پرش به محتوا

میمونه بنت حارث در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۹: خط ۲۹:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[میمونه دختر حارث بن حزن بن بجیر هلالی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۴.</ref> از [[همسران]] [[عرب]] غیر [[قریش]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۶.</ref> و آخرین همسری بود که [[رسول خدا]] {{صل}} او را به [[عقد]] خویش درآوردند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱.</ref>. ایشان هفت سال قبل از [[بعثت]] متولد شدند. گفته شده است نامش در ابتدا "بره" بود<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۶؛ الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۸؛ شمس الدین محمد ذهبی، تاریخ اسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۴، ص۳۱۹.</ref> تا اینکه بعد از [[ازدواج با رسول خدا]] {{صل}} حضرت، نامش را به [[میمونه]] تغییر دادند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۸؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۶؛ شمس الدین محمد ذهبی، تاریخ اسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۴، ص۳۱۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۴۹؛ [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷]]، ص۳۷۱.</ref>
[[میمونه دختر حارث بن حزن بن بجیر هلالی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۴.</ref> از [[همسران]] [[عرب]] غیر [[قریش]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۶.</ref> و آخرین همسری بود که [[رسول خدا]] {{صل}} او را به [[عقد]] خویش درآوردند<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱.</ref>. ایشان هفت سال قبل از [[بعثت]] متولد شدند. گفته شده است نامش در ابتدا "بره" بود<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۶؛ الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۸؛ شمس الدین محمد ذهبی، تاریخ اسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۴، ص۳۱۹.</ref> تا اینکه بعد از [[ازدواج با رسول خدا]] {{صل}} حضرت، نامش را به [[میمونه]] تغییر دادند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۸؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۶؛ شمس الدین محمد ذهبی، تاریخ اسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۴، ص۳۱۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۴۹؛ [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷]]، ص۳۷۱؛ [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۳.</ref>


== نسب ایشان ==
== نسب ایشان ==
خط ۳۶: خط ۳۶:
ایشان خواهر [[ام‌الفضل]] لبابه کبری دختر [[حارث]] [[همسر]] [[عباس]] عموی پیامبر{{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۲۳؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۶؛ ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۲۷۴؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۱۰۶-۱۰۷.</ref> و لبابه صغری مادر [[خالد بن ولید]] است. [[ام‌المؤمنین]] [[زینب بنت خزیمه]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۵؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۲۹؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۱۰۷-۱۰۸؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۳۰۰.</ref> و [[اسماء بنت عمیس]]، [[همسر]] [[جعفر بن ابی‌طالب]]، [[سلامه بنت عمیس]] [[همسر]] [[حمزه]] [[سیدالشهداء]] از خواهران مادری او محسوب می‌شوند<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۱۰۷-۱۰۹؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۳۰۰.</ref>. او خاله [[خالد بن ولید]] و [[ابن‌عباس]] است <ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الأدب، ج۱۸، ص۱۸۹.</ref>. [[رسول خدا]] {{صل}} در [[حدیثی]] از "[[میمونه]]، [[ام‌الفضل]] و [[اسماء بنت عمیس]]" با عنوان "اخوات مؤمنات" نام برده‌اند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۹؛ عبدالرحمن سهیلی، الروض الأنف فی شرح السیرة النبویه، ج۳، ص۳۵.</ref>.
ایشان خواهر [[ام‌الفضل]] لبابه کبری دختر [[حارث]] [[همسر]] [[عباس]] عموی پیامبر{{صل}}<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۲۳؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۶؛ ابن حزم اندلسی، جمهرة انساب العرب، ص۲۷۴؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۱۰۶-۱۰۷.</ref> و لبابه صغری مادر [[خالد بن ولید]] است. [[ام‌المؤمنین]] [[زینب بنت خزیمه]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۵؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۲۹؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۱۰۷-۱۰۸؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۳۰۰.</ref> و [[اسماء بنت عمیس]]، [[همسر]] [[جعفر بن ابی‌طالب]]، [[سلامه بنت عمیس]] [[همسر]] [[حمزه]] [[سیدالشهداء]] از خواهران مادری او محسوب می‌شوند<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۱۰۷-۱۰۹؛ علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۲، ص۳۰۰.</ref>. او خاله [[خالد بن ولید]] و [[ابن‌عباس]] است <ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الأدب، ج۱۸، ص۱۸۹.</ref>. [[رسول خدا]] {{صل}} در [[حدیثی]] از "[[میمونه]]، [[ام‌الفضل]] و [[اسماء بنت عمیس]]" با عنوان "اخوات مؤمنات" نام برده‌اند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۹؛ عبدالرحمن سهیلی، الروض الأنف فی شرح السیرة النبویه، ج۳، ص۳۵.</ref>.


