آیه اذن واعیة در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۵۶: خط ۵۶:
{{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَثِير عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ{{ع}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: {{متن قرآن|وَتَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ}}، قَالَ: وَعَتْ أَذُنُ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ{{ع}} مَا كَانَ وَ مَا يَكُونُ}}؛ «عبدالرحمان بن کثیر از [[امام صادق]]{{ع}} درباره این [[آیه]]: {{متن قرآن|وَتَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ}} نقل کرده است که فرمود: [[گوش]] امیرالمؤمنین{{ع}} آنچه که از جانب خداوند است را [[درک]] می‌کرد؛ اعم از آنچه که هست و آنچه که خواهد بود»<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۳۵، ص۳۲۶ و ج۴۶، ص۳۰۸؛ دلائل الامامة، ص۱۰۵.</ref>.<ref>[[علیرضا برازش|برازش، علیرضا]]، [[تفسیر اهل بیت (کتاب)|تفسیر اهل بیت]]، ج۱۶، ص۵۲۲-۵۲۵.</ref>
{{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَثِير عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ{{ع}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: {{متن قرآن|وَتَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ}}، قَالَ: وَعَتْ أَذُنُ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ{{ع}} مَا كَانَ وَ مَا يَكُونُ}}؛ «عبدالرحمان بن کثیر از [[امام صادق]]{{ع}} درباره این [[آیه]]: {{متن قرآن|وَتَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَةٌ}} نقل کرده است که فرمود: [[گوش]] امیرالمؤمنین{{ع}} آنچه که از جانب خداوند است را [[درک]] می‌کرد؛ اعم از آنچه که هست و آنچه که خواهد بود»<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۳۵، ص۳۲۶ و ج۴۶، ص۳۰۸؛ دلائل الامامة، ص۱۰۵.</ref>.<ref>[[علیرضا برازش|برازش، علیرضا]]، [[تفسیر اهل بیت (کتاب)|تفسیر اهل بیت]]، ج۱۶، ص۵۲۲-۵۲۵.</ref>


