←آشنایی اجمالی
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
وی از تیره [[نهشل بن دارم]]، از [[بنیتمیم]]، از [[ادبن طابخه]] از قبیله [[مضر]] بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۰.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۰.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۲۰.</ref>، وی را «[[خالد بن ربعی]]» معرفی کردهاند. ابن اثیر [[اخبار]] مربوط به وی را در دو مدخل «خالد بن ربعی» و «[[خالد بن مالک تمیمی]]» آورده و به نظر میرسد آن دو را یکی ندانسته است؛ در حالی که مصداق این دو عنوان یکی است. بر اساس برخی منابع، [[ابن کلبی]] [[نسب]] وی را نقل کرده، اما نگفته است که وی [[صحابی]] بود و کسی جز [[ابواحمد عسکری]] (م ۳۸۴) وی را صحابی ندانسته است<ref>ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.</ref>. پسر وی، [[مسعود | وی از تیره [[نهشل بن دارم]]، از [[بنیتمیم]]، از [[ادبن طابخه]] از قبیله [[مضر]] بود<ref>ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۳۰.</ref>. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۰.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۲۰.</ref>، وی را «[[خالد بن ربعی]]» معرفی کردهاند. ابن اثیر [[اخبار]] مربوط به وی را در دو مدخل «خالد بن ربعی» و «[[خالد بن مالک تمیمی]]» آورده و به نظر میرسد آن دو را یکی ندانسته است؛ در حالی که مصداق این دو عنوان یکی است. بر اساس برخی منابع، [[ابن کلبی]] [[نسب]] وی را نقل کرده، اما نگفته است که وی [[صحابی]] بود و کسی جز [[ابواحمد عسکری]] (م ۳۸۴) وی را صحابی ندانسته است<ref>ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.</ref>. پسر وی، [[مسعود پدر لیلی]]، [[همسر امام علی]]{{ع}} بود<ref>ابن حجر، الاصابة، ج۶، ص۲۳۱.</ref>. | ||
خالد یکی از بزرگان بنیتمیم بود که [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسید. وی در [[زمان جاهلیت]] با [[قعقاع بن معبد]] [[اختلاف]] داشت و برای [[داوری]] نزد [[ربيعة بن حذار]]<ref>یا جذار، ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ یا حدار، ر.ک: صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۳، ص۱۵۹.</ref>، [[برادر]] [[اسد بن خزیمه]]، رفته بودند. از این رو، رسول خدا{{صل}} به آنان فرمود: من شما را میشناسم و قصد داشت یکی از آنان را بر بنیتمیم بگمارد که [[ابوبکر]] به آن حضرت عرض کرد: فلانی را بگمار و عمر گفت: فلانی را بگمار؛ رسول خدا{{صل}} فرمود: اگر هر دوی شما [[اتفاق نظر]] داشتید به نظر شما عمل میکردم؛ اما شما گاه با هم [[اختلاف]] دارید. پس از این، [[آیه]]{{متن قرآن|يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُقَدِّمُوا۟ بَيْنَ يَدَىِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند و پیامبرش پیش نیفتید و از خداوند پروا کنید که خداوند شنوایی داناست» سوره حجرات، آیه ۱.</ref> نازل شد<ref>ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.</ref>. بیشتر [[منابع تفسیری]] [[اختلاف]] [[ابوبکر]] و عمر را درباره [[قعقاع]] و [[اقرع بن حابس]] نقل کردهاند<ref>ثعلبی، الکشف و البیان، ج۹، ص۷۰؛ بغوی، معالم التنزیل، ج۴، ص۲۰۹.</ref>. به گفته [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.</ref>، [[مقاتل]]<ref>مقاتل بن سلیمان، م۱۵۰.</ref> در [[تفسیر]]، وی را از کسانی دانسته است که در وفدی نزد [[رسول خدا]]{{صل}} آمدند و [[آیه]]{{متن قرآن|إِنَّ ٱلَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَآءِ ٱلْحُجُرَٰتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ}}<ref>«به راستی آنان که تو را از پشت (در) اتاقها صدا میزنند، بیشترشان خرد نمیورزند» سوره حجرات، آیه ۴.</ref> درباره آنان نازل شد. در این صورت میتوان گفت وی در [[وفد]] [[بنیتمیم]] و همراه افراد سرشناس به حضور رسول خدا{{صل}} رسیده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۲۶، ص۱۵۸؛ طوسی، التبیان، ج۹، ص۳۴۲.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «خالد بن مالک تمیمی نهشلی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۰۲-۲۰۳.</ref> | خالد یکی از بزرگان بنیتمیم بود که [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} رسید. وی در [[زمان جاهلیت]] با [[قعقاع بن معبد]] [[اختلاف]] داشت و برای [[داوری]] نزد [[ربيعة بن حذار]]<ref>یا جذار، ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ یا حدار، ر.ک: صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۳، ص۱۵۹.</ref>، [[برادر]] [[اسد بن خزیمه]]، رفته بودند. از این رو، رسول خدا{{صل}} به آنان فرمود: من شما را میشناسم و قصد داشت یکی از آنان را بر بنیتمیم بگمارد که [[ابوبکر]] به آن حضرت عرض کرد: فلانی را بگمار و عمر گفت: فلانی را بگمار؛ رسول خدا{{صل}} فرمود: اگر هر دوی شما [[اتفاق نظر]] داشتید به نظر شما عمل میکردم؛ اما شما گاه با هم [[اختلاف]] دارید. پس از این، [[آیه]]{{متن قرآن|يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُقَدِّمُوا۟ بَيْنَ يَدَىِ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌۭ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند و پیامبرش پیش نیفتید و از خداوند پروا کنید که خداوند شنوایی داناست» سوره حجرات، آیه ۱.</ref> نازل شد<ref>ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۱؛ ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۱۳۸؛ ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.</ref>. بیشتر [[منابع تفسیری]] [[اختلاف]] [[ابوبکر]] و عمر را درباره [[قعقاع]] و [[اقرع بن حابس]] نقل کردهاند<ref>ثعلبی، الکشف و البیان، ج۹، ص۷۰؛ بغوی، معالم التنزیل، ج۴، ص۲۰۹.</ref>. به گفته [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابة، ج۲، ص۲۱۳.</ref>، [[مقاتل]]<ref>مقاتل بن سلیمان، م۱۵۰.</ref> در [[تفسیر]]، وی را از کسانی دانسته است که در وفدی نزد [[رسول خدا]]{{صل}} آمدند و [[آیه]]{{متن قرآن|إِنَّ ٱلَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَآءِ ٱلْحُجُرَٰتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ}}<ref>«به راستی آنان که تو را از پشت (در) اتاقها صدا میزنند، بیشترشان خرد نمیورزند» سوره حجرات، آیه ۴.</ref> درباره آنان نازل شد. در این صورت میتوان گفت وی در [[وفد]] [[بنیتمیم]] و همراه افراد سرشناس به حضور رسول خدا{{صل}} رسیده است<ref>ر.ک: طبری، جامع البیان، ج۲۶، ص۱۵۸؛ طوسی، التبیان، ج۹، ص۳۴۲.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «خالد بن مالک تمیمی نهشلی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۰۲-۲۰۳.</ref> | ||