بحث:اقسام و انواع علم غیب کداماند؟ (پرسش): تفاوت میان نسخهها
←علم غیب ذاتی و اکتسابی
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
*الف) [[علم غیب]] از جهت عالِم به آن: | *الف) [[علم غیب]] از جهت عالِم به آن: | ||
#[[علم غیب ذاتی]]، مستقل و نامحدود که اختصاص به [[خداوند]] دارد و دیگران [[آگاهی]] از آن ندارند از راه تحصیل و اکتساب به دست نیامده است:<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵</ref> {{متن قرآن|قُل لّا يَعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّهُ}}<ref>«بگو: جز خداوند کسی در آسمانها و زمین غیب را نمیداند و درنمییابند که چه هنگام برانگیخته خواهند شد» سوره نمل، آیه ۶۵.</ref><ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱؛ سبحانی، جعفر، پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، ۳۲۳؛ غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵؛ رضایی اصفهانی، محمد علی، تفسیر قرآن مهر، ج ۷، ص ۳۱۹؛ رفیعی، ناصر، علم غیب ائمه، دو فصلنامه مطالعات اهل بیتشناسی، ص ۱۴؛ سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴؛ شاکر، محمد تقی، منابع علم امام در قرآن و روایات، ص ۱۲۱ ـ ۱۲۳؛ موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۳۷؛ میرترابی حسینی، زهرة السادات، علم لدنی در قرآن و حدیث، ص ۶۸</ref> اینها حقایقی هستند نایافتنی که نه تنها [[حس]] و تجربه بلکه [[عقل]] و [[کشف]] و [[شهود]] هم در قلمرو آن راه ندارند(...). ذات و [[حقیقت]] [[خداوند]] از این قبیل است.<ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱</ref> زیرا تنها ذات باری تعالی به همه هستی احاطه وجودی و [[علمی]] دارد.<ref>ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟</ref> چنین [[علمی]] ازلی و ابدی و نامتناهی است.<ref>ر.ک. مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴</ref> | #[[علم غیب ذاتی]]، مستقل و نامحدود که اختصاص به [[خداوند]] دارد و دیگران [[آگاهی]] از آن ندارند از راه تحصیل و اکتساب به دست نیامده است:<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵</ref> {{متن قرآن|قُل لّا يَعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ إِلاَّ اللَّهُ}}<ref>«بگو: جز خداوند کسی در آسمانها و زمین غیب را نمیداند و درنمییابند که چه هنگام برانگیخته خواهند شد» سوره نمل، آیه ۶۵.</ref><ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱؛ سبحانی، جعفر، پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، ۳۲۳؛ غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵؛ رضایی اصفهانی، محمد علی، تفسیر قرآن مهر، ج ۷، ص ۳۱۹؛ رفیعی، ناصر، علم غیب ائمه، دو فصلنامه مطالعات اهل بیتشناسی، ص ۱۴؛ سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴؛ شاکر، محمد تقی، منابع علم امام در قرآن و روایات، ص ۱۲۱ ـ ۱۲۳؛ موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۳۷؛ میرترابی حسینی، زهرة السادات، علم لدنی در قرآن و حدیث، ص ۶۸</ref> اینها حقایقی هستند نایافتنی که نه تنها [[حس]] و تجربه بلکه [[عقل]] و [[کشف]] و [[شهود]] هم در قلمرو آن راه ندارند(...). ذات و [[حقیقت]] [[خداوند]] از این قبیل است.<ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱</ref> زیرا تنها ذات باری تعالی به همه هستی احاطه وجودی و [[علمی]] دارد.<ref>ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟</ref> چنین [[علمی]] ازلی و ابدی و نامتناهی است.<ref>ر.ک. مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴</ref> | ||
#[[علم غیب]] اکتسابی، غیر مستقل، عرضی و محدود: [[علم غیب]] هایی که غیر [[خداوند]] از آن [[آگاهی]] دارند مانند [[ملائکه]]، [[انبیاء]]، [[ائمه]]{{ع}} و برخی از [[انسان]] ها.<ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱؛ غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵؛ رفیعی، ناصر، علم غیب ائمه، دو فصلنامه مطالعات اهل بیتشناسی، ص ۱۴؛ سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴؛ شاکر، محمد تقی، منابع علم امام در قرآن و روایات، ص ۱۲۱ ـ ۱۲۳؛ موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۳۷؛ میرترابی حسینی، زهرة السادات، علم لدنی در قرآن و حدیث، ص ۶۸</ref> یعنی با [[آموزش]] [[الهی]] در مواردی به [[اولیاء]] داده شده است، یعنی چنین نیست که این [[آگاهی از غیب]] لازمۀ ذات و یا عین ذات باشد، بلکه بایستی [[خداوند]] چنین [[علمی]] را یا از [[طریق وحی]] به ایشان [[عنایت]] فرماید و یا زمینهها و اسباب لازم برای حصول چنین [[علمی]] را فراهم آورد<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵</ref> زیرا احاطه و ابزار [[علمی]] اینها محدود و از راه [[افاضه]] [[خداوند]] است.<ref>ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟</ref> چنین [[علمی]]، تبعی و نسبت به [[علم]] [[خداوند]] موقتی و محدود است.<ref>ر.ک. مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴</ref> [[قرآن]] مملو از [[خبرهای غیبی]] [[پیامبران]] و غیر [[پیامبران]] است<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، ۳۲۳</ref> و [[آگاهی از غیب]] هر کدام به جهت مراتب با دیگری متفاوت است:<ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱</ref> {{متن قرآن|عَالِمُ | #[[علم غیب]] اکتسابی، غیر مستقل، عرضی و محدود: [[علم غیب]] هایی که غیر [[خداوند]] از آن [[آگاهی]] دارند مانند [[ملائکه]]، [[انبیاء]]، [[ائمه]]{{ع}} و برخی از [[انسان]] ها.<ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱؛ غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵؛ رفیعی، ناصر، علم غیب ائمه، دو فصلنامه مطالعات اهل بیتشناسی، ص ۱۴؛ سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟؛ مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴؛ شاکر، محمد تقی، منابع علم امام در قرآن و روایات، ص ۱۲۱ ـ ۱۲۳؛ موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۳۷؛ میرترابی حسینی، زهرة السادات، علم لدنی در قرآن و حدیث، ص ۶۸</ref> یعنی با [[آموزش]] [[الهی]] در مواردی به [[اولیاء]] داده شده است، یعنی چنین نیست که این [[آگاهی از غیب]] لازمۀ ذات و یا عین ذات باشد، بلکه بایستی [[خداوند]] چنین [[علمی]] را یا از [[طریق وحی]] به ایشان [[عنایت]] فرماید و یا زمینهها و اسباب لازم برای حصول چنین [[علمی]] را فراهم آورد<ref>ر.ک. غرویان، محسن، میرباقری، سید محمد حسین، غلامی، محمدرضا، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج ۲، ص ۲۵</ref> زیرا احاطه و ابزار [[علمی]] اینها محدود و از راه [[افاضه]] [[خداوند]] است.<ref>ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، آگاهی پیامبر از غیب در نگاه اهل سنت، صفحه ؟؟؟</ref> چنین [[علمی]]، تبعی و نسبت به [[علم]] [[خداوند]] موقتی و محدود است.<ref>ر.ک. مهدی فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگیها ابعاد و مبادی آن، ص ۲۴</ref> [[قرآن]] مملو از [[خبرهای غیبی]] [[پیامبران]] و غیر [[پیامبران]] است<ref>ر.ک. سبحانی، جعفر، پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، ۳۲۳</ref> و [[آگاهی از غیب]] هر کدام به جهت مراتب با دیگری متفاوت است:<ref>ر.ک. نادم، محمد حسن، علم غیب از نگاه عقل و وحی، ص ۱۰۱</ref> {{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ}}<ref>«او دانای نهان است پس هیچ کس را بر نهان خویش آگاه نمیکند جز فرستادهای را که بپسندد که پیش رو و پشت سرش، نگهبانانی میگمارد» سوره جن، آیه ۲۶و ۲۷</ref> <ref>ر.ک. خاتمی، سید احمد، در آستان امامان معصوم، ج ۱، ص ۹۵ ـ ۹۸</ref> در روایتی از [[امام باقر]]{{ع}} آمده است:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، توحید، ص ۱۳۸</ref> «همانا برای [[خداوند]] دو گونه [[علم]] وجود دارد: "[[علم]] خاص و [[علم]] عام" [[علم]] خاص او [[علمی]] است که حتی [[ملائکه]] [[مقرب]] درگاهش و [[انبیاء]] که فرستاده او به سوی بندگانند از آن بی اطلاعاند؛ اما [[علم]] عامش همان [[علمی]] است که [[ملائکه]] [[مقرب]] و [[پیامبران]] مرسل از آن مطلعاند و همان [[علم]] از [[ناحیه]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به ما رسیده است».<ref>ر.ک. خاتمی، سید احمد، در آستان امامان معصوم، ج ۱، ص ۹۵ ـ ۹۸</ref> | ||
==[[علم]] [[غیب مطلق]] و نسبی== | ==[[علم]] [[غیب مطلق]] و نسبی== | ||
ب) [[علم غیب]] از جهت [[علم]] و [[معرفت]]: | ب) [[علم غیب]] از جهت [[علم]] و [[معرفت]]: | ||