۳۳٬۷۵۱
ویرایش
وحی پیامبرانه: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - '{{عربی| {{متن قرآن' به '{{متن قرآن'
جز (جایگزینی متن - '﴾' به ' ') |
جز (جایگزینی متن - '{{عربی| {{متن قرآن' به '{{متن قرآن') |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*وحی پیامبرانه یا وحی تشریعی یا [[وحی رسالی]] یا [[وحی نبوی]]، پایه و اساس [[دین]] و مرز بین [[معرفت دینی]] و اندیشههای ساخته فکر بشر است. هجوم شبههها به [[قرآن کریم]] گسترش یافته تا اساس و ساختار دین اسلام را سست و بیپایه و بشری معرفی کنند. پیشینه [[وحی]] و [[نبوت]] با تمدن بشری همزمان است؛ چرا که هیچ امتی بیپیامبر نبوده است. | *وحی پیامبرانه یا وحی تشریعی یا [[وحی رسالی]] یا [[وحی نبوی]]، پایه و اساس [[دین]] و مرز بین [[معرفت دینی]] و اندیشههای ساخته فکر بشر است. هجوم شبههها به [[قرآن کریم]] گسترش یافته تا اساس و ساختار دین اسلام را سست و بیپایه و بشری معرفی کنند. پیشینه [[وحی]] و [[نبوت]] با تمدن بشری همزمان است؛ چرا که هیچ امتی بیپیامبر نبوده است. {{متن قرآن|وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلاَّ خَلا فيها نَذيرٌ}} }} ملتها و ادیان مختلفی حتی پیش از اسلام با کلمه [[وحی]] و معنای آن آشنا بودهاند: {{متن قرآن|إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِه}} }} <ref>ما به تو همانگونه وحی فرستادیم که به نوح و پیامبران پس از وی؛ سوره نساء، آیه:۱۶۳.</ref>. | ||
==اقسام وحی تشریعی== | ==اقسام وحی تشریعی== | ||
* | *{{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاء إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}} }}<ref>و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پردهای یا فرستادهای فرستد که به اذن او آنچه میخواهد وحی کند؛ بیگمان او فرازمندی فرزانه است؛ سوره شوری، آیه:۵۱.</ref>. | ||
:۱. '''سخن گفتن مستقیم با خدا''': [[وحی]] مستقیم همان قسمی است که حالت بیهوشی و سنگینی بر [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] {{صل}} عارض میشد. [[امام صادق]]{{ع}}. حالت غشوه وقتی عارض میشد که بین خدا و [[پیامبر]] واسطهای نبود | :۱. '''سخن گفتن مستقیم با خدا''': [[وحی]] مستقیم همان قسمی است که حالت بیهوشی و سنگینی بر [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] {{صل}} عارض میشد. [[امام صادق]]{{ع}}. حالت غشوه وقتی عارض میشد که بین خدا و [[پیامبر]] واسطهای نبود | ||
*در این قسم معنا و مقصود به طور مستقیم و بدون واسطه [[فرشته]] وحی و واسطه دیگری بر قلب [[پیامبر]] القاء شده است. از برخی آیات استفاده میشود [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] تمام قرآن را به طور مستقیم از خدای متعال دریافت نموده است: | *در این قسم معنا و مقصود به طور مستقیم و بدون واسطه [[فرشته]] وحی و واسطه دیگری بر قلب [[پیامبر]] القاء شده است. از برخی آیات استفاده میشود [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] تمام قرآن را به طور مستقیم از خدای متعال دریافت نموده است: {{متن قرآن|وَ إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكيمٍ عَليمٍ}} }} و: {{متن قرآن|إِنَّا سَنُلْقي عَلَيْكَ قَوْلاً ثَقيلاً}} }}. به هرحال وحی مستقیم، بالاترین نوع ارتباط [[انبیا]] با مبدأ عالم هستی است، مانند: عروج نبی مکرم اسلام {{متن قرآن|ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى * فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى}} }} {{متن قرآن|فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى}} }} <ref> [[رحمتالله احمدی|احمدی، رحمتالله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۱۹۲-۱۹۴.</ref>. | ||
*گاهی از این قسم وحی به "[[الهام]]" نیز تعبیر میشود. همچنین برخی "رؤیای صادقه" [[انبیا]] را از همین قسم دانستهاند <ref> [[حسین علوی مهر|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۲.</ref>. | *گاهی از این قسم وحی به "[[الهام]]" نیز تعبیر میشود. همچنین برخی "رؤیای صادقه" [[انبیا]] را از همین قسم دانستهاند <ref> [[حسین علوی مهر|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۲.</ref>. | ||
