چاپلوسی: تفاوت میان نسخه‌ها

*چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند.

*[[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹</ref>.

*هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵</ref>.

*از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272- 273.</ref>.