|
|
| خط ۲۰: |
خط ۲۰: |
| # اهل حِلّ: در مقابل حُمسیان که خود را صاحبان [[بیت]] و حرم میدانستند، اهل حِلّ یا حِلّیان بودند، یعنی کسانی که در خارج حرم [[زندگی]] میکردند. آنها در ایام [[حج]] بر خلاف حمس، روغن ذوب میکردند و [[خوراک]] اقط (شیر خشکانده) و گوشت میخوردند و بر خود روغن میمالیدند و از پشم و موی [[لباس]] میبافتند و چادر برپا میکردند. در لباس خود [[مناسک]] به جای میآوردند. پس از [[فراغت]] چون داخل [[کعبه]] میشدند [[کفش]] و لباس را [[صدقه]] میدادند. آنان برای [[طواف]] اول از حمسیان لباس کرایه میکردند. | | # اهل حِلّ: در مقابل حُمسیان که خود را صاحبان [[بیت]] و حرم میدانستند، اهل حِلّ یا حِلّیان بودند، یعنی کسانی که در خارج حرم [[زندگی]] میکردند. آنها در ایام [[حج]] بر خلاف حمس، روغن ذوب میکردند و [[خوراک]] اقط (شیر خشکانده) و گوشت میخوردند و بر خود روغن میمالیدند و از پشم و موی [[لباس]] میبافتند و چادر برپا میکردند. در لباس خود [[مناسک]] به جای میآوردند. پس از [[فراغت]] چون داخل [[کعبه]] میشدند [[کفش]] و لباس را [[صدقه]] میدادند. آنان برای [[طواف]] اول از حمسیان لباس کرایه میکردند. |
| #[[اهل مکه]]: کسانی هستند که نوع حجشان افراد یا قِران است. در مقابل [[اهل]] [[آفاق]] که [[حج تمتع]] به جا میآورند<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۲۱.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۵۲-۱۵۴.</ref> | | #[[اهل مکه]]: کسانی هستند که نوع حجشان افراد یا قِران است. در مقابل [[اهل]] [[آفاق]] که [[حج تمتع]] به جا میآورند<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۲۱.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۵۲-۱۵۴.</ref> |
|
| |
| ==حدود [[حرم]]==
| |
| [[مکه]] [[حرم امن الهی]] است که از جوانب و اطراف در نقاط خاصی محدود شده و [[مرز]] معینی دارد. ابراهیم{{ع}} بنا بر آنچه که [[جبرئیل]] به او [[تعلیم]] داده بود، علایمی را در حد و مرز حرم [[نصب]] کرد. از [[امام باقر]]{{ع}} درباره علت [[تحریم]] و تعیین حدود حرم نقل شده است: «وقتی [[آدم]]{{ع}} و [[حواء]]{{س}} از [[بهشت]] [[هبوط]] کرده و بر [[صفا و مروه]] نشستند، [[خداوند]] [[اعمال]] [[حج]] را به آن دو آموخت و خیمهای برپا شد که ستونهای آن از چوب درخت [[بهشتی]] به رنگ قرمز بود و [[نور]] آن به کوههای مکه و اطراف میتابید و لذا تا مسافتی که نور این ستونها میرسید از هر سمت، آن را حرم قرار دادند<ref>فروع کافی، کلینی، ج۴، ص۱۹۶.</ref>.بعضی نیز گفتهاند [[حضرت آدم]]{{ع}} پس از هبوط، از [[شیطان]] ترسید و به خداوند [[پناه]] برد، خداوند [[ملائکه]] را در هر گوشهای از مکه به [[حراست]] و نگاهبانی آدم گماشت؛ لذا بین آدم در مکه و این ملائکه حرم معین شد و یا این که هنگام قرار دادن [[حجر الاسود]] توسط ابراهیم{{ع}} خداوند هر چهار جهت را که حَجَر به سوی آن بود حرم قرار داد<ref>شفاء الغرام، فاسی المکی، ج۱، ص۸۵.</ref>.
