پرش به محتوا

آیه نجوی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۷: خط ۲۷:
== [[نصوص]] [[روایی]] ==
== [[نصوص]] [[روایی]] ==
=== [[روایت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} ===
=== [[روایت]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} ===
نقل اول: سعید بن منصور، ابن راهویه، [[ابن ابی شیبه]]، عبدبن [[حمید]]، [[ابن منذر]]، ابن ابی‌حاتم، [[ابن مردویه]] و [[حاکم]] همگی از امیرالمؤمنین{{ع}} نقل کرده‌اند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث|ان فی کتاب الله آیة ما عمل بها احد قبلی و لایعمل بها احد بعدی: آیة النجوی {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة}} کان عندی دینار فبعته بعشرة دراهم فکنت کلما ناجیت النبی{{صل}} [[قدمت]] بین یدی درهما. ثم نسخت فلم یعمل بها [[احد]]، فنزلت {{متن قرآن ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}}}}. «همانا در [[کتاب خدا]] آیه‌ای است که احدی پیش از من بدان عمل نکرده و احدی پس از من هم بدان عمل نکرده است و آن [[آیه]] نجواست که می‌فرماید: {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة}}؛ من یک دینار داشتم که آن را به ده درهم تبدیل کردم. پس هر گاه با [[پیامبر]]{{صل}} گفتگوی خصوصی داشتم پیش از آن یک درهم [[صدقه]] می‌دادم تا اینکه این [[آیه نسخ]] شد و احدی به آن عمل نکرد. ان گاه این آیه نازل شد که می‌فرماید: {{متن قرآن|ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}}»<ref>سیوطی، الالدر المنثور، ج۶، ص۱۸۵؛ [[فتح القدیر]]، ج۵، ص۱۹۱؛ [[تفسیر]] [[آلوسی]]، ج۲۸، ص۳۱؛ [[مناقب]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} و ما نزل من القرآن فی علی{{ع}}، ص۳۳۲، ش۵۵۶؛ [[تفسیر طبری]]، ج۲۸، ص۲۷؛ تفسیر [[ثعلبی]]، ج۹، ص۲۶۱ ـ ۲۶۲؛ [[اسباب النزول]]، ص۲۷۶؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۱۹، ش۹۶۰ و ص۳۲۰، ش۹۶۱ و ۹۶۲ و ص۳۲۱، ش۹۶۳؛ تفسیر النسفی، ج۴، ص۲۲۶؛ [[الکشاف]] عن حقائق التنزیل، ج۴، ص۷۶؛ تفسیر رازی، ج۲۹، ص۲۷۱؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج۱۷، ص۳۰۲ و منابع دیگر.</ref>.
نقل اول: سعید بن منصور، ابن راهویه، [[ابن ابی شیبه]]، عبدبن [[حمید]]، [[ابن منذر]]، ابن ابی‌حاتم، [[ابن مردویه]] و [[حاکم]] همگی از امیرالمؤمنین{{ع}} نقل کرده‌اند که آن حضرت فرمود: {{متن حدیث|ان فی کتاب الله آیة ما عمل بها احد قبلی و لایعمل بها احد بعدی: آیة النجوی {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة}} کان عندی دینار فبعته بعشرة دراهم فکنت کلما ناجیت النبی{{صل}} [[قدمت]] بین یدی درهما. ثم نسخت فلم یعمل بها [[احد]]، فنزلت {{متن قرآن ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}}}}. «همانا در [[کتاب خدا]] آیه‌ای است که احدی پیش از من بدان عمل نکرده و احدی پس از من هم بدان عمل نکرده است و آن [[آیه]] نجواست که می‌فرماید: {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة}}؛ من یک دینار داشتم که آن را به ده درهم تبدیل کردم. پس هر گاه با [[پیامبر]]{{صل}} گفتگوی خصوصی داشتم پیش از آن یک درهم [[صدقه]] می‌دادم تا اینکه این [[آیه نسخ]] شد و احدی به آن عمل نکرد. ان گاه این آیه نازل شد که می‌فرماید: {{متن قرآن|ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}}<ref>سیوطی، الالدر المنثور، ج۶، ص۱۸۵؛ [[فتح القدیر]]، ج۵، ص۱۹۱؛ [[تفسیر]] [[آلوسی]]، ج۲۸، ص۳۱؛ [[مناقب]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} و ما نزل من القرآن فی علی{{ع}}، ص۳۳۲، ش۵۵۶؛ [[تفسیر طبری]]، ج۲۸، ص۲۷؛ تفسیر [[ثعلبی]]، ج۹، ص۲۶۱ ـ ۲۶۲؛ [[اسباب النزول]]، ص۲۷۶؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۱۹، ش۹۶۰ و ص۳۲۰، ش۹۶۱ و ۹۶۲ و ص۳۲۱، ش۹۶۳؛ تفسیر النسفی، ج۴، ص۲۲۶؛ [[الکشاف]] عن حقائق التنزیل، ج۴، ص۷۶؛ تفسیر رازی، ج۲۹، ص۲۷۱؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج۱۷، ص۳۰۲ و منابع دیگر.</ref>.


نقل دوم: در [[روایت]] دیگری از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نقل شده است که فرمودند: {{متن حدیث|لما نزلت: {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة...}} قال النبی{{صل}}: «ما تری، دینارا؟» قلت: لایطیقونه قال: فنصف دینار قلت لایطیقونه، قال: فکم؟ قلت: شعیرة، قال: انک لزهید، قال: فنزلت: {{متن قرآن ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}} قال: فبی خفف [[الله]] عن هذه الامة}}؛ «هنگامی که این آیه نازل شد: {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة...}}، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به من فرمودند: نظر تو درباره اینکه یک دینار را به عنوان صدقه مقرر کنیم، چیست؟ گفتم: [[مردم]] [[طاقت]] نمی‌آورند. فرمود: نیم دینار چطور؟ عرض کردم: طاقت نمی‌آورند. فرمود: پس چقدر باشد؟ گفتم: یک مشت جو. فرمود: همانا تو کم گفتی. امیرالمؤمنین{{ع}} فرمود: پس این آیه نازل شد: {{متن قرآن|ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}} آن حضرت فرمودند: آنگته [[خداوند]] به واسطه من به این [[امت]] [[تخفیف]] داد [و آن [[حکم]] را [[نسخ]] کرد]»<ref>سیوطی، الدرالمنثور، ج۶، ص۱۸۵؛ لباب النقول، ص۱۹۰؛ فتح القدیر، ج۵، ص۱۹۱؛ ترمذی، سنن، ج۵، ص۸۰ ـ ۸۱، ش۳۳۵۵؛ فتح الباری، ج۱۳، ص۲۸۳؛ صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۳۹۰؛ کنزالعمال، ج۲، ص۵۲۱، ش۴۶۵۲؛ تفسیر الطبری، ج۲۸، ص۲۸، ش۲۶۱۷۳؛ حسکانی، حاکم، شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۱۶، ش۹۵۵ و ص۳۱۷، ش۹۵۷؛ تفسیر البغوی، ج۴، ص۳۱۱؛ تفسیر قرطبی، ج۱۷، ص۳۰۲ و منابع دیگر.</ref>.  
نقل دوم: در [[روایت]] دیگری از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نقل شده است که فرمودند: {{متن حدیث|لما نزلت: {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة...}} قال النبی{{صل}}: «ما تری، دینارا؟» قلت: لایطیقونه قال: فنصف دینار قلت لایطیقونه، قال: فکم؟ قلت: شعیرة، قال: انک لزهید، قال: فنزلت: {{متن قرآن ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}} قال: فبی خفف [[الله]] عن هذه الامة}}؛ «هنگامی که این آیه نازل شد: {{متن قرآن|یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة...}}، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به من فرمودند: نظر تو درباره اینکه یک دینار را به عنوان صدقه مقرر کنیم، چیست؟ گفتم: [[مردم]] [[طاقت]] نمی‌آورند. فرمود: نیم دینار چطور؟ عرض کردم: طاقت نمی‌آورند. فرمود: پس چقدر باشد؟ گفتم: یک مشت جو. فرمود: همانا تو کم گفتی. امیرالمؤمنین{{ع}} فرمود: پس این آیه نازل شد: {{متن قرآن|ءأشفقتم أن تقدموا بین یدی نجواکم صدقات}} آن حضرت فرمودند: آنگته [[خداوند]] به واسطه من به این [[امت]] [[تخفیف]] داد [و آن [[حکم]] را [[نسخ]] کرد]»<ref>سیوطی، الدرالمنثور، ج۶، ص۱۸۵؛ لباب النقول، ص۱۹۰؛ فتح القدیر، ج۵، ص۱۹۱؛ ترمذی، سنن، ج۵، ص۸۰ ـ ۸۱، ش۳۳۵۵؛ فتح الباری، ج۱۳، ص۲۸۳؛ صحیح ابن حبان، ج۱۵، ص۳۹۰؛ کنزالعمال، ج۲، ص۵۲۱، ش۴۶۵۲؛ تفسیر الطبری، ج۲۸، ص۲۸، ش۲۶۱۷۳؛ حسکانی، حاکم، شواهد التنزیل، ج۲، ص۳۱۶، ش۹۵۵ و ص۳۱۷، ش۹۵۷؛ تفسیر البغوی، ج۴، ص۳۱۱؛ تفسیر قرطبی، ج۱۷، ص۳۰۲ و منابع دیگر.</ref>.  
۱۴٬۲۲۲

ویرایش