انتخاب همسر در معارف و سیره نبوی: تفاوت میان نسخهها
←منابع
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۷۶: | خط ۷۶: | ||
آنگاه [[رسول خدا]]{{صل}} [[فضایل]] بیشماری از [[امیرمؤمنان]] و [[مقام]] و جایگاه بسیار والای ایشان نزد خداوند و [[رضای الهی]] از ازدواج آن دو [[بزرگوار]] و... را برای [[فاطمه زهرا]]{{س}} بیان کردند<ref>{{متن حدیث|... فَقَالَ{{صل}}: أَ لَا أَزِيدُكِ يَا فَاطِمَةُ فِي عَلِيٍّ رَغْبَةً قَالَتْ بَلَى قَالَ لَا يَرِدُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ رُكْبَانٌ أَكْرَمُ مِنَّا أَرْبَعَةٌ أَخِي صَالِحٌ عَلَى نَاقَتِهِ وَ عَمِّي حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتِيَ الْعَضْبَاءِ وَ أَنَا عَلَى الْبُرَاقِ وَ بَعْلُكِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَى نَاقَةٍ مِنْ نُوقِ الْجَنَّةِ فَقَالَتْ صِفْ لِيَ النَّاقَةَ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خُلِقَتْ قَالَ نَاقَةٌ خُلِقَتْ مِنْ نُورِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مُدَبَّجَةُ الْجَنْبَيْنِ صَفْرَاءُ حَمْرَاءُ الرَّأْسِ سَوْدَاءُ الْحَدَقِ قَوَائِمُهَا مِنَ الذَّهَبِ خِطَامُهَا مِنَ اللُّؤْلُؤِ الرَّطْبِ عَيْنَاهَا مِنَ الْيَاقُوتِ وَ بَطْنُهَا مِنَ الزَّبَرْجَدِ الْأَخْضَرِ عَلَيْهَا قُبَّةٌ مِنْ لُؤْلُؤَةٍ بَيْضَاءَ يُرَى بَاطِنُهَا مِنْ ظَاهِرِهَا وَ ظَاهِرُهَا مِنْ بَاطِنِهَا خُلِقَتْ مِنْ عَفْوِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ تِلْكِ النَّاقَةُ مِنْ نُوقِ اللَّهِ لَهَا سَبْعُونَ أَلْفَ رُكْناً بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الرُّكْنِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ يُسَبِّحُونَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِأَنْوَاعِ التَّسْبِيحِ لَا يَمُرُّ عَلَى مَلَإٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا قَالُوا مَنْ هَذَا الْعَبْدُ مَا أَكْرَمَهُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَ تَرَاهُ نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مَلَكاً مُقَرَّباً أَوْ حَامِلَ عَرْشٍ أَوْ حَامِلَ كُرْسِيٍّ فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ بُطْنَانِ الْعَرْشِ أَيُّهَا النَّاسُ لَيْسَ هَذَا بِنَبِيٍّ مُرْسَلٍ وَ لَا مَلَكٍ مُقَرَّبٍ هَذَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ وَ سَلَامُهُ عَلَيْهِ فَيَبْدُرُونَ رِجَالًا رِجَالًا فَيَقُولُونَ إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ حَدَّثُونَا فَلَمْ نُصَدِّقْ وَ نَصَحُونَا فَلَمْ نَقْبَلْ وَ الَّذِينَ يُحِبُّونَهُ تَعَلَّقُوا بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى كَذَلِكِ يَنْجُونَ فِي الْآخِرَةِ يَا فَاطِمَةُ أَ لَا أَزِيدُكِ فِي عَلِيٍّ رَغْبَةً قَالَتْ زِدْنِي يَا أَبَتَاهْ قَالَ النَّبِيُّ{{صل}} إِنَّ عَلِيّاً أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ هَارُونَ لِأَنَّ هَارُونَ أَغْضَبَ مُوسَى وَ عَلِيٌّ لَمْ يُغْضِبْنِي قَطُّ وَ الَّذِي بَعَثَ أَبَاكِ بِالْحَقِّ نَبِيّاً مَا غَضِبْتُ عَلَيْهِ يَوْماً قَطُّ وَ مَا نَظَرْتُ فِي وَجْهِ عَلِيٍّ إِلَّا ذَهَبَ الْغَضَبُ عَنِّي يَا فَاطِمَةُ أَ لَا أَزِيدُكِ فِي عَلِيٍّ رَغْبَةً قَالَتْ زِدْنِي يَا نَبِيَّ اللَّهِ...