| |
|
| |
| [[منابع تاریخی]] و [[مورخان]] شش طرف محدوده حرم را چنین معین کردهاند:
| |
| #'''سمت [[طائف]] [[وادی]] عُرَنه''': از راه [[عرفات]] و در میان «نَمِرة» در عرفات است که در مورد فاصله آن با مکه اقوال مختلفی است. و بعضی آن را یازده مایل و بعضی هجده مایل (برابر با ۲۲ یا ۳۲ کیلومتر) ذکر کردهاند. بنابراین بخشی از [[سرزمین عرفات]] از حد حرم خارج خواهد بود و قسمتی که با علائمی بهویژه در داخل [[مسجد]] نمره (محل وقوف [[پیامبر]]{{صل}}) مشخص شده داخل حرم است. کسی که از این سمت قصد ورود به مکه داشته باشد، نمیتواند بدون [[احرام]] و تلبیه از آن بگذرد.
| |
| #'''سمت [[عراق]] (خِلّ المقطّع)''': از این سمت نیز حد حرم با اقوال مختلفی بین شش تا ده مایل (برابر با ۱۲ تا ۲۰ کیلومتر) ذکر شده است. مکان آن ثنیه «خِلُّ المُقَطَّع» است. [[عبدالله بن زبیر]] برای ترمیم [[کعبه]] قطعههای سنگ را از المُقَطَّع یعنی کوهی که در این حدود است به داخل [[شهر]] حمل میکرد.
| |
| #'''جِعرانه''': [[جعرانه]] مکانی است که یکی دیگر از حدود [[حرم]] را مشخص میکند. فاصله آن تا [[مکه]] را ۹ مایل و بعضی [[دوازده]] مایل (برابر با ۱۸ الی ۲۴ کیلومتر) ذکر کردهاند. حد حرم در جعرانه در شعب «[[آل]] [[عبدالله بن خالد بن اسید]]» است که در این مکان مسجدی به نام جعرانه وجود دارد. [[رسول خدا]]{{صل}} هنگامی که از [[غزوه حنین]] بازمیگشتند در این مکان [[محرم]] شدند.
| |
| #'''[[تنعیم]]''': یکی از حدود حرم است که در سه مایلی (شش کیلومتری) مکه و در راه [[مدینه]] است. این مکان بین دو [[کوه]] «[[ناعم]] و نعیم» قرار دارد. [[پیامبر]]{{صل}} در این مکان نیز یک بار محرم شدهاند که در مکان [[احرام]] آن حضرت مسجدی ساختهاند که به نام «[[مسجد]] تنعیم» یا «مسجد [[عایشه]]» معروف شده است. امروزه آن را «مسجد العمره» نیز میخوانند.
| |
| #'''[[حدیبیه]]''': منطقه «حدیبیه» آغاز حرم در سمت [[جده]] است که در ده مایلی (بیست کیلومتری) مکه قرار دارد. در [[سال ششم هجری]]، [[صلح]] معروف «حدیبیه» و [[بیعت]] «[[رضوان]]» در این مکان بسته شد، به همین مناسبت بعدها در آنجا مسجدی به نام «رضوان» یا «حدیبیه» ساختند.
| |
| #'''اَضاءةُ لِبن''': «إضاءة لبن» محدوده حرم در سمت [[یمن]] (جنوب شبه جزیره) است که در شش یا هفت مایلی (برابر با ۱۲ الی ۱۴ کیلومتری) مکه قرار دارد. این مکان به «اِضاءَة ابن عقش» نیز معروف -که به معنی «مَسیل» یا «درّة ابن عقش»- است<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، اصغر قائدان، مشعر، ۱۳۷۷، ص۱۶۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۴۰۳.</ref>
| |
|
| |
|
| ==حَدِّه== | | ==حَدِّه== |