←پانویس
جز (جایگزینی متن - 'برده' به 'برده') |
(←پانویس) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
[[عرب]] اگر چیزی را بر وزن فَعله گفت، یعنی عملی را یک بار انجام دادن، و اگر بر وزن فِعله گفت، یعنی عملی را به گونهای خاص انجام دادن، یعنی در لفظ فِعله، گونه خاص خوابیده است. کلمه سیره از مادّه سِیر است است. [[سیر]] یعنی حرکت ولی سیره یعنی حرکت به گونه خاص، حرکت به روش خاص<ref>حماسه حسینی، ج۲، ص۲۴۶.</ref>. سیره یعنی روش<ref>حماسه حسینی، ج۲، ص۲۴۴.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۴۸۲.</ref> | [[عرب]] اگر چیزی را بر وزن فَعله گفت، یعنی عملی را یک بار انجام دادن، و اگر بر وزن فِعله گفت، یعنی عملی را به گونهای خاص انجام دادن، یعنی در لفظ فِعله، گونه خاص خوابیده است. کلمه سیره از مادّه سِیر است است. [[سیر]] یعنی حرکت ولی سیره یعنی حرکت به گونه خاص، حرکت به روش خاص<ref>حماسه حسینی، ج۲، ص۲۴۶.</ref>. سیره یعنی روش<ref>حماسه حسینی، ج۲، ص۲۴۴.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۴۸۲.</ref> | ||
== سیره == | |||
واژه سیره در لغت از ریشه «[[سیر]]» (حرکت و پیمودن) و به مفهوم شیوه، حالت و سبک [[رفتار انسان]] یا حیوان است<ref>ابن فارس، معجم مقائیس اللغه، ج۳، ص۱۲۰-۱۲۱، ماده «سیر»؛ ابنمنظور، لسان العرب، ج۴، ص۳۸۹-۳۹۰؛ احمد بن علی فیومی، المصباح المنیر، ماده «سیر»؛ عبدالرحیم صفیپور، منتهی الإرب فی اللغة، ماده «سیر»؛ اسماعیل بن حماد جوهری، صحاح، ج۲، ص۶۹۱.</ref> و به گفته [[راغب اصفهانی]]، دوام و ماندگاری از ویژگیهای این شیوه و حالت است<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن، ص۴۳۳.</ref>. | |||
معنای اصطلاحی این واژه در علوم اسلامی به دو صورت بیان شده است: | |||
# شیوه عملی عرف عام و عموم عقلا در انجام دادن کاری یا ترک آن در این شیوه عملی، اگر [[مذهب]] و [[دینی]] بینقش باشد، نام رایج این معنا «بنای عقلا» یعنی سیره عقلاست؛ ولی اگر در عملکرد عرف عام [[دین]] یا مذهبی نقش داشته باشد، عنوان اصطلاحی آن «سیره متشرعه» یا «[[سیره مسلمانان]]» یا «سیره [[مسیحیان]]» است<ref>ر.ک: محمدرضا مظفر، اصول الفقه، ج۲، ص۱۵۳؛ سید محمدباقر صدر، الحلقة الثانیه، ص١٢٣-۱۲۴؛ مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، فرهنگنامه اصول فقه، ص۴۹۴-۴۹۶، واژه «سیره».</ref>. | |||
# نوعی زندگینامه و شرح حال است؛ چنانکه به کتابهای مربوط به [[زندگی]] [[معصومان]] به ویژه [[پیامبر]]{{صل}} سیره گفتهاند<ref>ر.ک: احمد صدر حاج سید جوادی، دائرةالمعارف تشیع، ج۹، صص۴۷۸ و ۴۸۰.</ref>. به گفته [[فیومی]] (-۷۷۰ق)، این واژه تا [[زمان]] او نزد [[فقیهان]] برای [[جنگهای پیامبر]]{{صل}} به کار میرفت<ref>احمد بن علی فیومی، المصباح المنیر، ماده «سیر».</ref>؛ چنانکه بخش مهم کتاب [[المغازی]] [[واقدی]] درباره [[جنگها]] و سریههای آن حضرت است. | |||
مقصود از واژه سیره در اینجا سبک، راه و روش و چگونگی [[رفتار]] معصومان{{عم}} در ابعاد مختلف زندگی است و این معنا از مجموع معانی لغوی و اصطلاحی به دست میآید و در بیان [[امیرمؤمنان]]{{عم}} نیز چنین آمده است: {{متن حدیث|لَكُمْ عَلَيْنَا الْعَمَلُ بِكِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى وَ سِيرَةِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} وَ الْقِيَامُ بِحَقِّهِ}}<ref>نهجالبلاغه، [[خطبه ۱۶۹]] (حقی که بر ما دارید، این است که به [[کتاب خدا]] و شیوه و [[رفتار رسول خدا]]{{صل}} عمل کنیم و حقش را به جای آوریم).</ref>. در تعبیری دیگر آمده است: {{متن حدیث|سِيرَتُهُ الْقَصْدُ وَ سُنَّتُهُ الرُّشْدُ}}<ref>نهجالبلاغه، خطبه ۹۴ (شیوه رفتاری او [پیامبر{{صل}}] میانهروی و راه و رسمش رشد بود).</ref>. [[شهید مطهری]] نیز همین معنا را برای این واژه بیان کردهاند<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۱۶، ص۵۰.</ref>.<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۴۲.</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||