برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{مدخل مرتبط | | {{مدخل مرتبط |
| | موضوع مرتبط = صحابه | | | موضوع مرتبط = صحابه |
| | عنوان مدخل = رفاعة بن عبدالمنذر بن زنبر اوسی | | | عنوان مدخل = رفاعة بن عمرو بن زيد سالمی خزرجی |
| | مداخل مرتبط = [[رفاعة بن عبدالمنذر بن زنبر اوسی در تاریخ اسلامی]] | | | مداخل مرتبط = [[رفاعة بن عمرو بن زيد سالمی خزرجی در تاریخ اسلامی]] |
| | پرسش مرتبط = | | | پرسش مرتبط = |
| }} | | }} |
| == آشنایی اجمالی == | | == آشنایی اجمالی == |
| وی از تیره [[بنیامیة بن زید بن مالک]]، از [[اوس]]، از [[انصار]] و [[برادر]] [[ابولبابه انصاری]] بود<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۹-۱۰؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۳۴.</ref>. کنیهاش را [[ابورافع]] گفتهاند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۷۹.</ref>. نام جدش را ذنبر<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۷۹.</ref>، [[زبیر]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۱۲۴.</ref> زنبر<ref>ابن کثیر، البدایه النهایه، ج۳، ص۳۸۷.</ref> و دینار<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۸۳.</ref> هم آوردهاند که [[تصحیف]] یا [[اشتباه]] بوده و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۸۴-۲۸۵.</ref> به تفصیل در اینباره سخن رانده است. البته برخی منابع<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۹.</ref>، [[نسب]] وی را «[[رفاعة بن عبدالمنذر]] بن [[رفاعة بن زنبر]]» آوردهاند و [[ابن جوزی]]<ref>ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۱۹۱.</ref> نیز بدون اشاره به نسب وی، نام جدش را «[[رفاعه]]» آورده است، اما چون منابع دیگر، به ویژه کتابهای [[نسبشناسی]]، در نسب وی و برادرش، [[ابولبابه]]، نام جدشان را «رفاعه» نیاوردهاند، به نظر میرسد در نسبی که این منابع آوردهاند اشتباهی رخ داده و یک نام «رفاعه» دیگر اضافه شده باشد. افزونتر آنکه در چاپ جدید [[الاصابه]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۸.</ref> نام پدره «رفاعه»، «المنذر» آمده است و نام جدش در چاپ قدیم الاصابه<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۸.</ref> «زنبر بن زبیر» آمده که قطعاً اشتباه است و به احتمال، ناشی از اشتباه در چاپ است<ref>مقایسه کنید با: ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۱۸.</ref>. همچنین تنها [[ابن ماکولا]]<ref>ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۱۶۸.</ref> بدون هیچ مدرکی نام «رفاعة بن زنبر» را در شمار [[صحابه]] آورده است که یا همین «رفاعة بن عبدالمنذر» بوده که از باب انتساب به نام جدش نام پدرش را نیاورده است، با او [[صحابی]] دیگری است<ref>ر.ک: رفاعة بن زنبر.</ref>. از آنجا که برخی منابع نام برادرش، ابولبابه، را نیز «رفاعه» هم آوردهاند<ref>ر.ک: ابن معین، التاریخ، ج۱، ص۱۰۸؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۲۲؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۳۲۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۹.</ref>، چه بسا سبب شده است اشتباههایی در انتساب برخی حوادث به آن دو پیش آید و حتی برخی منابع بدان سبب که وی را همان [[ابولبابه]] میدانند برای وی عنوان مستقلی قرار ندادهاند<ref>ر.ک: [[ابن عبدالبر]]، [[الاستیعاب]]، ج۲، ص۷۹-۸۰؛ [[ابن اثیر]]، [[اسدالغابه]]، ج۲، ص۲۸۵.</ref>، اما با توجه به تصریح برخی منابع به اینکه وی [[برادر]] ابولبابه بود (که بدان اشاره شد) و نیز برخی حوادث که به وی نسبت دادهاند، نمیتوان او را با ابولبابه یکی دانست. به هر حال وی را در شمار شرکتکنندگان در [[بیعت عقبه دوم]]<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۱۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.</ref> و [[غزوه بدر]]<ref>واقدی، المغازی، ج، ص۱۵۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.</ref> و [[احد]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.