در ذکر نام شوهران سابق ایشان [[اختلاف]] است؛ اما مشهور و معروف، این است که ایشان قبل از [[اسلام]] و در زمان [[جاهلیت]] به همسری [[مسعود بن عمرو بن عمیر ثقفی]] درآمد؛ اما پس از چندی از وی جدا شد و با [[ابورهم بن عبدالعزی]] [[ازدواج]] کرد و تا زمان [[مرگ]] ابورهم با او همراه بود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۴.</ref>. عده‌ای از مؤرخان از [[سخبرة بن ابی رهم]]<ref>عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۷۲؛ ابن حجر، فتح الباری، ج۷، ص۳۹۲.</ref>، [[حویطب بن عبدالعزی]]<ref>عزالدین ابن اثیر، اسد الغابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۷۲؛ ابن حجر، فتح الباری، ج۷، ص۳۹۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۶.</ref>، [[فروة بن عبدالعزی]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۷؛ عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی تمییز الصحابه، ج۶ ص۲۷۲.</ref>، [[عمیر بن عمرو]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۳، ص۱۶۶.</ref> و... با عنوان [[همسران]] [[میمونه]] نام برده‌اند<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۴۹-۳۵۰؛ [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷]]، ص۳۷۱.</ref>.
در ذکر نام شوهران سابق ایشان [[اختلاف]] است؛ اما مشهور و معروف، این است که ایشان قبل از [[اسلام]] و در زمان [[جاهلیت]] به همسری [[مسعود بن عمرو بن عمیر ثقفی]] درآمد؛ اما پس از چندی از وی جدا شد و با [[ابورهم بن عبدالعزی]] [[ازدواج]] کرد و تا زمان [[مرگ]] ابورهم با او همراه بود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۴.</ref>. عده‌ای از مؤرخان از [[سخبرة بن ابی رهم]]<ref>عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۷۲؛ ابن حجر، فتح الباری، ج۷، ص۳۹۲.</ref>، [[حویطب بن عبدالعزی]]<ref>عزالدین ابن اثیر، اسد الغابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۷۲؛ ابن حجر، فتح الباری، ج۷، ص۳۹۲؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۶.</ref>، [[فروة بن عبدالعزی]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۷؛ عزالدین ابن اثیر، اسدالغابه فی تمییز الصحابه، ج۶ ص۲۷۲.</ref>، [[عمیر بن عمرو]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۳، ص۱۶۶.</ref> و... با عنوان [[همسران]] [[میمونه]] نام برده‌اند<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۴۹-۳۵۰؛ [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷]]، ص۳۷۱؛ [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۳.</ref>.


== [[میمونه]] و ازدواجش با [[رسول خدا]] {{صل}} ==
== [[میمونه]] و ازدواجش با [[رسول خدا]] {{صل}} ==
خط ۴۵: خط ۴۵:
[[میمونه]]، [[امر]] خود را به [[عباس]]، عموی پیامبر{{صل}} سپرد. او هم [[میمونه]] را به همسری [[رسول خدا]] {{صل}} در آورد<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۶۴۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۳، ص۱۶۶.</ref> و چهارصد درهم<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۶۴۶؛ عبدالرحمن سهیلی، الروض الأنف فی شرح السیرة النبویه، ج۷، ص۵۳۸.</ref> و به [[نقلی]] پانصد درهم<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۸؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۳۲۳.</ref> و به [[نقلی]] دیگر ده اوقیه<ref>احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۵.</ref> را نیز مهریه‌اش قرار داد. گفته‌اند او خود را به [[فرستاده خدا]] {{صل}} هبه کرد و مهری را از حضرت طلب نکرد<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۴۲۱-۴۲۲؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۶.</ref>.