}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۴٣، ص١۴٩).</ref>؛ تا آنجا که فرمودند: | آنگاه [[رسول خدا]]{{صل}} [[فضایل]] بیشماری از [[امیرمؤمنان]] و [[مقام]] و جایگاه بسیار والای ایشان نزد خداوند و [[رضای الهی]] از ازدواج آن دو [[بزرگوار]] و... را برای [[فاطمه زهرا]]{{س}} بیان کردند<ref>{{متن حدیث|... فَقَالَ{{صل}}: أَ لَا أَزِيدُكِ يَا فَاطِمَةُ فِي عَلِيٍّ رَغْبَةً قَالَتْ بَلَى قَالَ لَا يَرِدُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ رُكْبَانٌ أَكْرَمُ مِنَّا أَرْبَعَةٌ أَخِي صَالِحٌ عَلَى نَاقَتِهِ وَ عَمِّي حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتِيَ الْعَضْبَاءِ وَ أَنَا عَلَى الْبُرَاقِ وَ بَعْلُكِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَى نَاقَةٍ مِنْ نُوقِ الْجَنَّةِ فَقَالَتْ صِفْ لِيَ النَّاقَةَ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خُلِقَتْ قَالَ نَاقَةٌ خُلِقَتْ مِنْ نُورِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مُدَبَّجَةُ الْجَنْبَيْنِ صَفْرَاءُ حَمْرَاءُ الرَّأْسِ سَوْدَاءُ الْحَدَقِ قَوَائِمُهَا مِنَ الذَّهَبِ خِطَامُهَا مِنَ اللُّؤْلُؤِ الرَّطْبِ عَيْنَاهَا مِنَ الْيَاقُوتِ وَ بَطْنُهَا مِنَ الزَّبَرْجَدِ الْأَخْضَرِ عَلَيْهَا قُبَّةٌ مِنْ لُؤْلُؤَةٍ بَيْضَاءَ يُرَى بَاطِنُهَا مِنْ ظَاهِرِهَا وَ ظَاهِرُهَا مِنْ بَاطِنِهَا خُلِقَتْ مِنْ عَفْوِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ تِلْكِ النَّاقَةُ مِنْ نُوقِ اللَّهِ لَهَا سَبْعُونَ أَلْفَ رُكْناً بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الرُّكْنِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ يُسَبِّحُونَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِأَنْوَاعِ التَّسْبِيحِ لَا يَمُرُّ عَلَى مَلَإٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا قَالُوا مَنْ هَذَا الْعَبْدُ مَا أَكْرَمَهُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَ تَرَاهُ نَبِيّاً مُرْسَلًا أَوْ مَلَكاً مُقَرَّباً أَوْ حَامِلَ عَرْشٍ أَوْ حَامِلَ كُرْسِيٍّ فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ بُطْنَانِ الْعَرْشِ أَيُّهَا النَّاسُ لَيْسَ هَذَا بِنَبِيٍّ مُرْسَلٍ وَ لَا مَلَكٍ مُقَرَّبٍ هَذَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ وَ سَلَامُهُ عَلَيْهِ فَيَبْدُرُونَ رِجَالًا رِجَالًا فَيَقُولُونَ إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ حَدَّثُونَا فَلَمْ نُصَدِّقْ وَ نَصَحُونَا فَلَمْ نَقْبَلْ وَ الَّذِينَ يُحِبُّونَهُ تَعَلَّقُوا بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى كَذَلِكِ يَنْجُونَ فِي الْآخِرَةِ يَا فَاطِمَةُ أَ لَا أَزِيدُكِ فِي عَلِيٍّ رَغْبَةً قَالَتْ زِدْنِي يَا أَبَتَاهْ قَالَ النَّبِيُّ{{صل}} إِنَّ عَلِيّاً أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْ هَارُونَ لِأَنَّ هَارُونَ أَغْضَبَ مُوسَى وَ عَلِيٌّ لَمْ يُغْضِبْنِي قَطُّ وَ الَّذِي بَعَثَ أَبَاكِ بِالْحَقِّ نَبِيّاً مَا غَضِبْتُ عَلَيْهِ يَوْماً قَطُّ وَ مَا نَظَرْتُ فِي وَجْهِ عَلِيٍّ إِلَّا ذَهَبَ الْغَضَبُ عَنِّي يَا فَاطِمَةُ أَ لَا أَزِيدُكِ فِي عَلِيٍّ رَغْبَةً قَالَتْ زِدْنِي يَا نَبِيَّ اللَّهِ...}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۴٣، ص١۴٩).</ref>؛ تا آنجا که فرمودند: | ||
«[[جبرئیل]] بر من نازل شد و گفت: «ای محمد، از سوی [[خداوند]] بر علی [[سلام]] و [[درود]] فرست»». [[فاطمه]]{{س}} برخاستند و گفتند: «به خداوندی خداوند و به [[پیامبری]] تو ای پدر، و همسری و [[ولایت]] پسرعمویم]علی [[مرتضی]] [[[راضی]] و خشنودم»<ref>{{متن حدیث|هَبَطَ عَلَيَّ جَبْرَئِيلُ وَ قَالَ: يَا مُحَمَّدُ اقْرَأْ عَلِيّاً مِنَ السَّلَامِ السَّلَامَ. فَقَامَتْ وَ قَالَتْ فَاطِمَةُ{{س}}: رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبّاً وَ بِكَ يَا أَبَتَاهْ نَبِيّاً وَ بِابْنِ عَمِّي بَعْلًا وَ وَلِيّاً}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۴٣، ص١۴٩).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۶۵.</ref>. | «[[جبرئیل]] بر من نازل شد و گفت: «ای محمد، از سوی [[خداوند]] بر علی [[سلام]] و [[درود]] فرست»». [[فاطمه]]{{س}} برخاستند و گفتند: «به خداوندی خداوند و به [[پیامبری]] تو ای پدر، و همسری و [[ولایت]] پسرعمویم]علی [[مرتضی]] [[[راضی]] و خشنودم»<ref>{{متن حدیث|هَبَطَ عَلَيَّ جَبْرَئِيلُ وَ قَالَ: يَا مُحَمَّدُ اقْرَأْ عَلِيّاً مِنَ السَّلَامِ السَّلَامَ. فَقَامَتْ وَ قَالَتْ فَاطِمَةُ{{س}}: رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبّاً وَ بِكَ يَا أَبَتَاهْ نَبِيّاً وَ بِابْنِ عَمِّي بَعْلًا وَ وَلِيّاً}} (محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۴٣، ص١۴٩).</ref>.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۶۵.</ref>. | ||
==شاخصها و معیارهای [[انتخاب همسر]]== | |||
اینک به بیان راه درست انتخاب همسر یعنی توجه به ملاکها و معیارهای لازم در [[همسر]] خواهیم پرداخت؛ زیرا [[انتخاب]] درست هنگامی محقق میشود که همسری با ملاکها و معیارهای لازم و شایسته برگزیده شود. | |||
حال به [[راستی]] آن معیارها چیست؟ [[ائمه معصوم]]{{عم}} در انتخاب همسر چه معیارهایی را در نظر میگرفتند؟ داشتن چه ویژگیهای فردی و [[خانوادگی]] در [[زنان]] و مردانی که میخواستند با آنان وصلت کنند، برایشان مهم بوده است؟ ایشان از [[ازدواج]] با چه کسانی [[پرهیز]] داشتند و.... | |||
پاسخ به این [[پرسشها]]، نهتنها برای [[دوستداران]]، [[پیروان]] و تشنگان [[معارف]] [[ناب]] [[اهلبیت]]{{عم}}، بلکه برای همه انسانهایی که [[فطرت]] [[پاک]] و [[عقل سلیم]] دارند و در [[اندیشه]] یافتن راهی درست برای [[زندگی]] کردناند بسیار مهم و حیاتی است. | |||
