انصاف در اخلاق اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷: خط ۷:


== [[انصاف]] در اصطلاح [[اخلاق]] ==
== [[انصاف]] در اصطلاح [[اخلاق]] ==
در اصطلاح اخلاق، انصاف نام فضیلتی است که در برابر دو [[رذیله]] [[عصبیت]] و [[کتمان حق]] قرار می‌گیرد<ref>محمدمهدی نراقی، جامع السعادات، ج۱، ص۵۸.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} نیز در [[حدیث]] جنود عقل آن را در مقابل عصبیت قرارداده است<ref>محمدمهدی نراقی، جامع السعادات، ج۱، ص۳۱۷.</ref>؛ بنابراین، [[آگاهی]] از مفهوم اصطلاحی انصاف به [[شناخت]] مفهوم این دو رذیله منوط است<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الهی ج۱۴]]، ص۱۵۹.</ref>.
در اصطلاح اخلاق، انصاف نام فضیلتی است که در برابر دو [[رذیله]] [[عصبیت]] و [[کتمان حق]] قرار می‌گیرد<ref>محمدمهدی نراقی، جامع السعادات، ج۱، ص۵۸.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} نیز در [[حدیث]] جنود عقل آن را در مقابل عصبیت قرارداده است<ref>محمدمهدی نراقی، جامع السعادات، ج۱، ص۳۱۷.</ref>؛ بنابراین، [[آگاهی]] از مفهوم اصطلاحی انصاف به [[شناخت]] مفهوم این دو رذیله منوط است<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص۱۵۹.</ref>.


== مفاهیم متضاد انصاف ==
== مفاهیم متضاد انصاف ==
خط ۱۹: خط ۱۹:


=== مفهوم مقابلی [[انصاف]] ===
=== مفهوم مقابلی [[انصاف]] ===
انصاف، در اصطلاح [[اخلاق]] عبارت است از اینکه [[انسان]] [[حق]] را اظهار کند، به حق [[اعتراف]] کند، شهادت به حق دهد، به حق [[حکم]] کند و کسی را جز به حق [[یاری]] نکند، اگرچه پدر یا برادرش باشد<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الهی ج۱۴]]، ص۱۵۹ ـ ۱۶۰.</ref>.
انصاف، در اصطلاح [[اخلاق]] عبارت است از اینکه [[انسان]] [[حق]] را اظهار کند، به حق [[اعتراف]] کند، شهادت به حق دهد، به حق [[حکم]] کند و کسی را جز به حق [[یاری]] نکند، اگرچه پدر یا برادرش باشد<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص۱۵۹ ـ ۱۶۰.</ref>.


== [[ستایش]] انصاف ==
== [[ستایش]] انصاف ==
خط ۴۴: خط ۴۴:
یکی از ملاک‌های ارزیابی [[اعمال]] از نظر روایات[[سختی]] آنهاست. رسول خدا{{صل}} فرموده است: {{متن حدیث|أَفْضَلُ‏ الْأَعْمَالِ‏ أَحْمَزُهَا}}<ref>«برترین کارها، سخت‌ترین آنهاست». محمد صالح مازندرانی، شرح اصول کافی ج۸، ص۶۴.</ref>؛
یکی از ملاک‌های ارزیابی [[اعمال]] از نظر روایات[[سختی]] آنهاست. رسول خدا{{صل}} فرموده است: {{متن حدیث|أَفْضَلُ‏ الْأَعْمَالِ‏ أَحْمَزُهَا}}<ref>«برترین کارها، سخت‌ترین آنهاست». محمد صالح مازندرانی، شرح اصول کافی ج۸، ص۶۴.</ref>؛


بنابراین توصیف یک عمل به [[سختی]]، به [[برتری]] آن اشاره دارد. طبق [[حدیثی]]، [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: می‌خواهید به شما بگوییم سخت‌ترین تکلیف الهی چیست؟ آنگاه سه چیز فرمود که یکی از آنها انصاف با مردم است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۴۵.</ref>. سختی این تکلیف به خاطر این است که [[انسان]] تا از خود نگذرد، به انصاف موفق نمی‌شود و از خود گذاشتن آسان نیست<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الهی ج۱۴]]، ص۱۶۰ ـ ۱۶۲.</ref>.
بنابراین توصیف یک عمل به [[سختی]]، به [[برتری]] آن اشاره دارد. طبق [[حدیثی]]، [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: می‌خواهید به شما بگوییم سخت‌ترین تکلیف الهی چیست؟ آنگاه سه چیز فرمود که یکی از آنها انصاف با مردم است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۱۴۵.</ref>. سختی این تکلیف به خاطر این است که [[انسان]] تا از خود نگذرد، به انصاف موفق نمی‌شود و از خود گذاشتن آسان نیست<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱۴ (کتاب)|اخلاق الاهی ج۱۴]]، ص۱۶۰ ـ ۱۶۲.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۳٬۶۷۸

ویرایش