</ref> آوردهاند. گفتهاند برخی [[مهاجران]] از جمله سعید بن [[زید بن عمرو بن نفیل]]، پس از [[هجرت به مدینه]] در [[خانه]] [[رفاعه]] اسکان یافتند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۲۹۲.</ref>. بنا بر یک نقل هنگامی که ابولبابه، پس از خیانتی که کرد، خود را در [[مسجد]] بسته بود، از برادرش رفاعه خواست نزدیک بیاید تا با او سخنی بگوید، اما رفاعه گفت: به [[خدا]] [[سوگند]] تا خدا و رسولش از تو [[راضی]] نشوند هرگز با تو سخن نمیگویم<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۷، ص۲۴۷.</ref>. رفاعه در [[خیبر]]<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۹-۱۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۹.</ref> به [[شهادت]] رسید و از او نسلی باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.</ref>. البته برخی نقلها شهادت وی را در احد گفتهاند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۸.</ref> که با توجه به [[خیانت]] ابولبابه در سال پنجم و عملکرد رفاعه با او، نمیتوان سال سوم ([[جنگ احد]]) را [[زمان]] شهادت رفاعه دانست.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «رفاعة بن عبدالمنذر بن زنبر اوسی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۵۰-۳۵۱.</ref>
| | در [[نسب]] وی بعد از عمرو [[اختلاف]] است<ref>بنگرید: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۹۲؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۷۸.</ref>. بیشتر نسب وی را چنین آوردهاند: [[رفاعة بن عمرو]] بن زید بن [[عمرو بن ثعلبة]] بن جشم بن مالک، از تیره [[بنیسالم]] بن غنم، از [[خزرج]]<ref>ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۸۹؛ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۵۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۰.</ref>، به جهت بزرگی شکم سالم، نام [[حبلی]] (آبستن) بر [[خاندان]] او گفته شده است<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۵۵.</ref>. |
| | |
| | [[کنیه]] وی [[ابوالولید]] بوده است. [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰.</ref> میگوید: کنیه[[زید]]، پدربزرگ [[رفاعه]] نیز ابوالولید بوده و گاه او را به پدربزرگش نسبت داده و [[رفاعة]] بن ابیالولید گفتهاند. مادرش امرفاعه، دختر قیس بن مالک است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۱۱.</ref>. رفاعه در شمار هفتاد تن از [[انصار]] است که در [[بیعت عقبه]] حضور داشتند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۰؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱، ص۳۰۵.</ref> و در [[بدر]]<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص۱۰۸؛ واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۶.</ref> و [[احد]]<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص۳۵۰.</ref> شرکت کردند. وی در [[شوال]] [[سال سوم هجری]]، در [[جنگ احد]] [[شهید]] شد<ref>واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۶۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۹۲.</ref> و با اینکه دارای فرزندانی بود، نسلی از او باقی نماند<ref>ابن سعد، الطبقالت الکبری، ج۳، ص۴۱۱.</ref>.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «رفاعة بن عمرو بن زيد سالمی خزرجی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۵۱.</ref> |
|
| |
|
| == جستارهای وابسته == | | == جستارهای وابسته == |
| {{مدخل وابسته}} | | {{مدخل وابسته}} |
| * [[بنیکعب]] (قیبله) | | * [[بنی امیة بن زید|بنیامیة بن زید بن مالک]] (قیبله) |
| * [[اوس]] (قیبله) | | * [[اوس]] (قیبله) |
| | * [[ابولبابه انصاری]] (برادر) |
| {{پایان مدخل وابسته}} | | {{پایان مدخل وابسته}} |
|
| |
|
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| # [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «رفاعة بن عبدالمنذر بن زنبر اوسی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']] | | # [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «رفاعة بن عمرو بن زيد سالمی خزرجی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']] |
| {{پایان منابع}} | | {{پایان منابع}} |
|
| |
|