اسماعیلیه: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'خدامراد]]،فرهنگنامه' به 'خدامراد، [[فرهنگنامه'
(←مقدمه) |
جز (جایگزینی متن - 'خدامراد]]،فرهنگنامه' به 'خدامراد، [[فرهنگنامه') |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
'''اسماعیلیه''' معتقدان به [[امامت]] اسماعیل فرزند [[امام صادق]]{{ع}} به جای [[امام کاظم|موسی بن جعفر]]{{ع}}. این فرقه در مناطق مختلف نامهای گوناگونی دارد مثل: باطنیّه، تعلیمیه، ملاحده، سبعیه، حشیشیّه، اساسیّه و قرامطه. بخشی از اسماعیلیه که معتقد به غیبت اسماعیلند "واقفیه" نام دارند، چون بر [[امامت]] او توقّف کردهاند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۴۵۹.</ref>. | '''اسماعیلیه''' معتقدان به [[امامت]] اسماعیل فرزند [[امام صادق]]{{ع}} به جای [[امام کاظم|موسی بن جعفر]]{{ع}}. این فرقه در مناطق مختلف نامهای گوناگونی دارد مثل: باطنیّه، تعلیمیه، ملاحده، سبعیه، حشیشیّه، اساسیّه و قرامطه. بخشی از اسماعیلیه که معتقد به غیبت اسماعیلند "واقفیه" نام دارند، چون بر [[امامت]] او توقّف کردهاند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۴۵۹.</ref>. | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*"اسماعیلیه" به [[امامت]] شش [[امام]] اول شیعیان [[اثنا عشری|اثناعشری]] معتقد بودند؛ امّا پس از [[امام صادق]]{{ع}} بزرگترین فرزند او اسماعیل، یا فرزند او محمد را به [[امامت]] پذیرفتند<ref> شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۱۴۹؛ دهخدا، لغتنامه، اسماعیلیه</ref>. و از پذیرش [[امامت]] [[امام موسی کاظم]]{{ع}} خودداری کردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | *"اسماعیلیه" به [[امامت]] شش [[امام]] اول شیعیان [[اثنا عشری|اثناعشری]] معتقد بودند؛ امّا پس از [[امام صادق]]{{ع}} بزرگترین فرزند او اسماعیل، یا فرزند او محمد را به [[امامت]] پذیرفتند<ref> شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۱۴۹؛ دهخدا، لغتنامه، اسماعیلیه</ref>. و از پذیرش [[امامت]] [[امام موسی کاظم]]{{ع}} خودداری کردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | ||
*[[شیخ مفید]] درباره اسماعیل میگوید: "اسماعیل، بزرگترین پسر [[امام صادق]]{{ع}} بود و [[امام]]، او را بسیار دوست داشت و به او بیش از دیگران نیکی و محبت میکرد؛ ولی اسماعیل در زمان حیات پدر در "عریض" <ref>درهای نزدیک مدینه.</ref> از دنیا رفت. مردم، جنازهاش را به مدینه نزد [[امام صادق]]{{ع}} آوردند و در قبرستان بقیع دفن کردند. روایت شده است حضرت در مرگ او بسیار بیتابی میکرد؛ به گونهای که با پای برهنه و بیردا، دنبال تابوت او میرفت<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | *[[شیخ مفید]] درباره اسماعیل میگوید: "اسماعیل، بزرگترین پسر [[امام صادق]]{{ع}} بود و [[امام]]، او را بسیار دوست داشت و به او بیش از دیگران نیکی و محبت میکرد؛ ولی اسماعیل در زمان حیات پدر در "عریض" <ref>درهای نزدیک مدینه.</ref> از دنیا رفت. مردم، جنازهاش را به مدینه نزد [[امام صادق]]{{ع}} آوردند و در قبرستان بقیع دفن کردند. روایت شده است حضرت در مرگ او بسیار بیتابی میکرد؛ به گونهای که با پای برهنه و بیردا، دنبال تابوت او میرفت<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | ||
*همچنین دستور فرمود تابوت او را پیش از دفن، چندین بار به زمین نهادند و هربار حضرت میآمد و پارچه از روی صورتش برمیداشت و در روی او نگاه میکرد. مقصود [[امام]]{{ع}} از این کار این بود که مرگ او را پیش چشم آنان که گمان [[امامت]] و جانشینی او را داشتند، قطعی کند و شبهه آنان را درباره زنده بودنش، بر طرف سازد و به آنها بفهماند که اسماعیل از دنیا رفته است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | *همچنین دستور فرمود تابوت او را پیش از دفن، چندین بار به زمین نهادند و هربار حضرت میآمد و پارچه از روی صورتش برمیداشت و در روی او نگاه میکرد. مقصود [[امام]]{{ع}} از این کار این بود که مرگ او را پیش چشم آنان که گمان [[امامت]] و جانشینی او را داشتند، قطعی کند و شبهه آنان را درباره زنده بودنش، بر طرف سازد و به آنها بفهماند که اسماعیل از دنیا رفته است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | ||
