لیلا دختر ابومره ثقفی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[لیلا]] دختر [[ابومرة بن عروة بن مسعود بن معتب ثقفی]]<ref>این لیلا برادر زاده ام‌سعید است و ام‌سعید دختر عروة بن مسعود همسر امیرمؤمنان{{ع}} است (در این باره به عنوان «همسران امیرمؤمنان»، شماره ۴ رجوع کنید).</ref> مادر حضرت اکبر [[شهید]] کربلاست که این نام را غالب مورخان ثبت کرده‌اند<ref>ابن‌قتیبه، المعارف، ص۲۱۳؛ علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۸۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۳۴۰؛ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۱۳۵؛ ابن عساکر، ترجمة الامام زین العابدین من تاریخ مدینة دمشق، تحقیق محمدباقر محمودی، ص۱۳-۱۴؛ سبط ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۲۵۴. ابومره و پدرش عروه از یاران پیامبر{{صل}} بودند (ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۷، ص۳۰۶، ترجمة أبومرة) و عروة بن مسعود از بزرگان مکه و طائف شمرده می‌شد و مشرکان قریش می‌گفتند چرا قرآن بر او نازل نشده است {{متن قرآن|لَوْلَا نُزِّلَ هَذَا الْقُرْآنُ عَلَى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ}} [«و گفتند: چرا این قرآن بر مردی سترگ از این دو شهر (مکّه و طائف) فرو فرستاده نشد؟» سوره زخرف، آیه ۳۱] (ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۱۰۶۶؛ ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۴، ص۴۰۶).</ref>.” [[خلیفة بن خیاط]] (-۲۴۰ق) هم نام وی را «لیلا» یا «لبنی» ثبت کرده<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۴۵.</ref>؛ ولی [[مصعب بن عبدالله زبیری]] (-۲۳۶ق) نام مادر علی‌اکبر را با تردید [[آمنه]] یا لیلا ثبت کرده<ref>مصعب بن عبدالله زبیری، نسب قریش، ص۵۷.</ref>. [[ابن‌سعد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱۰، ص۳۶۹.</ref> و در پی او خوارزمی و [[سبط ابن‌جوزی]] نام او را آمنه دختر [[ابومره]] ذکر کرده‌اند<ref>موفق بن احمد خوارزمی، مقتل الحسین، ج۱، ص۲۰۹؛ سبط ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۲۷۷.</ref>. [[ابن شهرآشوب]] نیز نام او را برّه بنت عروه آورده است<ref>ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ج۴، ص۸۵.</ref> و به نظر می‌رسد چون [[ابومرة بن عروه]] نام پدرش بوده، نسخه‌بردار به [[اشتباه]] آن را «بره بنت عروه» ثبت کرده است. به گفته گروهی از مورخان<ref>مصعب بن عبدالله زبیری، نسب قریش، ص۵۷؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۴۵؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۴۳ (دارالکتب العلمیه)؛ موفق بن احمد خوارزمی، مقتل الحسین، ج۱، ص۲۰۹؛ سبط ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۲۷۷؛ ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۷، ص۳۰۶. ذیل «ابومره».</ref>، مادر [[لیلا]] میمونه دختر [[ابوسفیان بن حرب بن امیه]] است؛ ولی به گفته [[ابن‌سعد]]<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۴۰.</ref>، [[میمونه دختر ابوسفیان]] [[همسر]] [[عروة بن مسعود]] و مادر ابومره بوده است؛ یعنی میمونه مادر بزرگ پدری لیلا بود. به هر روی لیلا از سوی پدر به [[خاندان]] [[ثقیف]] و از سمت مادر یا مادربزرگ به [[بنی‌امیه]] انتساب دارد.

نیای پدری او [[عروة بن مسعود ثقفی]] از افراد محبوب [[مکه]] و [[طائف]] شمرده می‌شد که در [[صلح حدیبیه]] به نمایندگی از [[قریش]] حضور و نقشی اساسی داشت. او در بازگشت [[پیامبر]]{{صل}} از طائف نزد وی رفت و [[مسلمان]] شد و در بازگشت به طائف با فراخواندن قومش به [[اسلام]] [[اذان]] گفت که با رها شدن تیری از سوی آنان به [[قتل]] رسید<ref>ابن‌عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۱۰۶۴؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه، ج۴، ص۴۰۷.</ref>. پسرش ابومره خبر قتل پدرش را نزد پیامبر{{صل}} برد و مسلمان شد<ref>ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۷، ص۳۰۶، ش ۱۰۵۲۶.</ref>. لیلا که در این [[خانواده]] متولد شد، با لیاقت و پاکیزگی‌اش افتخار همسری [[امام حسین]]{{ع}} نصیبش شد و [[تربیت]] [[فرزندی]] مانند علی‌اکبر شهید کربلا از [[ایمان]] و شایستگی همه‌جانبه او حکایت می‌کند؛ چنان‌که وصف معاویه درباره [[زیبایی]] علی‌اکبر که آن را به [[ارث]] بردن از [[بنی‌ثقیف]] دانسته<ref>علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۸۶.</ref>، می‌تواند کنایه از زیبایی ظاهری مادرش لیلا باشد<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره همسرداری امامان معصوم (کتاب)|سیره همسرداری امامان معصوم]]، ص ۱۵۲-۱۶۵؛ [[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]]، ص ۸۷.</ref>.