== حدیث اذن واعیه در منابع حدیثی اهل سنت ==
===روایات اهل سنت===
[[محدثان اهل سنت]] نیز [[حدیث]] دال بر [[نزول آیه]] {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} در [[شأن حضرت علی]]{{ع}} را مورد توجه قرار داده‌اند، به گونه‌ای که حدیث مذکور در بیش از بیست منبع [[تفسیری]]، [[روایی]]، [[تاریخی]] و... [[اهل سنت]] نقل شده است. برخی از این [[احادیث]] عبارتند از:
# رسول الله{{صل}} به علی{{ع}} فرمودند: ای علی خداوند به من دستور داد تا تو را به خود نزدیک کنم و دور نسازم و آموزشت دهم تا آن را درک کنی و بر خداوند است که آنچه را که می‌شنوی درک کنی، پس نازل شد: {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}}<ref>طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج۲۹، ص۶۷؛ واحدی نیشاپوری، علی بن احمد، اسباب النزول، ص۲۴۵؛ حاکم حسکانی، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۲، ص۴۲۴؛ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۶۱؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع الاحکام القرآن، ج۱۸، ص۲۶۴؛ متقی هندی، علی بن حسام، کنز العمال، ج۱۳، ص۱۷۷؛ شوکانی، محمد بن علی، فتح القدیر، ج۵، ص۲۸۲؛ ابن کثیر، اسماعیل، تفسیر ابن کثیر، ج۶، ص۲۹۱؛ سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور فی التفسیر بالماثور، ج۸، ص۲۴۹؛ ابن مردویه اصفهانی، مناقب علی بن ابی طالب{{ع}}، ص۳۳۷؛ ابن طلحه شافعی، مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۱۰۲؛ سیوطی، جلال الدین، لباب النقول فی اسباب النزول، ص۲۰۱.</ref>.
# [[رسول]] الله{{صل}} [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} را خواند، سپس رو به علی{{ع}} کرد و فرمود: از [[خداوند]] خواستار آن گشتم که آن را گوش تو قرار دهد، علی{{ع}} گفت: پس از آن نشد که از [[رسول خدا]]{{صل}} چیزی را بشنوم و فراموش کنم<ref>طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج۲۹، ص۶۷؛ حاکم حسکانی، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۲، ص۴۲۱؛ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۴۵، ص۴۵۵؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع الاحکام القرآن، ج۱۸، ص۲۶۴؛ متقی هندی، علی بن حسام، کنز العمال، ج۱۳، ص۱۷۷؛ شوکانی، محمد بن علی، فتح القدیر، ج۵، ص۲۸۲؛ ابن کثیر، اسماعیل، تفسیر ابن کثیر، ج۶، ص۲۹۱؛ سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور فی التفسیر بالماثور، ج۸، ص۲۴۹؛ ابن مردویه اصفهانی، مناقب علی بن ابی طالب{{ع}}، ص۳۸۸؛ ابن طلحه شافعی، مطالب السؤول فی مناقب آل الرسول، ص۱۰۱؛ زمخشری، الکشاف عن حقائق التنزیل، ج۴، ص۶۰۴؛ رازی، فخر الدین محمد، التفسیر الکبیر، ج۳۰، ص۹۵؛ کنجی شافعی، کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی طالب امیر المؤمنین{{ع}}، ص۹۴؛ زرندی، جمال الدین محمد بن یوسف، نظم درر السمطین، ص۹۲؛ ابن المغازلی، مناقب امیر المؤمنین علی بن ابی طالب، ص۳۸۴؛ ابو نعیم اصفهانی، معرفة الصحابة، ج۱، ص۸۸.</ref>.
# رسول خدا{{صل}} به [[حضرت علی]]{{ع}} فرمودند: خداوند به من دستور داده است که تو را به خود نزدیک ساخته و دور نسازم و تو را [[تعلیم]] دهم تا [[درک]] کنی، و این [[آیه]] را بر من نازل کرد: {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}}، پس ای علی تو گوش شنوا برای [[علم]] من هستی و من [[شهر علم]] هستم و تو دروازه آن، و وارد [[شهر]] نمی‌شوند مگر از دروازه آن<ref>حاکم حسکانی، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۲، ص۴۲۶؛ ابو نعیم اصفهانی، حلیة الاولیاء و طبقات الأصفیاء، ج۱، ص۶۷.</ref>.
# [[حضرت علی]]{{ع}} فرمودند: هنگامی که [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} نازل شد، [[رسول خدا]]{{صل}} به من فرمودند: از [[خداوند]] مسألت کردم که آن را گوش تو قرار دهد و او نیز [[اجابت]] کرد<ref>حاکم حسکانی، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۲، ص۴۳۱؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، ج۳، ص۱۱۱ و ۱۳۱؛ ابن صباغ مالکی، الفصول المهمة فی معرفة احوال الائمة{{عم}}، ص۱۲۱.</ref>.
# رسول خدا{{صل}} به حضرت علی{{ع}} فرمودند: ای علی خداوند به من دستور داد تا تو را به خود نزدیک کرده و دور نسازم، همچنین دستور داد که هم تو و هم کسی را که تو را [[دوست]] داشته باشد، دوست بدارم و نیز دستور داد که تو را [[تعلیم]] دهم تا [[درک]] کنی و بر خداوند است که به تو توان درک دهد، پس خداوند [[آیه]] {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}} را نازل کرد. رسول خدا{{صل}} فرمودند: از خداوند مسألت کردم که آن را گوش تو قرار دهد. حضرت علی{{ع}} گفت: از هنگامی که این آیه نازل شد، گوش‌هایم چیزی از خیر و [[علم]] و [[قرآن]] نشنیده است، مگر آنکه آن را درک کرده و [[حفظ]] نمودم<ref>حاکم حسکانی، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۲، ص۴۴۰.</ref>.<ref>[[مهدی فرمانیان|فرمانیان]] و [[رضا پورعلی سرخه دیزج|پورعلی سرخه دیزج]]، [[دلالت آیه و تعیها اذن واعیه بر امامت حضرت علی و پاسخ به شبهات ابن تیمیه (مقاله)|دلالت آیه و تعیها اذن واعیه بر امامت حضرت علی و پاسخ به شبهات ابن تیمیه]]، ص ۸۹.</ref>
 
'''حدیث اذن واعیه در منابع حدیثی اهل سنت'''
 
[[حاکم حسکانی]] در [[شواهد التنزیل (کتاب)|شواهد التنزیل]] سیزده حدیث در ذیل این آیه ذکر کرده است که از راویان مختلف نقل شده، و سلسله سند آنها به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} منتهی می‌‌شود، تعدادی از این احادیث از مکحول خدمت‌گزار [[پیامبر]]، و بعضی از بریده و بعضی از شخص [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} و بعضی از [[جابر بن عبدالله انصاری]] است که نمونه‌های آنها را در ذیل مطالعه می‌‌فرمائید.
[[حاکم حسکانی]] در [[شواهد التنزیل (کتاب)|شواهد التنزیل]] سیزده حدیث در ذیل این آیه ذکر کرده است که از راویان مختلف نقل شده، و سلسله سند آنها به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} منتهی می‌‌شود، تعدادی از این احادیث از مکحول خدمت‌گزار [[پیامبر]]، و بعضی از بریده و بعضی از شخص [[علی بن ابیطالب]]{{ع}} و بعضی از [[جابر بن عبدالله انصاری]] است که نمونه‌های آنها را در ذیل مطالعه می‌‌فرمائید.


۱۵٬۳۹۸

ویرایش