[[میمونه]]، [[امر]] خود را به [[عباس]]، عموی پیامبر{{صل}} سپرد. او هم [[میمونه]] را به همسری [[رسول خدا]] {{صل}} در آورد<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۶۴۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۳، ص۱۶۶.</ref> و چهارصد درهم<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۶۴۶؛ عبدالرحمن سهیلی، الروض الأنف فی شرح السیرة النبویه، ج۷، ص۵۳۸.</ref> و به [[نقلی]] پانصد درهم<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۸؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۳۲۳.</ref> و به [[نقلی]] دیگر ده اوقیه<ref>احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۵.</ref> را نیز مهریه‌اش قرار داد. گفته‌اند او خود را به [[فرستاده خدا]] {{صل}} هبه کرد و مهری را از حضرت طلب نکرد<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۴۲۱-۴۲۲؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۶.</ref>.


حضرت در حالی که مُحرِم بود با [[میمونه]] [[ازدواج]] کرد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۷؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۵؛ بیهقی، ابوبکر، دلائل النبوه و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۴، ص۳۳۱.</ref>؛ سپس تصمیم گرفت به مناسبت این عروسی، یک مهمانی ترتیب دهد تا بزرگان و [[خویشان]] [[میمونه]] را [[دعوت]] کند؛ ولی [[قریش]] این دعوت را نپذیرفتند و متذکر شدند که مهلت سه [[روزه]] [[رسول خدا]] {{صل}} برای اقامت در [[مکه]] پایان پذیرفته است؛ بنابراین خواستار [[خروج]] ایشان و سایر [[مسلمانان]] از [[مکه]] شدند<ref>ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۴، ص۳۳۰.</ref>. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مکه]] خارج شد و به غلامِ [[آزاد]] شده خود "[[ابورافع]]" [[دستور]] داد تا [[میمونه]] را به سوی او آورد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۹۳.</ref>. بدین ترتیب مراسم عروسی در خارج از [[مکه]] در منطقه‌ای به نام "سَرَف" در بین راه [[مکه]] و [[مدینه]] انجام شد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱.</ref> و سپس میمونه، همراه [[رسول خدا]] {{صل}} به سوی [[مدینه]] رهسپار شد. [[نبی اکرم]] {{صل}} برای سکونت میمونه حجره‌ای در نظر گرفتند و مانند دیگر زنانش برای او [[شأن]] و جایگاهی قرار دادند<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۵۱-۳۵۲؛ [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷]]، ص۳۷۱-۳۷۲.</ref>.
حضرت در حالی که مُحرِم بود با [[میمونه]] [[ازدواج]] کرد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۰۷؛ احمد بن یحیی بلاذری، الانساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۵؛ بیهقی، ابوبکر، دلائل النبوه و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۴، ص۳۳۱.</ref>؛ سپس تصمیم گرفت به مناسبت این عروسی، یک مهمانی ترتیب دهد تا بزرگان و [[خویشان]] [[میمونه]] را [[دعوت]] کند؛ ولی [[قریش]] این دعوت را نپذیرفتند و متذکر شدند که مهلت سه [[روزه]] [[رسول خدا]] {{صل}} برای اقامت در [[مکه]] پایان پذیرفته است؛ بنابراین خواستار [[خروج]] ایشان و سایر [[مسلمانان]] از [[مکه]] شدند<ref>ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۴، ص۳۳۰.</ref>. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مکه]] خارج شد و به غلامِ [[آزاد]] شده خود "[[ابورافع]]" [[دستور]] داد تا [[میمونه]] را به سوی او آورد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۹۳.</ref>. بدین ترتیب مراسم عروسی در خارج از [[مکه]] در منطقه‌ای به نام "سَرَف" در بین راه [[مکه]] و [[مدینه]] انجام شد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱.</ref> و سپس میمونه، همراه [[رسول خدا]] {{صل}} به سوی [[مدینه]] رهسپار شد. [[نبی اکرم]] {{صل}} برای سکونت میمونه حجره‌ای در نظر گرفتند و مانند دیگر زنانش برای او [[شأن]] و جایگاهی قرار دادند<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۵۱-۳۵۲؛ [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷]]، ص۳۷۱-۳۷۲؛ [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۳.</ref>.


== اوصاف اخلاقی ==
== اوصاف اخلاقی ==
خط ۵۴: خط ۵۴:
== [[شخصیت]] [[روایی]] ==
== [[شخصیت]] [[روایی]] ==
[[میمونه]]، احادیثی را از [[رسول خدا]] {{صل}} [[روایت]] کرده است. راوی اصلی او خواهر زاده‌اش "[[یزید بن اصم]]" است<ref>مسلم نیشابوری، صحیح مسلم، ج۲، ص۵۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۲۳.</ref>. [[ابن عباس]]<ref>سنن نسائی، ج۱، ص۲۰۴.</ref>، کریب [[غلام بن عباس]]<ref>مسلم نیشابوری، صحیح مسلم، ج۳، ص۷۹-۸۰.</ref> و [[عبدالله بن شداد]]<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۴، ص۷؛ مسند ابن الجعد، ص۳۵۶؛ ابن اشعث سجستانی، سنن ابی داوود، ج۱، ص۱۵۵.</ref> نیز روایاتی را از او [[روایت]] کرده‌اند. از ایشان "هفت [[حدیث]]" متقن در [[صحاح]] مسلم و [[بخاری]] [[نقل]] شده است<ref>ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۲۱۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۵۴.</ref>
[[میمونه]]، احادیثی را از [[رسول خدا]] {{صل}} [[روایت]] کرده است. راوی اصلی او خواهر زاده‌اش "[[یزید بن اصم]]" است<ref>مسلم نیشابوری، صحیح مسلم، ج۲، ص۵۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۲۳.</ref>. [[ابن عباس]]<ref>سنن نسائی، ج۱، ص۲۰۴.</ref>، کریب [[غلام بن عباس]]<ref>مسلم نیشابوری، صحیح مسلم، ج۳، ص۷۹-۸۰.</ref> و [[عبدالله بن شداد]]<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۴، ص۷؛ مسند ابن الجعد، ص۳۵۶؛ ابن اشعث سجستانی، سنن ابی داوود، ج۱، ص۱۵۵.</ref> نیز روایاتی را از او [[روایت]] کرده‌اند. از ایشان "هفت [[حدیث]]" متقن در [[صحاح]] مسلم و [[بخاری]] [[نقل]] شده است<ref>ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۲۱۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۵۴.</ref>
افرادی از جمله ابن‌عباس از او حدیث نقل کرده است. ابن‌عباس گوید: من و پسرخاله‌ام [[خالد بن ولید]] در خدمت [[رسول خدا]]{{صل}} به [[خانه]] خاله‌ام [[میمونه]] [[همسر]] [[رسول الله]]{{صل}} رفتیم، او ظرف شیری برای ما آورد. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} مقداری از آن را نوشید و من در سمت راست آن حضرت نشسته بودم و خالد در سمت چپ نشسته بود. پیامبر اکرم{{صل}} ظرف شیر را به من داد و فرمود: نوبت [[نوشیدن]] توست و اگر خواستی چیزی هم به خالد بده. من گفتم: ای [[رسول خدا]]! من برای نوشیدن آنچه از شما باقی مانده است، هیچ‌کس را بر خود ترجیح نمی‌دهم. آن‌گاه رسول خدا{{صل}} فرمود: به هرکس [[خداوند]] خوراکی ارزانی فرمود، باید بگوید: بار خدایا! در این خوراک ما را [[برکت]] ده و بهتر از آن به ما ارزانی فرمای؛ و به هر کس خداوند شیر عنایت کند، باید بگوید: خدایا! در این آشامیدنی برکت ده و از آن برای ما افزون کن! سپس فرمود: هیچ‌چیز غیر از شیر، [[خوردن و آشامیدن]] را کفایت نمی‌کند<ref>شمائل النبی، ص۱۲۵-۱۲۶.</ref>.<ref> [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۶.</ref>


== [[میمونه]] و [[دفاع]] از ساحت [[علوی]] {{ع}} ==
== [[میمونه]] و [[دفاع]] از ساحت [[علوی]] {{ع}} ==
خط ۶۲: خط ۶۴:


از نظر مرحوم [[علامه عسکری]] "[[میمونه]] پس از بازگشت از سفر [[حج]] به سال پنجاه و یک هجری در منطقه سرف [[وفات]] کرده است"<ref>علامه سید مرتضی عسکری، نقش عایشه در اسلام، ج۱، ص۶۲.</ref>. [[ابن عباس]] بر او [[نماز]] خواند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۳، ص۲۲۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱۱.</ref> و او را طبق وصیتش همانجا که روزی محل پیوند آسمانی‌اش با [[رسول خدا]] {{صل}} بود به خاک سپردند<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۹۲.</ref>. سن شریفشان در زمان [[وفات]] در برخی منابع هشتاد یا هشتاد و یک ذکر شده است<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱۱؛ نویری، نهایة الإرب فی فنون الأدب، ج۱۸، ص۱۹۰.</ref>. او آخرین [[همسر پیامبر اکرم]] {{صل}} بود که رحلت کرد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۵۳-۳۵۴.</ref>
از نظر مرحوم [[علامه عسکری]] "[[میمونه]] پس از بازگشت از سفر [[حج]] به سال پنجاه و یک هجری در منطقه سرف [[وفات]] کرده است"<ref>علامه سید مرتضی عسکری، نقش عایشه در اسلام، ج۱، ص۶۲.</ref>. [[ابن عباس]] بر او [[نماز]] خواند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۴، ص۱۹۱۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۳، ص۲۲۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱۱.</ref> و او را طبق وصیتش همانجا که روزی محل پیوند آسمانی‌اش با [[رسول خدا]] {{صل}} بود به خاک سپردند<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۹۲.</ref>. سن شریفشان در زمان [[وفات]] در برخی منابع هشتاد یا هشتاد و یک ذکر شده است<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱۱؛ نویری، نهایة الإرب فی فنون الأدب، ج۱۸، ص۱۹۰.</ref>. او آخرین [[همسر پیامبر اکرم]] {{صل}} بود که رحلت کرد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۱، ص۶۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|میمونه بنت حارث]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲]]، ص۳۵۳-۳۵۴.</ref>
==میمونه بنت حارث هلالیه==
میمونه دختر [[حارث بن حزن هلالیه]]، [[ام‌المؤمنین]]، یکی از [[همسران پیامبر اکرم]]{{صل}} است.
پدرش [[حارث بن حزن بن بجیر بن هزم]] از [[خاندان]] [[عامر بن صعصعه]] است. مادرش هند دختر [[عوف بن زهیر بن حارث بن حماطة بن جرش]] است، جرش را ابن‌جریش هم گفته‌اند<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۳۵؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۹۱۵؛ اسد الغابه، ج۶، ص۲۷۲.</ref>.
[[میمونه]] نخست [[همسر]] [[مسعود بن عمرو بن عمیر ثقفی]] بود. سپس [[مسعود]] او را [[طلاق]] داد و همسر [[ابورهم بن عبدالعزی]] که از خاندان [[عامر بن لؤی]] بود، شد. پس از [[مرگ]] او، در [[ماه شوال]] [[سال هفتم هجری]] و هنگام [[عمرة القضاء]]<ref>عمرة القضاء: عمره‌ای که رسول خدا{{صل}} به جای عمره‌ای که در صلح حدیبیه از آن حضرت و یارانش قضا شده بود، همراه همه شرکت‌کنندگان در حدیبیه در ماه ذی‌القعده سال هفتم هجری بجا آوردند.</ref>، [[عباس بن عبدالمطلب]] [[عموی پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}}، میمونه را که [[خواهر]] تنی همسرش لبابه مکنّی به [[ام‌الفضل]] بود، با مهر پانصد درهم به [[عقد]] [[رسول الله]]{{صل}} درآورد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۳۵؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۳۲۳؛ اسد الغابه، ج۶، ص۲۷۲.</ref>.
این [[ازدواج]] در منطقه [[سرف]] روی داد که در ده مایلی [[مکه]] است<ref>ر.ک: معجم البلدان، (ذیل واژه).</ref>.
نام اصلی میمونه، بره بوده و رسول الله{{صل}} آن را به میمونه [[تغییر]] داد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۴۰؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۳۲۲؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۹۱۶.</ref>. اصولاً [[پیامبر اکرم]]{{صل}} این نام را ناخوش می‌داشت.
وی آخرین بانویی است که پیامبر اکرم{{صل}} [[تزویج]] کرد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۳۵؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۳۲۳.</ref>.
بنا به نقل [[واقدی]] رسول الله{{صل}} پیش از آن‌که برای [[عمره]] [[احرام]] ببندد، میمونه را برای خود عقد کرد و در منطقه سرف با او [[عروسی]] کرد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۳۶.</ref>.
میمونه سه خواهر [[مادری]] داشت که پیامبر اکرم{{صل}} به نام اخوات [[مؤمنات]] از آنان یاد می‌کرد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۴۱؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۳۲۳؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۹۱۵. هند دختر عوف بن زهیر چهار دختر به نام‌های اسماء، میمونه، سلمی و لبابه داشت که آنان را به ترتیب به نکاح جعفر بن ابی‌طالب، پیامبر اکرم{{صل}}، حمزه و عباس بن عبدالمطلب در آورده بود.</ref>. [[میمونه]] در [[مراسم حج]] تا هنگامی که [[رمی]] جمره [[عقبه]] را انجام می‌داد، {{متن حدیث|لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ}} می‌گفت<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۴۲؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۶۱۹.</ref>. او با روسری بزرگ و پیراهن بلند بدون اینکه روپوش دیگری بر تن کند، [[نماز]] می‌گزارد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۴۳.</ref>.
[[پیامبر اکرم]]{{صل}} انجام دادن کار [[چوپانی]] را برای [[زنان]] تجویز می‌کرد. زمانی که میمونه زنی از کنیزان خود را [[آزاد]] کرد، آن حضرت به او فرمود: اگر او را به خانواده‌ات می‌دادی تا برایشان گوسفند بچراند، بهتر بود<ref>صحیح بخاری، ج۲، ص۲۳۴؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۱۵۷؛ المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۴۳۸؛ ج۲۴.</ref>.
[[رسول الله]]{{صل}} از درآمد [[خیبر]] به او نیز همچون دیگر همسرانش هشتاد شتروار خرما و بیست شتروار جو و گندم مقرر فرمود<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۴۴.</ref>.
میمونه از [[محبان]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} بود و به پیامبر اکرم{{صل}} عرض کرد که من آموخته‌ام که علی{{ع}} را به [[دوستی]] شما [[دوست]] بدارم. رسول الله{{صل}} فرمود: راست می‌گویی؛ زیرا [[خداوند]] [[قلب]] تو را با [[ایمان]] انباشته و [[امتحان]] کرده است<ref>تنقیح المقال، ج۳، ص۸۳؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۶۲۰.</ref>.
مامقانی در ادامه این [[حدیث]] می‌نویسد: این سخن رسول الله{{صل}} درباره میمونه، دلیل [[توثیق]] و اعتبار اوست؛ زیرا کسی را که خداوند [[دل]] او را با ایمان [[آزمایش]] کرده است، غیر از شخص [[عادل]] و صادقی نمی‌تواند باشد.
[[طبرانی]] به سند خود از [[جری بن سمره]] نقل می‌کند که شخصی وارد [[مدینه]] شد و به [[خانه]] میمونه رفت. میمونه پرسید: از کجا می‌آیی؟
از [[کوفه]].
از کدام قبیله‌ای؟
از [[بنی‌عامر]] و چون [[فتنه]] [[مردم]] را دیدم، ترسیدم [[گمراه]] شوم.
آیا با امیرالمؤمنین علی{{ع}} [[بیعت]] کرده‌ای؟
آری!
برگرد و از صف [[امیرالمؤمنین]] جدا مشو. به [[خدا]] قسم هر که با علی{{ع}} باشد، گمراه نخواهد شد<ref>المعجم الکبیر، ج۲۴، ص۲۶-۲۷؛ المستدرک علی الصحیحین، ج۴، ص۳۰؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۶۳۰.</ref>.
میمونه به [[سال ۶۱ هجری]] و در [[روزگار]] [[حکومت یزید بن معاویه]] پس از بازگشت از [[سفر حج]] در [[سرف]] درگذشت<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۳۶؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۱۵۷؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۹۱۵؛ اسد الغابه، ج۶، ص۲۷۳.</ref>.