:۲. '''سخن گفتن خدا با [[پیامبر]] از پس پرده''': بدان معنا که خداوند از طریق امواج صوتی خاص با پیامبرش سخن میگوید که از دیگران مخفی و پنهان است. یا پیامبرش سخن را میشنود، همچون سخنانی که از پشت پرده شنیده میشود <ref> [[رحمتالله احمدی|احمدی، رحمتالله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۱۹۵.</ref>. | :۲. '''سخن گفتن خدا با [[پیامبر]] از پس پرده''': بدان معنا که خداوند از طریق امواج صوتی خاص با پیامبرش سخن میگوید که از دیگران مخفی و پنهان است. یا پیامبرش سخن را میشنود، همچون سخنانی که از پشت پرده شنیده میشود <ref> [[رحمتالله احمدی|احمدی، رحمتالله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۱۹۵.</ref>. | ||
*منظور از پشت پرده این است که سخنی شنیده میشود؛ ولی صاحب صدا دیده نمیشود. همانطور که خداوند از درخت با [[حضرت موسی]]{{ع}} سخن میگفت: و این از ویژگیهای [[حضرت موسی]]{{ع}} بوده. | *منظور از پشت پرده این است که سخنی شنیده میشود؛ ولی صاحب صدا دیده نمیشود. همانطور که خداوند از درخت با [[حضرت موسی]]{{ع}} سخن میگفت: و این از ویژگیهای [[حضرت موسی]]{{ع}} بوده. {{متن قرآن|قالَ يا مُوسى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتي وَ بِكَلامي}} }}<ref>فرمود: ای موسی! بیگمان من با پیامهایم و با سخنم تو را بر مردم برگزیدهام پس آنچه به تو دادهام بگیر و از سپاسگزاران باش!؛ سوره اعراف، آیه:۱۴۴.</ref> در توصیف حجاب گفته شده است: "حجاب همان واسطه است اما این واسطه خودش [[وحی]] نمیکند؛ مانند [[فرشته وحی]]" <ref> [[علامه طباطبایی]]، المیزان، ج۱۸، ص:۷۴.</ref><ref> [[حسین علوی مهر|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۲ و ۹۳.</ref>. [[وحی]] در خواب نیز از این قسم دانسته شده است<ref> [[علامه طباطبایی]]، المیزان، ج۱۸، ص:۷۴.</ref> | ||
:۳. '''ارسال [[فرشته]]''': منظور از رسول، [[جبرئیل]] "فرشته وحی" است. مبدأ [[وحی]] در اصل خداوند است؛ ولی به اذن خداوند، جبرئیل واسطه شده و [[وحی]] را به [[پیامبر]] نازل میکند | :۳. '''ارسال [[فرشته]]''': منظور از رسول، [[جبرئیل]] "فرشته وحی" است. مبدأ [[وحی]] در اصل خداوند است؛ ولی به اذن خداوند، جبرئیل واسطه شده و [[وحی]] را به [[پیامبر]] نازل میکند{{متن قرآن|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الأَمِينُ عَلَى قَلْبِكَ}} }}<ref>که روح الامین آن را فرود آورده است بر دلت، تا از بیمدهندگان باشی؛ سوره شعراء، آیه ۱۹۳ - ۱۹۴.</ref> | ||
:#گاه فرشته بهصورت انسانی زیبا برای [[پیامبر]] تمثل مییافت. | :#گاه فرشته بهصورت انسانی زیبا برای [[پیامبر]] تمثل مییافت. | ||
:#گاهی فرشته، [[وحی]] را در قلب [[پیامبر]] القاء میکرد. | :#گاهی فرشته، [[وحی]] را در قلب [[پیامبر]] القاء میکرد. | ||
:#گاه نیز [[پیامبر اکرم|پیامبر اسلام]] {{صل}} جبرئیل را به صورت اصلی خود مشاهده میکرد. | :#گاه نیز [[پیامبر اکرم|پیامبر اسلام]] {{صل}} جبرئیل را به صورت اصلی خود مشاهده میکرد. | ||
:#برخی نیز معتقدند که روح و باطن [[پیامبر]] با [[روح القدس]] ارتباط برقرار میکند <ref> [[حسین علوی مهر|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۴ و ۹۵.</ref>. | :#برخی نیز معتقدند که روح و باطن [[پیامبر]] با [[روح القدس]] ارتباط برقرار میکند <ref> [[حسین علوی مهر|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۴ و ۹۵.</ref>. | ||
*در آیه | *در آیه {{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاء إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}} }}<ref>و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پردهای یا فرستادهای فرستد که به اذن او آنچه میخواهد وحی کند؛ بیگمان او فرازمندی فرزانه است؛ سوره شوری، آیه:۵۱.