تغییر قبله در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۶: خط ۲۶:


== علت تغییر قبله ==
== علت تغییر قبله ==
[[پیامبر اکرم]] {{صل}} و اصحابش در مدت سیزده سال پس از [[بعثت]] در [[مکه]] و ۱۷ ماه بعد از [[هجرت]] در [[مدینه]] به امر [[خداوند متعال]] به سوی بیت المقدس (زادگاه [[حضرت عیسی]] و قبله [[یهود]] و [[نصارا]] [[عبادت]] می‌کردند و نماز می‌خواندند در حالی که مردم و اهالی [[شهر]] مکه در آن زمان برای [[کعبه]] اهمیت زیادی قائل می‌شدند و آنجا را بت‌خانه خود قرار داده بودند. آن حضرت هنگامی که در مکه به سوی بیت المقدس نماز می‌خواند [[خانه کعبه]] را بین خود و بیت المقدس قرار می‌داد، ولی این عمل در [[مدینه]] میسر نبود، زیرا اگر کسی در مدینه مواجه [[مکه]] باشد، ناچار باید [[بیت المقدس]] را پشت سر قرار دهد. و بالعکس، اما در مکه می‌تواند در طرف جنوب [[خانه کعبه]]، هم به سوی [[کعبه]] باشد و هم به سوی بیت المقدس. هنگامی که [[پیامبر]] به مدینه آمد و به طرف بیت المقدس [[نماز]] خواند، [[یهودیان]] ساکن در مدینه شروع به [[سرزنش]] و [[اعتراض]] و [[تبلیغ]] علیه [[مسلمین]] کردند مبنی بر اینکه اینان از خود [[استقلال]] ندارند، [[محمد]] [[دین]] ما را قبول ندارد، اما به طرف [[قبله]] ما نماز می‌خواند، پس این دلیل بر [[حقانیت]] ماست، زیرا [[محمد]] و پیروانش نمی‌دانستند قبله‌شان کجاست و ما ایشان را [[راهنمایی]] کردیم. این‌گونه مسائل، باعث [[حزن]] و [[اندوه پیامبر]] می‌شد و از این رو، گاه و بی‌گاه رو به [[آسمان]] می‌کرد و [[منتظر]] [[وحی]] و [[دستور]] دیگری بود. در این باره گزارش کرده‌اند که وی به [[جبرئیل]] فرمود: دوست دارم که [[خداوند]] مرا از قبله [[یهود]] به قبله دیگری برگرداند و جبرئیل از وی خواست به درگاه [[پروردگار]] [[دعا]] کند و از او بخواهد.
[[پیامبر اکرم]] {{صل}} و اصحابش در مدت سیزده سال پس از [[بعثت]] در [[مکه]] و ۱۷ ماه بعد از [[هجرت]] در [[مدینه]] به امر [[خداوند متعال]] به سوی بیت المقدس (زادگاه [[حضرت عیسی]] و قبله [[یهود]] و [[نصارا]] [[عبادت]] می‌کردند و نماز می‌خواندند در حالی که مردم و اهالی [[شهر]] مکه در آن زمان برای [[کعبه]] اهمیت زیادی قائل می‌شدند و آنجا را بت‌خانه خود قرار داده بودند. آن حضرت هنگامی که در مکه به سوی بیت المقدس نماز می‌خواند [[خانه کعبه]] را بین خود و بیت المقدس قرار می‌داد، ولی این عمل در [[مدینه]] میسر نبود، زیرا اگر کسی در مدینه مواجه [[مکه]] باشد، ناچار باید [[بیت المقدس]] را پشت سر قرار دهد. و بالعکس، اما در مکه می‌تواند در طرف جنوب [[خانه کعبه]]، هم به سوی [[کعبه]] باشد و هم به سوی بیت المقدس. هنگامی که [[پیامبر]] به مدینه آمد و به طرف بیت المقدس [[نماز]] خواند، [[یهودیان]] ساکن در مدینه شروع به [[سرزنش]] و [[اعتراض]] و [[تبلیغ]] علیه [[مسلمین]] کردند مبنی بر اینکه اینان از خود [[استقلال]] ندارند، [[محمد]] [[دین]] ما را قبول ندارد، اما به طرف [[قبله]] ما نماز می‌خواند، پس این دلیل بر حقانیت ماست، زیرا [[محمد]] و پیروانش نمی‌دانستند قبله‌شان کجاست و ما ایشان را [[راهنمایی]] کردیم. این‌گونه مسائل، باعث [[حزن]] و اندوه پیامبر می‌شد و از این رو، گاه و بی‌گاه رو به [[آسمان]] می‌کرد و [[منتظر]] [[وحی]] و [[دستور]] دیگری بود. در این باره گزارش کرده‌اند که وی به [[جبرئیل]] فرمود: دوست دارم که [[خداوند]] مرا از قبله [[یهود]] به قبله دیگری برگرداند و جبرئیل از وی خواست به درگاه [[پروردگار]] [[دعا]] کند و از او بخواهد.