او به هنگام [[وفات]] هشتاد و یا هشتاد و یک سال سن داشت و با آن حال زنی چابک بوده است. اگرچه گفته شده او آخرین کس از [[همسران]] [[رسول الله]]{{صل}} است که در گذشته است<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۴۴؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۱۵۷.</ref>، اما بنا به قول معروف [[ام‌سلمه]] آخرین [[همسر پیامبر اکرم]]{{صل}} بود که پس از [[شهادت امام حسین]]{{ع}} زنده بود و در سوگ او بسیار گریست و در اواخر سال ۶۱ و یا اوایل [[سال ۶۲ هجری]] در گذشته است<ref>المغازی، ج۱، ص۳۴۱؛ الطبقات الکبری، ج۴، ص۳۴۱؛ انساب الاشراف، ج۲، ص۳۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۴۵-۲۴۶؛ سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۲۰۱-۲۰۲؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۹۲۱؛ صفة الصفوة، ج۲، ص۴۲.</ref>.
بنا به روایتی [[تاریخ]] وفات میمونه [[سال ۵۱ هجری]] در [[زمان]] [[حکومت]] [[معاویة بن ابی‌سفیان]] بود<ref>الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۳۲۴؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۹۱۸؛ اسد الغابه، ج۶، ص۲۷۴.</ref>. این قول قابل قبول می‌باشد.
فرزند خواهرش [[ابن‌عباس]]، [[عبدالرحمان بن خالد بن ولید]] و [[یزید بن اصم]] و همچنین عبیدالله خولانی که از کوچکی در [[خانه]] آنان به سر می‌برد، وارد [[قبر]] او شدند. ابن‌عباس بر جنازه‌اش [[نماز]] گزارد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۴۳؛ تاریخ طبری، ج۴، ص۱۲۹۵؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۹۱۸؛ اسد الغابه، ج۵، ص۵۵۰؛ نهایة الارب، ج۳، ص۱۶۹.</ref>.
میمونه از [[راویان]] [[احادیث پیامبر اکرم]]{{صل}} است و هفتاد و شش [[حدیث]] از آن حضرت در باب [[غسل]] و مسائل مربوط به حیض و نفاس نقل کرده است. برخی از [[عالمان اهل سنت]] او را در زمره [[فقیهان]] آورده و [[رأی]] [[فقهی]] وی را گزارش کرده و گاه پذیرفته‌اند<ref>برای نمونه: ر.ک: سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۲۰۳.</ref>.
افرادی از جمله ابن‌عباس از او حدیث نقل کرده است.
ابن‌عباس گوید: من و پسرخاله‌ام [[خالد بن ولید]] در [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} به [[خانه]] خاله‌ام [[میمونه]] [[همسر]] [[رسول الله]]{{صل}} رفتیم، او ظرف شیری برای ما آورد. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} مقداری از آن را نوشید و من در سمت راست آن حضرت نشسته بودم و خالد در سمت چپ نشسته بود. پیامبر اکرم{{صل}} ظرف شیر را به من داد و فرمود: نوبت [[نوشیدن]] توست و اگر خواستی چیزی هم به خالد بده. من گفتم: ای [[رسول خدا]]! من برای نوشیدن آنچه از شما باقی مانده است، هیچ‌کس را بر خود ترجیح نمی‌دهم. آن‌گاه رسول خدا{{صل}} فرمود: به هرکس [[خداوند]] خوراکی ارزانی فرمود، باید بگوید: بار خدایا! در این [[خوراک]] ما را [[برکت]] ده و بهتر از آن به ما ارزانی فرمای؛ و به هر کس خداوند شیر [[عنایت]] کند، باید بگوید: خدایا! در این آشامیدنی برکت ده و از آن برای ما افزون کن! سپس فرمود: هیچ‌چیز غیر از شیر، [[خوردن و آشامیدن]] را کفایت نمی‌کند<ref>شمائل النبی، ص۱۲۵-۱۲۶.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۵۳.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۹۹: خط ۶۹:
# [[پرونده:42439.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|مقاله «میمونه بنت حارث»]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲''']]
# [[پرونده:42439.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[میمونه بنت حارث (مقاله)|مقاله «میمونه بنت حارث»]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲''']]
# [[پرونده:1100358.jpg|22px]] [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|'''دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷''']]
# [[پرونده:1100358.jpg|22px]] [[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[میمونه همسر رسول خدا (مقاله)|مقاله «میمونه همسر رسول خدا»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷ (کتاب)|'''دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۷''']]
# [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|'''زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم''']]
# [[پرونده:IM011013.jpg|22px]] [[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|'''زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۱۳۱٬۴۶۷

ویرایش