برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|
| خط ۵۵: |
خط ۵۵: |
|
| |
|
| == [[احادیث]] مرتبط با [[آیه]] == | | == [[احادیث]] مرتبط با [[آیه]] == |
| === مصداق [[مؤمنین]] ===
| |
| در اینکه در [[آیه شریفه]]، [[نصرت]] در مورد چه کسی نازل شده و منظور از مؤمنین چه کسانی هستند،[[روایات]] فراوانی وجود دارد، که هم علّامه امینی در [[الغدیر]]<ref>الغدیر، ج ۲، ص ۴۹ به بعد.</ref> و هم نویسنده احقاق الحق<ref>احقاق الحق، ج ۳، ص ۱۹۴ به بعد.</ref>، این روایات را ذکر کردهاند. این روایات بر دو قسم است:
| |
|
| |
| # نخست، روایاتی که میگوید: «نخستین یار و [[یاور]] پیامبر{{صل}} [[حضرت علی]]{{ع}} است و [[آیه نصرت]] اشاره به آن حضرت دارد.
| |
| # دوم، روایاتی که درباره نصرت علی{{ع}} [[سخن]] میگوید، ولی در مورد تطبیق آیه نصرت بر علی{{ع}} مطلبی ندارد. از هر گروه از روایات مذکور به یک [[روایت]] [[قناعت]] میکنیم:
| |
|
| |
| ۱. [[ابن عساکر]]، نویسنده کتاب [[تاریخ دمشق]]، روایت زیر را از أبو هریره نقل میکند: «بر ساقه [[عرش]] این جملات نوشته شده است: هیچ خدایی جز من که [[یکتا]] هستم نیست، من شریکی ندارم، [[محمّد]]، [[بنده]] و فرستاده من است، و من او را به وسیله علی [[تأیید]] کردم و منظور از [[آیه نصرت]] همان چیزی است که در ساقه عرش پیرامون [[نصرت]] علی آمده است»<ref>{{متن حدیث|مَکْتُوبٌ عَلَی الْعَرْشِ لا الهَ الّا أنَا وَحْدی، لا شَریکَ لی، وَ مُحَمَّدٌ عَبْدی وَ رَسُولی، ایَّدْتُهُ بِعَلِیٍّ وَ ذلِکَ قَوْلُهُ «هُوَ الَّذِی أَیَّدَکَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِینَ}}؛ به نقل از احقاق الحق، ج ۳، ص ۱۹۴.</ref>.
| |
|
| |
| '''نکات مهم'''
| |
| # اوّل: هر چند أبو هریره صریحاً این روایت را به [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نسبت نمیدهد؛ ولی با توجّه به جمله {{متن حدیث|مَکْتُوبٌ عَلَی الْعَرْشِ}} معلوم میشود که از [[پیامبر]] شنیده است؛ زیرا او نمیتواند چنین ادّعایی داشته باشد.
| |
| # دوم: شأن نزول [[آیات قرآن]] بر دو قسم است:
| |
| ## نخست، [[شأن]] نزولهایی که منحصر به فرد و در مورد یک نفر است، مثل [[آیه]] «[[اکمال دین]]» و «[[آیه ولایت]]» و مانند آن، که منحصراً در مورد [[حضرت علی]]{{ع}} است و شامل هیچکس دیگر نمیشود.
| |
| ## دیگر، شأن نزولهایی که منحصر به یک فرد نیست و شامل افراد متعدّدی میگردد، ولی یک فرد شاخص و مصداق أکمل دارد که معمولًا از او نام برده میشود، مانند آیه نصرت که در مورد خصوص علی{{ع}} نیست؛ ولی آن حضرت مصداق أکمل و فرد شاخص آنهاست.
