سیره‌نویسی: تفاوت میان نسخه‌ها

سلیمان تیمی از [[محدثان]] و [[سیره‌نویسان]] [[بصری]] است که به نوشته [[خلیفة بن خیاط]] سال ١۴٣ درگذشته است<ref>تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۲۷۵، و بنگرید: المعرفة و التاریخ، ج١، ص١٢۵.</ref>. [[ابن سعد]] برای او نوشته است که [[ثقه]] و [[کثیرالحدیث]] بود، و از «عباد المجتهدین» به شمار می‌رفت. او خود و فرزندش معتمر، شب‌ها از این [[مسجد]] به آن مسجد رفته [[نماز]] می‌خواندند تا صبح شود.]در سجده‌اش هم هفتاد بار [[تسبیح]] می‌گفت]<ref>المعرفة و التاریخ، ج۲، ص٢۶٨.</ref>. سلیمان مایل به [[علی بن ابی‌طالب]] بود: «{{عربی|کان سلیمان مائلا الی علی بن ابی طالب}}»<ref>طبقات الکبری، ج۷، ص۱۸۸، درباره خاندان وی و اینکه اهل عبادت بوده بنگرید: معارف ابن قتیبه، ص۴٧۶.</ref>. وی [[شهرت]] زیادی به داشتن کتاب نداشته و در [[روزگار]] او نیز، همچنان داشتن کتاب چندان رایج نبوده است. با این حال، روایاتی از او در [[سیره]] مانده و اوراقی نیز به [[روایت]] فرزندش معتمر از وی، برجای مانده که ممکن است حکایت از وجود کتاب بکند. مرحوم [[مهدوی]] درباره او نوشته است: در [[بصره]] سلیمان بن طرخان تیمی (۴۶-١۴٣ [[هجری]]) است که به [[تشیع]] معروف بوده و از زمره عبّاد و زهّاد [[زمان]] خود به شمار می‌آمده است و دارای [[کتاب مغازی]] بوده که پسرش معتمر آن را روایت کرده است. به [[سلیمان بن طرخان]] در صفحه ۲۳۱ فهرست ابن خیر کتابی در سیره [[رسول الله]] با روایت پسرش معتمر، و در فتح [[الباری]] ج۷ ص٣۵۶ و ۳۸۳ کتابی در [[مغازی]] نسبت داده شده است<ref>سیرت رسول الله، مقدمه ج۱، ص۱۸.</ref>. پدر [[همسر]] او، فضل رقاشی از سخنرسرایان و «قصاصین» بسیار شناخته شده بصره بوده و فرزندش معتمر هم از دختر هموست<ref>البیان و التبیین، ج۱، ص٢۵٣.</ref>. [[جاحظ]] نمونه‌هایی از کلمات این [[فضل بن عیسی]] رقاشی را آورده است. او می‌گوید، اینها خانوادتا قاص و [[خطیب]] بودند، و حتی پیش از [[اسلام]] برای اکاسره یا همان کسراهای [[ایران]] این کار را می‌کردند. شمار زیادی از [[روایات]] وی اعم از اینکه در [[سیره]] باشد یا خیر، در کتاب [[اخبار]] [[مکه]] [[فاکهی]] آمده و فهرست آنها را در فهرست اعلام کتاب، ذیل نام وی می‌توان ملاحظه کرد. سبک نقل‌ها نشان می‌دهد که او [[محدث]] است، و از اخبار سیره نه صرفاً سیره‌ای بلکه [[فقهی]] و مانند آن استفاده می‌کند. اغلب از وی با عنوان سلیمان التیمی یاد شده و فرزندش معتمر هم [[راوی]] [[احادیث]] اوست. نوشته‌اند که وی از [[بنی تیم]] نبوده، بلکه مرّی بوده اما چون خانه‌اش در [[بصره]] میان بنی تیم بوده، به این [[لقب]] [[شهرت]] یافته است<ref>طبقات الصغیر ابن سعد، ج٢، ص۴٠.</ref>. شماری از [[روایات]] مربوط به فضل [[امام علی]]{{ع}} از طریق وی در کتاب «مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب» از [[محمد بن سلیمان کوفی]] (نیمه اول [[قرن چهارم]]) [[[احادیث]] شماره ٢١٩، ٣۴٢، ۵٣٣، ۱۰۷۹، ۱۰۹۷، ۱۰۹۸) آمده است. به هر روی، شمار روایات نقل شده از وی فراوان است. دست کم شانزده مورد نقل از وی در [[طبقات ابن سعد]] آمده که غالباً به [[سیره نبوی]] مربوط است. بنابراین می‌توان تصور کرد که او کتاب [[المغازی]] داشته است. گفته شده است که کریمر قطعه‌ای حوالی ۸۰ برگ از آن را که به [[مغازی واقدی]] الصاق شده بوده، در یکی از کتابخانه‌های هند یافته و آنها را با یکدیگر در سال ۱۲۷۱ / ۱۸۵۵ در کلکته منتشر کرده است<ref>مصادر السیرة النبویة و مقدمة فی تدوین السیره، محمد یسری سلامه، ص۹۷.</ref>. کریمر در مقدمه کتابی که با عنوان المغازی منتشر کرد درباره این این نسخه شرح داده و پس از شرح بخش مربوط به [[مغازی]]، اشاره به قسمتی دارد که از [[ابوالمعتمر سلیمان بن طرخان تیمی]] است دارد و با این عبارت شروع می‌شود: {{عربی|وَ أَمَرَ رَسُولَهُ أَنْ يَسِيرَ إِلَى بَنِي النَّضِيرِ فَيُخْرِجَهُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ وَ أَرْسَلَ الْمُنَافِقُونَ...}}<ref>المغازی، چاپ کلکته، ۱۸۵۵، مقدمه، (انتهای کتاب) ص۶.</ref>.<ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۹۹.</ref>

تحقیق دیگر از Horowitz بود که با عنوان المغازی الاولی و مؤلفوها توسط حسین نصار به عربی چاپ شد (قاهره، ١٩۴۶). محقق دیگری متن اصلی سیره ابن اسحاق را بدون اضافات ابن هشام و همراه با آنچه از ابن اسحاق در مصادر دیگر آمده و در سیره ابن هشام حذف شده بوده چاپ کرد مشخصات آن از این قرار است:

۱۹۵۵. O U P. Guillaume، The Life of Muhammad</ref>. وی از همان آغاز [[شهرت]] به «صاحب السیره» داشت و این نشانگر جاافتادن [[شخصیت]] سیره شناس وی در [[نسل]] نخست [[مورخان]] بنامی چون [[خلیفة بن خیاط بصری]] است<ref>تاریخ خلیفة بن خیاط، ص۱۲ و ایضاً در ص۲۸۰ ذیل رخدادهای سال ١۵٢: «و فیها مات محمد بن اسحاق صاحب السیره». برادر وی با نام عمر بن اسحاق بن یسار مخزومی مدنی هم راوی بوده است. بنگرید: تاریخ الاسلام ذهبی، ج۹، ص۵٣۵.</ref>. وی از [[موالی]] - [[عرب]] یا فارس - عراقی است که پدرانش [[مسیحی]] بوده و جدش [[یسار]] از [[اسیران]] [[جنگ]] [[عین التمر]] [[عراق]] بود. پدرش اسحاق چندان هست که وی از قول او مطلبی به نقل از [[حسن بن محمد حنفیه]] [[روایت]] کرده است<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۱۳۰.</ref>.