در مورد علت [[تغییر قبله]] گفته‌اند چون پیامبر {{صل}} از قبله بیت المقدس [[کراهت]] داشت و مایل به قبله کعبه بود و [[ادب]] [[پیامبری]] [[حکم]] می‌کرد که آن را در دلش نگه دارد، خداوند [[فرمان]] داد که از بیت المقدس به سمت کعبه برگردد، چرا که کعبه، قبله پدرش [[ابراهیم]] و [[پدران]] وی بوده است. این موضوع از خود [[آیه]] نیز بر می‌آید، زیرا به پیامبر می‌فرماید: {{متن قرآن|فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا}}<ref>«پس رؤیت را به قبله‌ای که می‌پسندی خواهیم گرداند» سوره بقره، آیه ۱۴۴.</ref>.
در مورد علت [[تغییر قبله]] گفته‌اند چون پیامبر {{صل}} از قبله بیت المقدس [[کراهت]] داشت و مایل به قبله کعبه بود و [[ادب]] [[پیامبری]] [[حکم]] می‌کرد که آن را در دلش نگه دارد، خداوند [[فرمان]] داد که از بیت المقدس به سمت کعبه برگردد، چرا که کعبه، قبله پدرش [[ابراهیم]] و پدران وی بوده است. این موضوع از خود [[آیه]] نیز بر می‌آید، زیرا به پیامبر می‌فرماید: {{متن قرآن|فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا}}<ref>«پس رؤیت را به قبله‌ای که می‌پسندی خواهیم گرداند» سوره بقره، آیه ۱۴۴.</ref>.


علت اینکه خداوند از همان ابتدای ورود به مدینه، چنین فرمانی نداد و اجازه داد به همان قبله پیشین نماز بگذارند، این بود که طبق مفاد آیه {{متن قرآن|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْهَا إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلَى عَقِبَيْهِ وَإِنْ كَانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید و پیامبر بر شما گواه باشد؛ و قبله‌ای که بر سوی آن بودی بر نگرداندیم مگر بدین روی که معلوم داریم چه کسی از پیامبر پیروی می‌کند و چه کسی واپس می‌گراید، و بی‌گمان آن جز بر آنان که خداوند رهنمونشان شد، گران بود و خداوند بر آن نیست که ایمانتان را تباه گرداند که خداوند با مردم، به راستی مهربانی است بخشاینده» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>، [[مؤمنان]] را بیازماید و ببیند چه کسی تابع [[رسول]] است و چه کسی از [[دین]] دست می‌کشد و به [[تعصب جاهلی]] باز می‌گردد؛ زیرا این [[پیروی]] برای برخی بسیار سخت و گران بود. همچنین [[خداوند]] ایشان را [[دلداری]] می‌دهد که نگران [[عبادات]] و نمازهایی که به سوی [[بیت المقدس]] گزاردند نباشند، چرا که همه آنها محفوظ است: {{متن قرآن|وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ}}<ref>«و خداوند بر آن نیست که ایمانتان را تباه گرداند» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.<ref>المیزان، ج۱، ص۳۲۸؛ جامع البیان، ج۲، ص۴؛ مجمع البیان، ج۲، ص۲۲۷.</ref>.<ref>[[محمود سرمدی|سرمدی، محمود]]، [[آیه تحویل قبله (مقاله)|مقاله «آیه تحویل قبله»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>
علت اینکه خداوند از همان ابتدای ورود به مدینه، چنین فرمانی نداد و اجازه داد به همان قبله پیشین نماز بگذارند، این بود که طبق مفاد آیه {{متن قرآن|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْهَا إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلَى عَقِبَيْهِ وَإِنْ كَانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و بدین گونه شما را امّتی میانه کرده‌ایم تا گواه بر مردم باشید و پیامبر بر شما گواه باشد؛ و قبله‌ای که بر سوی آن بودی بر نگرداندیم مگر بدین روی که معلوم داریم چه کسی از پیامبر پیروی می‌کند و چه کسی واپس می‌گراید، و بی‌گمان آن جز بر آنان که خداوند رهنمونشان شد، گران بود و خداوند بر آن نیست که ایمانتان را تباه گرداند که خداوند با مردم، به راستی مهربانی است بخشاینده» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>، [[مؤمنان]] را بیازماید و ببیند چه کسی تابع [[رسول]] است و چه کسی از [[دین]] دست می‌کشد و به [[تعصب جاهلی]] باز می‌گردد؛ زیرا این [[پیروی]] برای برخی بسیار سخت و گران بود. همچنین [[خداوند]] ایشان را [[دلداری]] می‌دهد که نگران [[عبادات]] و نمازهایی که به سوی [[بیت المقدس]] گزاردند نباشند، چرا که همه آنها محفوظ است: {{متن قرآن|وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ}}<ref>«و خداوند بر آن نیست که ایمانتان را تباه گرداند» سوره بقره، آیه ۱۴۳.</ref>.<ref>المیزان، ج۱، ص۳۲۸؛ جامع البیان، ج۲، ص۴؛ مجمع البیان، ج۲، ص۲۲۷.</ref>.<ref>[[محمود سرمدی|سرمدی، محمود]]، [[آیه تحویل قبله (مقاله)|مقاله «آیه تحویل قبله»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>
۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش