آیات ۵ تا ۱۰ سوره انسان: تفاوت میان نسخه‌ها

آیات ۵ تا ۱۰ سوره انسان (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۱ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۸

۲٬۷۶۴ بایت حذف‌شده ، ۱۱ مارس

←‏ویژگی‌های پنج‌گانه اهل البیت{{عم}}‌

دیداریویکی‌متن

فرقانی

مدیران

۱۴٬۹۴۲

ویرایش

@@ خط ۴۴: / خط ۴۴: @@
 == شرح و [[تفسیر]] ==
 === ویژگی‌های پنج‌گانه [[اهل البیت]]{{عم}}‌ ===
-چهار [[آیه]] از آیات هیجده‌گانه این سوره در مورد اصل کار این خاندان بزرگوار بحث می‌کند و چهارده آیه دیگر به بیان [[اجر]] و [[پاداش]] این [[ایثار]] به یادماندنی و بی‌نظیر می‌پردازد. ابتدا به شرح و تفسیر چهار آیه اوّل توجّه کنید؛ در این آیات، پنج ویژگی بارز اهل البیت{{عم}} مطرح شده است:
+چهار [[آیه]] از آیات هیجده‌گانه این سوره در مورد اصل کار این خاندان بزرگوار بحث می‌کند و چهارده آیه دیگر به بیان [[اجر]] و [[پاداش]] این [[ایثار]] به یادماندنی و بی‌نظیر می‌پردازد. در این آیات، پنج ویژگی بارز اهل البیت{{عم}} مطرح شده است که عبارتند از:
+#'''[[وفای به عهد]] و پیمان‌:''' {{متن قرآن|يُوفُونَ بِالنَّذْرِ}}<ref>«به پیمان خود وفا می‌کنند» سوره انسان، آیه ۷.</ref>: [[اهل البیت]]{{عم}} نه تنها به نذرهای خویش، بلکه به تمام تعهّداتشان عمل می‌کردند؛ چرا که یکی از نشانه‌های ایمان‌ و علامت‌های [[مسلمان]] [[حقیقی]]، [[وفای به عهد]] و نذر و [[تعهّدات]] است؛ هر چند به [[زیان]] [[انسان]] باشد.
-==== [[وفای به عهد]] و پیمان‌ ====
+#'''ترس از قیامت‌:''' {{متن قرآن|وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرًا}}<ref>«به پیمان خود وفا می‌کنند و از روزی می‌هراسند که شرّ آن همه‌گیر است» سوره انسان، آیه ۷.</ref>: این خوف از دادگاه [[عدل الهی]] بوده است؛ زیرا تمام [[اعمال انسان]]، از ریز و درشت، در این دادگاه مورد بازخواست قرار می‌گیرد.
-{{متن قرآن|يُوفُونَ بِالنَّذْرِ}}<ref>«به پیمان خود وفا می‌کنند» سوره انسان، آیه ۷.</ref>: اوّلین کار با [[ارزش]] این خاندان که باید [[سرمشق]] همه [[شیعیان]] باشد، این است که به نذر خویش عمل کردند. [[اهل البیت]]{{عم}} نه تنها به نذرهای خویش، بلکه به تمام تعهّداتشان عمل می‌کردند؛ چرا که یکی از نشانه‌های ایمان‌ و علامت‌های [[مسلمان]] [[حقیقی]]، [[وفای به عهد]] و نذر و [[تعهّدات]] است؛ هر چند به [[زیان]] [[انسان]] باشد.
+#'''رسیدگی به نیازمندان‌:''' {{متن قرآن|وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا}}<ref>«و خوراک را با دوست داشتنش  به بینوا و یتیم و اسیر می‌دهند» سوره انسان، آیه ۸.</ref> ویژگی سوم [[اهل البیت]]{{عم}} در این [[آیات شریفه]] که محور اصلی این بحث است، رسیدگی به [[نیازمندان]] [[جامعه]] می‌باشد. این [[خاندان]] بزرگوار حتّی آنچه را خود به آن نیاز دارند در [[اختیار]] [[فقرا]] و نیازمندان قرار می‌دهند. به «[[مسکین]]» و «[[یتیم]]» و «[[اسیر]]» کمک می‌کنند. در این آیه شریفه بر روی سه گروه نیازمند [[اجتماعی]] انگشت گذاشته شده است.
+#'''اخلاص‌:''' {{متن قرآن|إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا}}<ref>«(با خود می‌گویند:) شما را تنها برای خشنودی خداوند خوراک می‌دهیم، نه پاداشی از شما خواهانیم و نه سپاسی» سوره انسان، آیه ۹.</ref>: چهارمین فضیلت [[امام علی]] و [[همسر]] و دو پسرش که [[فضیلت]] فوق العاده با ارزشی است، مسأله [[اخلاص]] آن بزرگواران است؛ آنها می‌گویند: «کمکی که به شما [[مساکین]]، [[ایتام]]، [[اسراء]] و دیگر نیازمندان جامعه می‌کنیم، فقط و فقط برای جلب رضای خداست و هیچ انگیزه دیگری در آن نیست، بدین جهت پاداشی از شما نمی‌خواهیم و حتّی [[انتظار]] [[قدردانی]] و تشکّر نداریم!»
-==== ترس از قیامت‌ ====
+#'''[[خوف از خداوند]]:''' {{متن قرآن|إِنَّا نَخَافُ مِنْ رَبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًا قَمْطَرِيرًا}}<ref>«بی‌گمان ما از پروردگارمان، روزی که تیره و بسیار سخت است می‌هراسیم» سوره انسان، آیه ۱۰.</ref>: پنجمین ویژگی آنان [[خوف]] از خداست، تفاوت این ویژگی با ویژگی دوم یعنی خوف از معاد این است که لازم نیست [[خوف از خدا]] به خاطر [[ترس]] از [[جهنّم]] و قیامت و عذاب‌های هولناک و دردآور آن باشد، بلکه ممکن است خوف از عظمت خدا باشد. وقتی [[انسان]] [[مؤمن]] به عظمت خداوند [[فکر]] می‌کند، ترس سراسر وجودش را فرامی‌گیرد و بدنش به لرزه درمی‌آید، همان‌گونه که وقتی به [[ملاقات]] شخصیّت مهمّی می‌رود و می‌خواهد مطلبی را به او بگوید، ممکن است عظمت آن شخصیّت، او را بگیرد و قادر به سخن گفتن نباشد؛ هر چند آن شخصیّت، [[انسانی]] بسیار [[مهربان]] و خوش [[اخلاق]] و خوش برخورد باشد. بنابراین، ویژگی پنجم چیزی غیر از ویژگی دوم است و خوف از خدا به معنای خوف از عظمت و بزرگی خداوند مهربان است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۲۱۶ ـ ۲۲۱.</ref>.
-{{متن قرآن|وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرًا}}<ref>«به پیمان خود وفا می‌کنند و از روزی می‌هراسند که شرّ آن همه‌گیر است» سوره انسان، آیه ۷.</ref>: دومین ویژگی بارز اهل البیت{{عم}} که [[خداوند متعال]] در این حادثه به آن اشاره کرده، این است که: «آنها از [[معاد]] و [[روز قیامت]] می‌ترسند». البتّه نه به خاطر اینکه در آن [[روز]] ظلمی به کسی می‌شود، بلکه از دادگاه [[عدل الهی]] می‌ترسند؛ زیرا تمام [[اعمال انسان]]، از ریز و درشت، در این دادگاه مورد بازخواست قرار می‌گیرد.
-==== رسیدگی به نیازمندان‌ ====
-{{متن قرآن|وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا}}<ref>«و خوراک را با دوست داشتنش  به بینوا و یتیم و اسیر می‌دهند» سوره انسان، آیه ۸.</ref> ویژگی سوم [[اهل البیت]]{{عم}} در این [[آیات شریفه]] که محور اصلی این بحث است، رسیدگی به [[نیازمندان]] [[جامعه]] می‌باشد. این [[خاندان]] بزرگوار حتّی آنچه را خود به آن نیاز دارند در [[اختیار]] [[فقرا]] و نیازمندان قرار می‌دهند. به «[[مسکین]]» و «[[یتیم]]» و «[[اسیر]]» کمک می‌کنند. در این آیه شریفه بر روی سه گروه نیازمند [[اجتماعی]] انگشت گذاشته شده است.
-# «مسکین»؛ این کلمه از مادّه «سکون» است، یعنی [[فقر]] و [[تنگدستی]] به گونه‌ای مسکین را تحت فشار قرار داده که زمین‌گیر شده و به [[زمین]] چسبیده است! [[مسلمانان]] و [[مؤمنان]] باید دست [[محرومان]]، فقراء و نیازمندان که قادر بر تهیّه نیازهای اوّلیّه خویش نیستند را بگیرند و از امکانات و نعمت‌هایی که [[خداوند]] در اختیار آنها نهاده، نیازمندان را بهره‌مند سازند.
-# «یتیم»؛ یتیم کسی است که [[سرپرست]] خویش را از دست داده است. یتیم هر چند ممکن است از نظر مادّی نیازمند نباشد، ولی از نظر [[روحی]] نیازمند [[عاطفه]] و [[محبّت]] می‌باشد. در یکی از زلزله‌های ویرانگر اخیر، که تلفات سنگینی داشت، از یک [[خانواده]] پرجمعیّت ۵۰ نفری، یک نفر زنده مانده بود! این شخص پدر، مادر، خواهران، [[برادران]]، عموها، عمّه‌ها، خاله‌ها، دایی‌ها و خلاصه تمام کسانش را از دست داده بود، چنین شخصی سخت نیازمند [[عاطفه]] و [[محبّت]] است وگرنه همین درد او را از پای درمی‌آورد.
-# «[[اسیر]]»؛ اسیر معنای روشن و واضحی دارد و به کسی گفته می‌شود که از [[خانه]]، کاشانه، [[خانواده]]، [[شهر]] و دیار خود دور افتاده و در شهری دیگر غریب و تنها و بی‌چیز مانده است. اسیر امکان دارد در [[وطن]] خود فرد [[ثروتمند]] و متمکّن و پولداری باشد، ولی پس از [[اسارت]] همانند سایر [[نیازمندان]]، مستحقّ کمک و محبّت است.
-==== اخلاص‌ ====
-{{متن قرآن|إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا}}<ref>«(با خود می‌گویند:) شما را تنها برای خشنودی خداوند خوراک می‌دهیم، نه پاداشی از شما خواهانیم و نه سپاسی» سوره انسان، آیه ۹.</ref>: چهارمین [[فضیلت علی]] و [[همسر]] و دو پسرش که [[فضیلت]] فوق العاده با ارزشی است، مسأله [[اخلاص]] آن بزرگواران است؛ آنها می‌گویند: «کمکی که به شما [[مساکین]]، [[ایتام]]، [[اسراء]] و دیگر نیازمندان جامعه می‌کنیم، فقط و فقط برای جلب رضای خداست و هیچ انگیزه دیگری در آن نیست، بدین جهت پاداشی از شما نمی‌خواهیم و حتّی [[انتظار]] [[قدردانی]] و تشکّر نداریم!»
-==== [[خوف از خداوند]]! ====
-{{متن قرآن|إِنَّا نَخَافُ مِنْ رَبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًا قَمْطَرِيرًا}}<ref>«بی‌گمان ما از پروردگارمان، روزی که تیره و بسیار سخت است می‌هراسیم» سوره انسان، آیه ۱۰.</ref>: پنجمین ویژگی آنان [[خوف]] از خداست، شاید بپرسید: در ویژگی دوم خوف از [[معاد]] و [[قیامت]] مطرح بود و اینجا از خوف خداوند [[سخن]] به میان آمده است، آیا این دو با هم متفاوت است؟
-پاسخ: لازم نیست [[خوف از خدا]] به خاطر [[ترس]] از [[جهنّم]] و قیامت و عذاب‌های هولناک و دردآور آن باشد، بلکه ممکن است خوف از عظمت خدا باشد. وقتی [[انسان]] [[مؤمن]] به عظمت خداوند [[فکر]] می‌کند، ترس سراسر وجودش را فرامی‌گیرد و بدنش به لرزه درمی‌آید، همان‌گونه که وقتی به [[ملاقات]] شخصیّت مهمّی می‌رود و می‌خواهد مطلبی را به او بگوید، ممکن است عظمت آن شخصیّت، او را بگیرد و قادر به سخن گفتن نباشد؛ هر چند آن شخصیّت، [[انسانی]] بسیار [[مهربان]] و خوش [[اخلاق]] و خوش برخورد باشد. بنابراین، ویژگی پنجم چیزی غیر از ویژگی دوم است و خوف از خدا به معنای خوف از عظمت و بزرگی خداوند مهربان است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۲۱۶ ـ ۲۲۱.</ref>.
 === اهمّیّت کمک به نیازمندان‌ ===