند. و کاش کسانی (که با گزینش بت‌ها) به خود ستم کردند آنگاه که عذاب را (در رستخیز) می‌نگرند، دریابند که تمام توان (ها) از آن خداوند است * آنگاه که پیشگامان (گناه یا کفر) از پیروان (خویش) دوری می‌ورزند و در عذاب می‌نگرند و پیوندها میان آنها (یکسره) بریده می‌شود * و پیروان (آنان) می‌گویند: کاش برگشتی (به دنیا) می‌داشتیم تا از آنها دوری می‌جستیم چنان که آنان از ما دوری جستند؛ بدین گونه خداوند کردارهایشان را (چون) دریغ‌هایی به آنان می‌نمایاند در حالی که آنان از آتش بیرون آمدنی نیستند» سوره بقره، آیه ۱۶۵-۱۶۷.</ref>.


۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش