اسم الهی در عرفان اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

==مقدمه==

ما الفاظی را که در اینجا بر معانی مورد [[ادراک]] خود اطلاق می‌کنیم، مقداری وسعت می‌دهیم و بر [[حق‌تعالی]] اطلاق می‌کنیم و بیشتر از این توان نداریم. با الفاظی که از این نشئه برخاسته‌اند، تعبیر از [[حقیقت]] حق‌تعالی دشوار است و ما با الفاظ فقط می‌خواهیم [[تنزیه]] از کثرت [[خلق]] کنیم، وگرنه این الفاظ نمی‌توانند بیانگر [[هویت]] و [[واقعیت]] او باشند<ref>حسن حسن‌زاده آملی، شرح مصباح الانس، ص۵۰۹ و ۵۲۱.</ref> و [[ذات خداوند]] [[منزه]] از هر اسمی است؛ زیرا او از انتساب به [[روح]] و [[جسم]] برکنار است و فقط به سبب احوال عالم می‌باشد که [[خداوند]] را گاهی [[قابض]] و [[باسط]] و گاهی عزیز و لطیف و به دیگر اسماء می‌خوانیم<ref>ندارد حق مطلق هیچ نامی *** که مطلق از اسامی هست سامی

یک صدوچارده ز اسمایش *** عدد سوره‌های قرآنا

(حسن حسن‌زاده آملی، دیوان اشعار، ص۲۷۵، ۲۷۶)</ref> یا «هزارویک» تقسیم می‌کنند و منظور، کلی‌بودن این تقسیم‌هاست که دیگر [[اسماء]] را نیز شامل می‌شوند؛ وگرنه {{متن قرآن|قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّي}}<ref>«بگو: اگر برای (نوشتن) کلمات پروردگارم دریا مرکّب می‌بود پیش از آنکه کلمات پروردگارم به پایان رسد آن دریا پایان می‌یافت» سوره کهف، آیه ۱۰۹.</ref>؛ [[کلمات الهی]] نفاد ندارند و همه این اسمای بی‌شمار، [[خوراک]] [[انسان]] است و سفره اسماء برای انسان گسترده شده تا [[خداوند]] را به اسمایش بخواند؛ {{متن قرآن|وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا}}<ref>«و خداوند را نام‌های نیکوتر است، او را بدان‌ها بخوانید!» سوره اعراف، آیه ۱۸۰.</ref> و [[استعداد]] خود را ضایع نکند<ref>حسن حسن‌زاده آملی، مصباح الانس، ص۱۷۳، ۱۷۴.</ref>.<ref>[[علی علیزاده آملی|علیزاده آملی، علی]]، [[عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی (کتاب)|عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی]]، ص ۷۹.</ref>