در [[فرهنگ]] پربار و [[غنی]] [[اسلام]] معیار و محک [[ارزشیابی]] امور مربوط به [[افکار]]، [[اندیشهها]]، نیات و [[کردار]] [[انسان]]، [[ایمان]]، [[دینداری]]، [[پرهیزکاری]] و بسیاری از [[فضایل]] [[انسانی]] و [[الهی]] است. ازدواج نیز از این [[قانون]] کلی مستثنا نیست در گفتار و [[سیره رسول خدا]] و اهلبیت{{عم}} همین امور به منزله معیار [[کفویت]] در ازدواج معرفی شده است. | |||
به همین دلیل ازدواج شخصیتهای فوقالعاده ممتاز و بینظیری چون [[رسول خدا]] و [[ائمه هدی]]{{عم}} با بانوانی که به هیچروی با آنان قیاسپذیر نیستند، میتواند توجیه [[درستی]] داشته باشد. بانوانی چون حضرت [[خدیجه کبری]] که تاج [[افتخار]] نخستین [[زن]] [[مسلمان]] و [[مؤمن]] بر تارک جبین مبارکش نقش بسته است و دیگر [[بانوان]] تنها به سبب داشتن این معیارها و شاخصهاست که افتخار وصلت با بهترین [[انسانها]] را از آن خود کردهاند. همچنین برخی وصلتها را که به ظاهر عجیب و ناپذیرفته به نظر میرسند از همین جهت میتوان توجیه کرد. همچنین ازدواج [[زینب بنت جحش]] با [[زید بن حارثه]] [[غلام]] [[آزاد شده]] حضرت، [[ضباعه بنت زبیر بن عبدالمطلب]] با [[مقداد بن اسود]] [[تهیدست]] و [[فقیر]]، زلفا دختر [[زیاد بن لبید انصاری]] با جویبر [[جوان]] [[فقیر]] و [[مسکین]] [[اهل صفه]] و.... | |||
به سبب معیار [[ایمان]] و [[دینداری]] است که [[شخصیت]] [[بزرگواری]] چون [[امام زینالعابدین]] با کنیزی [[آزاد شده]] [[ازدواج]] میکند؛ یا شخصیتی چون [[امام حسین]]{{ع}} با [[زن]] اسیری چون [[شهربانو]] میپیوندد. [[همسران]] بسیاری از [[ائمه معصوم]]{{عم}}، [[بانوان]] [[مؤمن]]، [[دیندار]] و عفیفی بودند که به [[حق]] [[شایستگی]] همسری یا [[مادری]] این [[خاندان]] بزرگ و برگزیده را داشتهاند. | |||
آنچه از مجموعه [[سیره]] اهلبیت{{عم}} میتوان استفاده و [[استنباط]] کرد این است که آنان بر محور [[شایستهسالاری]] با برخی از [[زنان]] مؤمن و پاکدامن وصلت کردهاند. از پیوند [[نیکو]] و [[پربرکت]] [[رسول خدا]] با [[خدیجه کبری]] تا ازدواج پرمیمنت و [[مبارک]] [[امام حسن عسکری]] با [[نرجس خاتون]]، همه و همه بر محور شایستگی و [[لیاقت]] بوده است. اگر خوب بنگریم، عنصر [[ایمان]]، [[حسن خلق]] [[عفاف]] و [[امانتداری]] در همه این بانوان [[بزرگوار]] دیده میشود. | |||
از مهمترین معیارها و ویژگیهایی که باید در [[انتخاب همسر]] در نظر باشد، میتوان به مواردی چون ایمان و [[اعتقاد]] [[دینی]]، حسن خلق، اصل و [[نسب]] و [[نجابت]]، [[تقوا]] و [[خودنگهداری]]، توان اداره [[زندگی]]، [[تحمل]] و [[بردباری]] لازم، [[درایت]] و [[هوشمندی]]، [[امانتداری]] و... اشاره کرد. | |||
[[اولویتبندی]] و دستهبندیهای متفاوت و متنوعی در آثار [[اهل]] فن وجود دارد که ما در پی بیان یا [[انتخاب]] آنها نیستیم. [[هدف]] ما بیان معیارهایی است که در [[سیره عملی]] [[اهلبیت]]{{عم}} دیده شده و آنان در ازدواجهای خود و فرزندانشان به آنها توجه میکردند. البته یافتن معیارها و ملاکهایی که اهلبیت در انتخاب همسر بدانها توجه داشتهاند، کاری آسان نیست اما با جستوجو و تفحص در [[روایات]] و گزارشهای [[تاریخی]]، شاید بتوان به گوشهای از مهمترین معیارها دست یافت. با مطالعه [[سیره رسول خدا]] و اهلبیت{{عم}} مواردی دیده شد که آن بزرگواران بدان پایبند بودند و [[پایبندی]] ایشان به این معیارها به ما گزارش شده است.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۸۵.</ref>. | |||
===ایمان، [[دینداری]] و [[پرهیزکاری]]=== | |||
از باارزشترین ویژگیهایی که [[رعایت]] آنها برای همۀ [[انسانها]]، به ویژه زوجهای [[جوان]] هنگام انتخاب همسر لازم و ضروری به شمار میآید، ایمان، دینداری و پرهیزکاری است. اهمیت این معیارها را از جنبههای گوناگون میتوان به بحث و بررسی نشست. | |||
====اهمیت [[رعایت]] معیار [[ایمان در قرآن]] و [[روایات]]==== | |||
وجود ویژگیهای [[نیک]] و برجسته در [[انسان]] مایه [[عزت]] و [[سربلندی]] است. این مسئله در برخی افراد که به دلایلی جایگاه و موقعیتی ویژه دارند یا در برهههایی از [[زندگی]] انسان دارای اهمیتی صدچندان است. دختر و پسر [[جوانی]] که در پی [[تشکیل خانواده]] و به دوش گرفتن [[مسئولیت]] خطیر اداره زندگی و [[تربیت]] فرزندند، از آن جملهاند. | |||
بر توجه به این معیار مهم هنگام [[ازدواج]] و [[انتخاب همسر]]، در [[قرآن کریم]] و از زبان [[اهلبیت]]{{عم}} نیز تأکید شده است. | |||
[[خداوند متعال]] در قرآن کریم درباره [[کفویت]] و همتایی [[اهل]] [[ایمان]] برای [[مؤمنان]] و [[مسلمانان]] و همتایی انسانهای [[بیایمان]] و [[بیتقوا]] برای خودشان میفرماید: | |||
{{متن قرآن|الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ أُولَئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ}}<ref>«پلید زنان برای پلید مردان و پلید مردان برای پلید زنانند و پاک زنان، برای پاک مردان و پاک مردان برای پاک زنانند، آنان از آنچه (شایعه سازان) میگویند برکنارند، آنان آمرزش و روزی ارجمندی دارند» سوره نور، آیه ۲۶.</ref>. | |||
[[امام حسن مجتبی]]{{ع}} در [[احتجاج]] با معاویه و [[یاران]] ملعونش با استناد به این [[آیه شریفه]] [[خطاب]] به او فرمودند: | |||
خداوند متعال میفرماید: «[[زنان]] [[بدکار]] و [[ناپاک]] شایسته مردانی بدین وصفاند و مردان زشتکار ناپاک نیز شایسته زنانی بدین وصفاند. و آنان به [[خدا]] [[سوگند]] تو ای معاویه و یاران و پیروانت هستید. همچنین [[خداوند]]]در ادامه همان [[آیه]][میفرماید: «[[زنان]] [[پاکیزه]] [[نیکو]] لایق مردانی چنین و مردان پاکیزه نیکو لایق زنانی همین گونهاند و این پاکیزگان از سخنان بهتانی که ناپاکان درباره آنان میگویند منزهاند و از خداوند برای ایشان [[آمرزش]] و رزقی نیکوست». آنان [[علی بن ابی طالب]]{{عم}} و یاران و [[پیروان]] ایشاناند...<ref>{{متن حدیث|ثُمَّ قَامَ الْحَسَنُ{{ع}} فَنَفَضَ ثِيَابَهُ وَ هُوَ يَقُولُ: {{متن قرآن|الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ}}، هُمْ وَ اللَّهِ يَا مُعَاوِيَةُ أَنْتَ وَ أَصْحَابُكَ هَؤُلَاءِ وَ شِيعَتُكَ، {{متن قرآن|وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ أُولَئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ}} هُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَ أَصْحَابُهُ وَ شِيعَتُهُ...}} (محمد بن علی بن بابویه (الصدوق)، الإحتجاج، ج۱، ص۲۷۸؛ محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج۴۴، ص٨۶).</ref>. | |||