| |
| ## سوم: علاوه بر [[ابن عساکر]]، افراد دیگری نیز [[روایت]] فوق را نقل کردهاند، از جمله: محبّ الدّین طبری در الرّیاض<ref>الرّیاض، ج ۲، ص ۱۷۲ (به نقل از [[الغدیر]]، ج ۲، ص ۵۰).</ref>؛ [[سیوطی]] در الدّرّالمنثور<ref>الدّرّ المنثور، ج ۳، ص ۱۹۹ (به نقل از احقاق الحق، ج ۳، ص ۱۹۴).</ref>؛ قندوزی در [[ینابیع المودّة]]<ref>ینابیع المودّة، ص۹۴ (به نقل از احقاق الحق، ج ۳، ص ۱۹۴).</ref>؛ علّامه گنجی در کفایة الطّالب<ref>کفایة الطّالب، ص ۱۱۰ (به نقل از احقاق الحق، ج ۳، ص ۱۹۴).</ref>.
| |
|
| |
| ۲. علّامه امینی [[روایات]] زیادی، از راویان دیگر نقل میکند که علی{{ع}} را نخستین یار و [[یاور]] [[پیامبر]]{{صل}} معرّفی میکند، ولی تصریح نمیکند که مراد از آیه شریفه، علیّ بن أبی طالب است. از جمله این روایات، [[حدیثی]] است که «[[انس بن مالک]]» از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چنین نقل میکند: «وقتی مرا به [[معراج]] بردند، [[مشاهده]] کردم که بر ساقه [[عرش]] این جملات نوشته شده است: «هیچ خدایی جز [[خدای یکتا]] نیست، [[محمّد]] پیامبر و فرستاده خداست، محمّد را به وسیله علی [[تأیید]] کردم و به واسطه علی او را کمک نمودم»<ref>{{متن حدیث|لَمَّا عُرِجَ بی: رَأَیْتُ عَلی ساقِ العَرشِ مَکْتُوباً: لا الهَ الَّا اللَّهُ، محمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، ایَّدْتُهُ بِعَلِیٍّ، نَصَرْتُهُ بِعَلِیٍ}}؛ تاریخ بغداد، ج ۱۱، ص ۱۷۳ (به نقل از [[الغدیر]]، ج ۲، ص ۵۰).</ref>.
| |
|
| |
| [[حدیث]] فوق در کتابهای مختلف [[اهل سنت]] آمده است، از جمله میتوان به کتابهای زیر اشاره کرد: ذخائر العقبی<ref>ذخائر العقبی، ص ۶۹ (به نقل از الغدیر، ج ۲، ص ۵۰).</ref>؛ [[مناقب]] خوارزمی<ref>مناقب خوارزمی، ص ۲۵۴ (به نقل از الغدیر، ج ۲، ص ۵۰).</ref>؛ فرائد حمّویی<ref>فرائد حمّویی، باب ۴۶ (به نقل از الغدیر، ج ۲، ص ۵۰).</ref>؛ خصائص الکبری سیوطی<ref>خصایص الکبری، ج ۱، ص ۷ (به نقل از الغدیر، ج ۲، ص ۵۱).</ref> و کتابهای دیگر<ref> به الغدیر، ج ۲، ص ۵۰ و ۵۱ مراجعه کنید.</ref>.
| |
|
| |
| اینکه گفته میشود: «بر ساقه عرش [[خداوند]] فلان مسأله نوشته شده است» نشانه اهمّیّت چنین مسألهای است، اینکه در ساق [[عرش الهی]] و در کنار نام [[مبارک]] خداوند و پیامبرش، [[نام علی]]{{ع}} نوشته شده، دلیل بر این است که علی{{ع}} از جهت [[نصرت]] و [[یاری پیامبر]] برترین [[مسلمانان]] بوده است و طبیعی است که اگر خداوند بخواهد [[جانشینی]] برای پیامبرش [[انتخاب]] کند، برترین مسلمانان را برای این منظور در نظر میگیرد و اگر مسلمانان هم بخواهند شخصی را انتخاب کنند، [[عقل]] [[حکم]] میکند که به سراغ چنین شخصی بروند.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۳۰۷ ـ ۳۱۴.</ref>.
| |
|
| |
| == دلالت آیه == | | == دلالت آیه == |
| === [[افضلیت]] [[امیرالمومنین]]{{ع}} === | | === [[افضلیت]] [[امیرالمومنین]]{{ع}} === |
