بنی‌رباب: تفاوت میان نسخه‌ها

این [[قبیله]] بزرگ [[مُضَری]] تیره‌ای از [[اعراب]] عدنانی‌اند که نسب از [[اُد بن طابخة بن الیاس بن مضر]] می‌برند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۱؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۲۹۲؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۳۹۳.</ref>. «رِباب»<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۰؛ جوهری، الصحاح، ج۱، ص۱۳۲؛ سمعانی، الانساب، ج۶، ص۶۷.</ref> -که در برخی مصادر [[فارسی]]، «رُباب» خوانده شده است-<ref>لغتنامه دهخدا، ذیل واژه.</ref>، حاصل جمع پنج قبیله: تَیْم، عَدِیّ، ثَوْر، [[عوف]]، أشیب بن عبدمناة بن ادّ با ضَبَّة بن‏ أدّ بود<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۲؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۸. منابع در تعداد و ذکر نام قبایل رباب با هم اختلاف کرده‌اند؛ چندان که برخی مصادر با حذف و اضافه بعضی از موارد مذکور از طوایفی چون: «ضَبَّه، ثَوْر، عُکْل، تَیْم و عَدِی» (جوهری، الصحاح، ج۱، ص۱۳۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۱۳۳.) «بنی تمیم، عدیّ، ثور و عکل فرزندان عبد مناة بن ادّ و ضبة بن أد» (نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۸) «ثور، عکل، تمیم و عدی» (ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۲۹۲) «تیم، عدی، عکل، مزینه و ضبه» (ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۰) «تیم، عدی، عوف، ثور و عکل و ضبة بن ادّ»، (ابن عبد البر، الانباه علی قبائل الرواة، صبر ۶۱) «تیم الرباب، ثور اطحل، عدی، عکل و مزینه فرزندان عبدمناة بن ادّ و بنی ضبه بن اد» (سمعانی، الانساب، ج۶، ص۶۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۱۳-۱۴) و... با عنوان «رباب» یاد کرده‌اند. به علاوه این که ابن کلبی ضمن ذکر معاهده تیم، عدیّ، ثور، عوف، أشیب و ضبّة بن‏ أد، تنها از «تیم» به عنوان «رباب» نام برده است. (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۷۸) برخی دیگر از منابع نیز تنها از فرزندان عبدمناة بن اد(ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۸۰) و بعضی دیگر از فروعات قبیله ضبه (ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۴۰۳. نیز ر.ک: زبیدی، تاج العروس، ج۲، ص۱۱) تحت عنوان رباب نام بردند</ref> که از آنان به جهت [[اجتماع]] با هم (تَرَبَّبُوا) و فرو بردن دستان خود در «رُب» (شیره خرما یا میوه‌های دیگر) و [[هم‌پیمان]] شدن با هم علیه [[تمیم]]، بدین نام خوانده شده‌اند<ref>جوهری، الصحاح، ج۱، ص۱۳۲؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۴۰۳. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۷۸؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۰؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۸.</ref>. ضمن این که در برخی منابع، [[تفرّق]] [[طوایف]] این [[قبیله]] دلیل نامگذاری این [[قوم]] بدین نام عنوان شده است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱، ص۴۰۳. نیز ر.ک: زبیدی، تاج العروس، ج۲، ص۱۱.</ref>. افزون بر [[قبایل]] و طوایف فوق، از دیگر شعب و فروعات [[فروتر]] این قبیله می‌توان از [[بنی ضباری بن نشبه]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۷۷؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۲۱۶؛ فیروزآبادی، قاموس المحیط، ج۲، ص۷۵.</ref>، [[بنی فریش بن ضباری]]<ref>دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۴، ص۱۸۸۰؛ سمعانی، الانساب، ج۱۰، ص۲۱۱؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۴۲۹.</ref>، [[بنی جساس بن نشبه]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۵۲؛ دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۳، ص۱۴۱۵؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۸۶-۱۸۷.</ref>، [[بنو أقیش]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۴۲.</ref>، [[بنی زهیر بن اقیش]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۲۹۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۷۰؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۱، ص۱۰۵. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۱، ص۲۸۲.</ref>، [[بنی وائله]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۸۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۴.</ref>، [[بنی صریم بن وائله]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۷۱؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۱، ص۱۵؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۴۱. نیز ر.ک: هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱.</ref>، [[بنی قامشة بن وائله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۷۳.</ref>، [[بنی دؤل بن جل بن عدی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۳، ص۳۴۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۲۵، ص۱۸۷؛ فیروزآبادی، قاموس المحیط، ج۳، ص۳۷۸. ابن حبیب هم از نام و نسب این طایفه با عنوان «بنی دؤل بن جل بن عبدمناة» یاد کرده است. (ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۴۶)</ref>، [[بنو ولاد]] (ولاده)<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۸۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۴.</ref>، [[بنی أنس]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۴.</ref>، [[بنو شعاعه]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۸۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۴.</ref>، [[بنو أیسر]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۸۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۴.</ref>، [[بنی نکره]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۸۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۴.</ref>، [[بنی ذهل بن تیم]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۸۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۲۵۶.</ref>، [[بنی رفاعة بن لؤی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱.</ref>، [[بنی کاهل بن لؤی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱.</ref>، [[بنی ودیعة بن عبدالله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱.</ref>، [[بنی عمرو بن عبدالله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۷۱.</ref>، [[بنی قهوس بن عمرو]]<ref>ابن کلبی (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱) و بلاذری (بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۷۱) از این طایفه با نام «بنی فهوس بن عمرو» یاد کرده، آنان را از پیوستگان به طایفه بنی مرة بن عوف از شعب قبیله بزرگ غطفان بر شمرده‌اند. ابن درید هم از الحاق این قوم به قبیله ازد خبر داده است. (ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۵-۱۸۶)</ref> و... نام برد. ضمن این که شعب بی‌شمار [[ضبه]] -یکی از مهمترین [[قبایل]] رباب- هم می‌توان من باب نمونه از: [[بنی سید بن مالک بن بکر]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۶۰؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۰؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۴، ص۴۱۹.</ref>، [[بنی شقرة بن ربیعة بن کعب]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۳۳؛ دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۳، ص۱۳۷۰؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۰۶.</ref>، [[بنی ذهل]]<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۷۵؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۰.</ref>، [[بنی بجالة بن ذهل]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۳؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۷.</ref>، [[بنی صبح بن ذهل]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۳۰.</ref>، [[بنی تیم بن ذهل]]<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۷۵؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۳؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref>، [[بنی مبذول بن عامر بن ربیعه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۰؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۳۵.</ref>، [[بنی مسعود بن دلجة بن نعیم]] -که تمام مسعودی‌ها بدیشان منسوبند-<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۹۳.</ref>، [[بنی نصر بن عبدالله بن بکر]]<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۷۵؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۸۰.</ref>، [[بنی کوز بن کعب بن بجاله]]<ref>ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۴۵؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۲۹۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴.</ref>، [[بنی صباح بن طریف بن زید]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۰؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۲۷۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۱۲.</ref>، [[بنی شییم]]<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۷۵؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۱.</ref>، [[بنی هاجر]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۳؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۹۷۷.</ref>، [[بنی هلال بن عامر بن ربیعه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۰.</ref>، [[بنی زید مناة بن ربیعة بن کعب]] معروف به «بنی جروه»<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۰.</ref>، [[بنی زید بن کعب بن بجاله]]<ref>ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۲۹۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴.</ref>، [[بنی صریم بن سعد بن ضبه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۳؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۲؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۳. </ref>، [[بنی ثعلبة بن سعد بن ضبه]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۶.</ref> و... یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>