فرزندان امام حسن مجتبی: تفاوت میان نسخه‌ها

[[محمد بن سعد]] صاحب طبقات (م ۲۳۰ق) که با دقتی تمام ضمن شرح حال [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و هر یک از [[اصحاب]] به شیوه خود شمار [[زنان]] و [[فرزندان]] ایشان را نام می‌برد درباره [[امام حسن]]{{ع}} چنین نوشته است: فرزندان او عبارت‌اند از: محمداصغر، جعفر، [[حمزه]] و [[فاطمه]] که هر چهار تن در کودکی درگذشته‌اند و مادرشان [[ام‌کلثوم]] دختر [[فضل بن عباس بن عبدالمطلب]] است.

 

اسماعیل و [[یعقوب]] و دو دختر که در کودکی درگذشته‌اند. مادرشان [[جعده دختر اشعث بن قیس]] کندی است. [[جعده]] همان زنی است که به تحریک معاویه به امام حسن{{ع}} سم خوراند. [[ابن سعد]] در این گفتار تنهاست. دیگر مورخان معتقدند امام حسن{{ع}} از جعده صاحب فرزند نشد<ref>تذکرة الخواص، ص۱۹۴.</ref>.

عمرو که مادرش کنیز بوده و نسلی از او باقی نمانده است.

[[طلحه]] و فاطمه که مادرشان [[ام‌اسحاق دختر طلحه]] بن عبیدالله بن عثمان تیمی است. [[ام‌اسحاق]] پس از شهادت امام حسن{{ع}} به همسری امام حسین{{ع}} درآمد.

به این ترتیب برای امام حسن{{ع}} بیست و پنج فرزند می‌شمارد که نه دختر و شانزده پسر هستند و می‌نویسد: نه فرزند او در کودکی در [[زمان]] [[حیات]] پدر از [[دنیا]] رفته‌اند<ref>الطبقات الکبری، ج۵، ص١-٢؛ الارشاد، ج۲، ص۲۰.</ref>.

عمری از شانزده فرزند [[سخن]] می‌گوید: پنج دختر و یازده پسر<ref>المجدی فی انساب الطالبیین، ص۱۹.</ref>.

[[شوشتری]] درباره تعداد فرزندان امام و تعداد واقعی [[دختران]] و پسران اظهار نظر قاطعی نکرده است<ref>ر.ک: رسالة فی تواریخ النبی والآل{{عم}}، ص٨١-٨٣.</ref>.

 

با کنار هم گذاردن نام‌های آمده در منابع در خصوص فرزندان آن حضرت، می‌توان فرزندان آن [[امام]] را بدین صورت فهرست نمود: [[زید]]، حسن مثنی، عمرو، عبدالرحمان، حسین اثرم، طلحه، ابوبکر، قاسم، عبدالله، اسماعیل، حمزه، یعقوب و خواهران آنها [[ام‌الحسن]]، ام‌الحسین، ام‌سلمه، فاطمه (ام‌عبدالله) و فاطمه<ref>ر.ک: انساب الاشراف، ج۳، ص۷۳؛ تاریخ، یعقوبی، ج۲، ص۲۲۸؛ الارشاد، ج۲، ص٢٠؛ المجدی فی انساب الطالبیین، ص۱۹؛ سرّ السلسلة العلویه، ص۵؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج۳، ص۱۹۲؛ عمدة الطالب، ص۶۸.</ref>.

از این فرزندان فقط حسن و زید صاحب نسل بوده‌اند و نسل سادات حسنی از این دو می‌باشند. از دیگر فرزندان ذکور [[امام حسن]]{{ع}} نسلی برجای نمانده است. هیچ‌یک از فرزندان آن حضرت [[ادعای امامت]] نکردند و هیچ‌یک از [[شیعیان]] هم درباره اولاد امام حسن{{ع}} ادعای امامت نداشتند.

 

زید نخستین فرزند [[امام]] و [[مأمور]] گردآوری صدقات رسول الله{{صل}} بود و منابع از او که [[شعر]] هم می‌سرود به [[نیکی]] یاد کرده و او را در [[کرامت]] و [[احسان]] ستوده‌اند. او که در نود سالگی از [[دنیا]] رفت، هرگز [[مدعی امامت]] نبود، اما در طول [[زمان]] گروندگان به شیوه او در مقابله با [[بنی‌امیه]] در قالب [[فرقه زیدیه]] خود را بدو منتسب ساختند<ref>ر.ک: الارشاد، ج۲، ص۲۰-۲۳؛ المجدی فی انساب الطالبیین، ص۲۰.</ref>.

دیگر فرزندان امام یعنی قاسم، عبدالله و [[ابوبکر]] به همراه عموی خود امام حسین{{ع}} در کربلا [[شهید]] شدند. عمرو نیز جزء اسرای کربلا بود<ref>ر.ک: کتاب نسب قریش، ص۵۰؛ الارشاد، ج۲، ص۲۳-۲۶؛ کشف الغمه فی معرفة الائمه، ج۲، ص۱۹۸؛ تهذیب الکمال فی اسماء الرجال، ج۱۰، ص۵۲.</ref>.

باید گفت نسل [[حسن بن علی]]{{ع}} از سوی حسن مثنی و زید استمرار یافت، به ویژه از سوی عبدالله، فرزند حسن مثنی و پسرانش ابراهیم شهید باخمری و [[محمد نفس زکیه]] که در واقع نیای سادات حسنی به شمار می‌روند<ref>عمدة الطالب، ص۶۸؛ الحدائق الناضره، ج۷، ص۱۲۹.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین (کتاب)|زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین]]، ص ۲۱۳ ـ ۲۱۵.</ref>