به بیان مرحوم [[علامه طباطبایی]] در [[تفسیر]] این [[آیه]] [[شریف]] [[خداوند]] [[زنان]] و مردان [[مؤمن]] را برای همیشه [[پاک]] و به دور از هرگونه [[آلودگی]] دانسته و هر یک را از آن دیگری میداند. در برابر زنان و مردان غیر مؤمن و [[کافر]] به سبب حالت [[پلیدی]] و ناخوشایندی که دارند به هر خباثتی تن میدهند. آنان به همین سبب، همسنخ و همجنس یکدیگرند و به هم اختصاص دارند<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۵، ص۱۲۷، ذیل آیه ۲۶ سوره نور.</ref>. | |||
[[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} نیز در سخنان مختلف و به شیوههای گوناگون به اهمیت مسئله [[ایمان]] و [[دینداری]] در [[انتخاب همسر]] توجه کردهاند و [[رعایت]] آن را از ضروریات [[ازدواج]] دانستهاند. ایشان در جریان ازدواج یکی از [[جوانان]] مؤمن که به پیشنهاد حضرت قصد داشت با دختر [[زیاد بن لبید]] از سرشناسان و [[ثروتمندان]] [[مدینه]] ازدواج کند، برای [[قانع]] کردن زیاد به وی فرمودند: | |||
«ای زیاد، جویبر مؤمن است و هر مرد مؤمنی [[کفو]] و همتای [[زن]] مؤمن است و هر [[مرد]] [[مسلمانی]] کفو و همتای زن [[مسلمان]] است»<ref>{{متن حدیث|يَا زِيَادُ! جُوَيْبِرٌ مُؤْمِنٌ وَ الْمُؤْمِنُ كُفْوٌ لِلْمُؤْمِنَةِ وَ الْمُسْلِمُ كُفْوٌ لِلْمُسْلِمَةِ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص٣۴١).</ref>. | |||
این تأکید و تصریح حضرت و [[اقدام عملی]] ایشان از آن روی بود که ایمان، دینداری و [[پرهیز کاری]] از والاترین [[ارزشهای معنوی]] برای [[انسان]] به شمار میآید و بستری مناسب برای مجموعهای از [[فضایل اخلاقی]] و [[کمالات انسانی]] و [[الهی]] است. [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} درباره اهمیت دادن به مقوله [[پرهیزکاری]] و دینداری، به جای زیباییهای ظاهری و [[ثروت]] و [[دارایی]] میفرمایند: | |||
اگر مردی به قصد [[زیبایی]] یا ثروت زنی با او ازدواج کند، خداوند کار او را به همین امور واگذار میکند. اما اگر به قصد [[دینداری]] و فضایلی که در آن [[زن]] سراغ دارد با او ازدواج کند، خداوند زیبایی و ثروت را نیز از آن وی خواهد کرد. خداوند در [[قرآن]] میفرماید: {{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«و بیهمسران (آزاد) و بردگان و کنیزان شایستهتان را همسر دهید، اگر نادار باشند خداوند از بخشش خویش به آنان بینیازی میدهد و خداوند نعمتگستری داناست» سوره نور، آیه ۳۲.</ref>»<ref>{{متن حدیث|عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ{{ع}} أَنَّهُ قَالَ: إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ المَرْأَةَ لِحُسْنِهَا أَوْ لِمَالِهَا وُكِلَ إِلَى ذَلِكَ وَ إِنْ تَزَوَّجَهَا لِدِينِهَا وَ فَضْلِهَا رَزَقَهُ اللَّهُ الْجَمَالَ وَ الْمَالَ قَالَ اللَّهُ: {{متن قرآن|وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ وَالصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}}}} (نعمان بن محمد تمیمی مغربی، دعائم الإسلام، ج۲، ص١٩۶؛ میرزا حسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص١٧۶)؛ و روایاتی دیگر مانند: {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ لِجَمَالِهَا أَوْ مَالِهَا وُكِلَ إِلَى ذَلِكَ وَ إِذَا تَزَوَّجَهَا لِدِينِهَا رَزَقَهُ اللَّهُ الْجَمَالَ وَ الْمَالَ}} (محمد بن یعقوب الکلینی الرازی، الکافی، ج۵، ص۳۳۳)؛ {{متن حدیث|عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ{{ع}} أَنَّهُ نَهَى أَنْ يَنْكِحَ الرَّجُلُ المَرْأَةَ لِمَالِهَا أَوْ لِجَمَالِهَا وَ قَالَ مَالُهَا يُطْغِيهَا وَ جَمَالُهَا يُرْدِيهَا فَعَلَيْكَ بِذَاتِ الدِّينِ}} (نعمان بن محمد تمیمی مغربی، دعائم الإسلام، ج۲، ص۱۹۵؛ تاج الدین شعیری، جامع الأخبار، ص۱۰۱؛ میرزاحسین النوری الطبرسی، مستدرک الوسائل، ج١۴، ص١٧۶)؛ و....</ref>. | |||
وجود همین ویژگی مهم میان [[امت اسلام]] و تأکید بر آن در [[سنت]] و [[سیره رسول خدا]] و [[اهلبیت]]{{عم}} بود که سبب شد تا افراد [[اقوام]] و مللی متنوع از سیاه و سفید، [[عرب]] و [[عجم]] و شرقی و [[غربی]] با ظاهری بسیار متفاوت با هم به امتی واحد تبدیل شوند که قرنها در [[جهان]] سیطرهای بلامنازع داشته باشند در [[فرهنگ متعالی اسلام]]، تنها ملاک و معیار [[برتری]] و کهتری افراد و [[حسن و قبح]] و [[زیبایی]] و [[زشتی]] افعالشان همین است به همین جهت در [[انتخاب همسر]] نیز مهمترین معیار و ملاک لازم و ضروری همین است. | |||
[[رسول خدا]] و [[اهلبیت]]{{عم}} اهمیت [[ایمان]] و [[پرهیزکاری]] را در [[ازدواج]] و انتخاب همسر به گونههای مختلف به [[خویشان]] و [[اصحاب]] و [[یاران]] خویش توصیه میفرمودند و آنان را از بیتوجهی به این امر مهم برحذر میداشتند. مرحوم [[طبرسی]] در کتاب [[شریف]] [[مکارم الاخلاق]] چنین نقل کرده است: | |||
شخصی به محضر [[مبارک]] [[امام حسن]]{{ع}} رسید و درباره ازدواج دخترش با ایشان [[مشورت]] کرد. حضرت در پاسخ فرمودند: «دخترت را به [[انسانی]] [[پرهیزکار]] شوهر ده؛ چراکه شوهر پرهیزکار اگر او را [[دوست]] داشته باشد اکرامش میکند و اگر دوستش نداشته باشد به او [[ستم]] روا نمیدارد»<ref>{{متن حدیث|جَاءَ رَجُلٌ إِلَى الْحَسَنِ{{ع}} يَسْتَشِيرُهُ فِي تَزْوِيجِ ابْنَتِهِ، فَقَالَ{{ع}}: زَوِّجْهَا مِنْ رَجُلٍ تَقِيٍّ، فَإِنَّهُ إِنْ أَحَبَّهَا أَكْرَمَهَا وَ إِنْ أَبْغَضَهَا لَمْ يَظْلِمْهَا}} (رضی الدین حسن بن فضل طبرسی، مکارم الأخلاق، ص٢٠۴).</ref>. | |||
حاصل این [[فرهنگ]] متعالی انسانی و [[الهی]] در [[اسلام]]، دلبستگیها و پیوندهای [[عاطفی]] و در نتیجه ازدواج و تشکیل کانون گرم و مستحکم [[خانواده]] میان انسانهای [[مؤمن]] و پرهیزکار از ملیتهای گوناگون و نیز طبقات مختلف [[اجتماعی]] و [[فرهنگی]] بوده است؛ مسئلهای که از همان روزهای نخست [[صدر اسلام]] میان اصحاب تازهمسلمان حضرت{{ع}} به وضوح خودنمایی میکرد.<ref>[[اسدالله طوسی|طوسی، اسدالله]]، [[همسران شایسته (کتاب)|همسران شایسته]]، ص ۸۷.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||