*افرادی از اصحاب که او را پس از [[امام صادق|حضرت صادق]]{{ع}} [[امام]] میپنداشتند، از این عقیده بازگشتند. گروهی اندک از مردمان بیخبر که نه در زمره نزدیکان [[امام]] بودند و نه از راویان حدیث آن بزرگوار گفتند: اسماعیل زنده و [[امام]] پس از پدرش است و بر این عقیده باقی ماندند<ref> شیخ مفید، الارشاد، ص ۵۵۳- ۵۵۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | *افرادی از اصحاب که او را پس از [[امام صادق|حضرت صادق]]{{ع}} [[امام]] میپنداشتند، از این عقیده بازگشتند. گروهی اندک از مردمان بیخبر که نه در زمره نزدیکان [[امام]] بودند و نه از راویان حدیث آن بزرگوار گفتند: اسماعیل زنده و [[امام]] پس از پدرش است و بر این عقیده باقی ماندند<ref> شیخ مفید، الارشاد، ص ۵۵۳- ۵۵۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | ||
*گروهی از شاخه اسماعیلیه "فرقه مبارکیه" هم [[محمد بن اسماعیل[[ را مهدی و [[امام]] زنده غایب میدانند<ref> میرزا حسین طبرسی نوری، نجم الثاقب، ص ۲۱۵</ref>. | *گروهی از شاخه اسماعیلیه "فرقه مبارکیه" هم [[محمد بن اسماعیل[[ را مهدی و [[امام]] زنده غایب میدانند<ref> میرزا حسین طبرسی نوری، نجم الثاقب، ص ۲۱۵</ref>. | ||
*قرامطه "از گروه اسماعیلیه"، [[محمد بن اسماعیل]] را مهدی موعود میدانستند و عقیده داشتند که وی زنده است و در بلاد روم زندگی میکند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | *قرامطه "از گروه اسماعیلیه"، [[محمد بن اسماعیل]] را مهدی موعود میدانستند و عقیده داشتند که وی زنده است و در بلاد روم زندگی میکند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | ||
*آنان در طول تاریخ، بدنامیهای بسیاری را برای [[شیعه]] به ارمغان آوردهاند و هنوز هم رسوبات آن، در ذهن بسیاری از مخالفان [[شیعه]] مانده است؛ به گونهای که عقاید قرمطیان را به [[شیعه]] نسبت میدهند. آنان، در بحرین قدرت یافته و دولت تشکیل دادند و به شدت با عباسیان مخالفت کردند. قرامطه، قائم را کسی میدانند که با [[رسالت]] و شریعت جدیدی مبعوث میشود و شریعت [[پیامبر خاتم|محمّد]]{{صل}} را منسوخ میکند. البته این فرقه، سیاسی بودند، نه مذهبی و به دنبال اهداف خاص و منافع خود بودند. | *آنان در طول تاریخ، بدنامیهای بسیاری را برای [[شیعه]] به ارمغان آوردهاند و هنوز هم رسوبات آن، در ذهن بسیاری از مخالفان [[شیعه]] مانده است؛ به گونهای که عقاید قرمطیان را به [[شیعه]] نسبت میدهند. آنان، در بحرین قدرت یافته و دولت تشکیل دادند و به شدت با عباسیان مخالفت کردند. قرامطه، قائم را کسی میدانند که با [[رسالت]] و شریعت جدیدی مبعوث میشود و شریعت [[پیامبر خاتم|محمّد]]{{صل}} را منسوخ میکند. البته این فرقه، سیاسی بودند، نه مذهبی و به دنبال اهداف خاص و منافع خود بودند. | ||
*طرفداران [[ابو الخطاب]] به خدایی [[امام صادق]]{{ع}} باور داشتند و [[ابو الخطاب]] را فرستاده او میدانستند. برخی از آنان، [[ابو الخطاب]] را قائم دانسته، گفتند: "وی نمرده است". گروهی از پیروان وی، پس از مرگ اسماعیل، فرزندش محمّد را [[امام]] دانستند و در هواداری او و فرزندانش، استوار ماندند. | *طرفداران [[ابو الخطاب]] به خدایی [[امام صادق]]{{ع}} باور داشتند و [[ابو الخطاب]] را فرستاده او میدانستند. برخی از آنان، [[ابو الخطاب]] را قائم دانسته، گفتند: "وی نمرده است". گروهی از پیروان وی، پس از مرگ اسماعیل، فرزندش محمّد را [[امام]] دانستند و در هواداری او و فرزندانش، استوار ماندند. | ||
*[[امام صادق]]{{ع}} همه این گروهها را نکوهش کرده، ترک و انکار نمود<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | *[[امام صادق]]{{ع}} همه این گروهها را نکوهش کرده، ترک و انکار نمود<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۴۱ -۴۲.</ref>. | ||
==اسماعیلیه در موعودنامه== | ==اسماعیلیه در موعودنامه== | ||