</ref> اینکه بعضی از مفسرین، [[رسول]] را، [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] میدانند که [[وحی]] را به مردم میرسانده درست نیست. چون [[رسول خدا]] پیام خدا را به مردم ابلاغ میکند، نه [[وحی]] را و معقول نیست که تبلیغ را [[وحی]] بخوانند. از آنجا که مبدأ [[وحی]] در تمامی این اقسام، خدای متعال است لذا میتوان [[وحی]] را به طور مطلق به خدای سبحان نسبت داد. جمله {{متن قرآن|إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}} }} در انتهای آیه، تعلیلی است برای مضمون آیه شریفه. یعنی خدای تعالی به خاطر علو مقامی که از خلق دارد، بزرگتر از آن است که مانند گفتگوی مخلوقات با خلق خود گفتوگو کند، و به خاطر حکمتش، راه [[وحی]] را برای سخن گفتن با خلق اختیار کرده. از آنجا که عقل همانطور که گاهی راه را نشان میدهد، گاهی هم به خطا میرود و به همین جهت خدای سبحان طریق [[وحی]] را برگزیده که از هر خطایی مصون است<ref> [[علامه طباطبایی]]، المیزان، ج۱۸، ص:۷۴</ref><ref> [[رحمتالله احمدی|احمدی، رحمتالله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۱۹۷-۱۹۹.</ref>. | ||
==تقسیم دیگری در مورد [[وحی]]== | ==تقسیم دیگری در مورد [[وحی]]== | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
==ساختار [[وحی]] نبوی== | ==ساختار [[وحی]] نبوی== | ||
*[[وحی]] نبوی سه پایه اصلی دارد: | *[[وحی]] نبوی سه پایه اصلی دارد: | ||
:'''الف.''' مبدأ فاعلی یا همان وحیکننده که به همه هستی آگاهی دارد یعنی خداوند: | :'''الف.''' مبدأ فاعلی یا همان وحیکننده که به همه هستی آگاهی دارد یعنی خداوند: {{متن قرآن|اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ}} }}<ref>از آنچه به تو از سوی پروردگارت وحی میشود پیروی کن!؛ سوره انعام، آیه:۱۰۶.</ref>، {{متن قرآن|بِإِذْنِ اللَّهِ}} }}. | ||
:'''ب.''' مبدأ فاعلی یا دریافتکننده [[وحی]] که قلب [[پیامبر]] باشد | :'''ب.''' مبدأ فاعلی یا دریافتکننده [[وحی]] که قلب [[پیامبر]] باشد {{متن قرآن|عَلى قَلْبِكَ}} }}. | ||
:'''ج.''' متن [[وحی]] که آیات کلام خداوند و قرآن عربی است. | :'''ج.''' متن [[وحی]] که آیات کلام خداوند و قرآن عربی است. {{متن قرآن|نَزَّلَهُ}} }}نزله "قرآن – واسطه: {{متن قرآن|لِجِبْريلَ}} }}، است <ref> [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]] ص ۱۰۶ و ۱۰۷.</ref>. | ||
== اقسام وحی== | == اقسام وحی== | ||
* امیر مؤمنان{{ع}} وحی را با توجه به کار بردهای قرآنی آن هفت گونه دانسته است: | * امیر مؤمنان{{ع}} وحی را با توجه به کار بردهای قرآنی آن هفت گونه دانسته است: | ||
# وحی [[رسالت]] و [[نبوت]]: | # وحی [[رسالت]] و [[نبوت]]: {{متن قرآن|إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِن بَعْدِهِ}} }}<ref>«همانا ما به تو وحی کردیم همانطور که به نوح و پیامبران بعد از او وحی کردیم»؛ سوره نسا، آیه۱۶۳.</ref> | ||
# [[وحی الهام]]: | # [[وحی الهام]]: {{متن قرآن|وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ}} }}؛<ref>«و پروردگارت به زنبور عسل الهام کرد»؛ سوره نحل، آیه۶۸.</ref> {{متن قرآن|وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى}} }}.<ref>«و به مادر موسی الهام کردیم»؛ سوره قصص، آیه۷.</ref> | ||
# [[وحی ارشاد]]: | # [[وحی ارشاد]]: {{متن قرآن|فَأَوْحَى إِلَيْهِمْ أَن سَبِّحُوا بُكْرَةً وَعَشِيًّا}} }}.<ref>«پس به آنها وحی شد که صبحگاهان و شامگاهان تسبیح گویید». سوره مریم، آیه۱۱.</ref> | ||
# [[وحی تقدیر]]: | # [[وحی تقدیر]]: {{متن قرآن|وَأَوْحَى فِي كُلِّ سَمَاء أَمْرَهَا}} }}<ref>«و در هر آسمانی کار آن را وحی کرد»؛ سوره فصلت، آیه۱۲.</ref> | ||
# [[وحی امر]]: | # [[وحی امر]]: {{متن قرآن|وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوَارِيِّينَ أَنْ آمِنُواْ بِي وَبِرَسُولِي}} }}<ref>«و آنگاه که به حواریان وحی کردیم که به من و به رسولم ایمان آورید». سوره مائده، آیه۱۱۱.</ref> | ||
# [[وحی دروغ]]: | # [[وحی دروغ]]: {{متن قرآن|شَيَاطِينَ الإِنسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ}} }}<ref>«بعضی از شیاطین انس و جن به بعضی دیگر وحی میکنند». سوره انعام، آیه۱۱۲.</ref> | ||
# [[وحی خیر]]: | # [[وحی خیر]]: {{متن قرآن|وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ}} }}<ref>«عمل به خیرات را به آنها وحی کردیم»؛ سوره انبیا، آیه۷۳.</ref> | ||
==ویژگیهای وحی رسالی== | ==ویژگیهای وحی رسالی== | ||