پرش به محتوا

توحید: تفاوت میان نسخه‌ها

۹۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ اوت ۲۰۱۹
خط ۴۱: خط ۴۱:
==گواهان توحید==
==گواهان توحید==


==مراتب توحید ==
==مراتب [[توحید]] ==
*توحید به معنای یکتا و یگانه دانستن یا اعتقاد به یکتایی و یگانگی خداست که توحید به این معنا دارای مراتبی است و توحید کامل؛ یعنی یکتا دانستن خداوند و تمام مراتب آن، بنابراین توحید سه قسم است:
*[[توحید]] به معنای یکتا و یگانه دانستن یا [[اعتقاد]] به یکتایی و [[یگانگی]] خداست که [[توحید]] به این معنا دارای مراتبی است و [[توحید]] کامل؛ یعنی یکتا دانستن [[خداوند]] و تمام مراتب آن، بنابراین [[توحید]] سه قسم است:
# [[توحید ذاتی]]؛
# [[توحید ذاتی]]؛
# [[توحید صفاتی]]؛  
# [[توحید صفاتی]]؛  
خط ۵۰: خط ۵۰:
#[[توحید در ربوبیت]]؛
#[[توحید در ربوبیت]]؛
#[[توحید در مالکیت]].  
#[[توحید در مالکیت]].  
*'''[[توحید در ربوبیت]]''' نیز دارای فروع و شؤون مختلف است که عبارتند از:
*'''[[توحید در ربوبیت]]''' نیز دارای [[فروع]] و [[شؤون]] مختلف است که عبارتند از:
# [[توحید در حاکمیت]] ([[توحید در ولایت|ولایت]])؛
# [[توحید در حاکمیت]] ([[توحید در ولایت|ولایت]])؛
# [[توحید در تشریع]]؛
# [[توحید در تشریع]]؛
خط ۵۹: خط ۵۹:
# [[توحید در مغفرت]] ([[توحید در شفاعت|شفاعت]])؛
# [[توحید در مغفرت]] ([[توحید در شفاعت|شفاعت]])؛
# [[توحید در خوف و رجاء]]<ref>ر . ک سبحانی، جعفر، الالهیات، ج‏۲، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه، چاپ سوم، قم، ۱۴۱۱، ص‏۱۰۵.</ref><ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref>
# [[توحید در خوف و رجاء]]<ref>ر . ک سبحانی، جعفر، الالهیات، ج‏۲، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیه، چاپ سوم، قم، ۱۴۱۱، ص‏۱۰۵.</ref><ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref>
*نکته‌‏ای که باید در مورد این تقسیم، به خصوص در مورد فروع و اقسام [[ربوبیت]] مورد توجه قرار گیرد، این است که تفاوت اقسام و فروع مذکور با یکدیگر و با مقسم خود، از باب تفاوت در حیثیات است؛ یعنی این تفاوت‏ها از حیث مفهوم است نه مصداق، چون مصداق تمام این توحیدها یکی است که همان خداوند خالق و رب است؛ یعنی خداوند خالق و رب، [[ربوبیت‏]] خود را از حیثیات متفاوت اعمال می‏کند چون بعد از خلق عالم، تدبیر و اداره آن مطرح است و [[ربوبیت ‏خدا]] هم همین تدبیر کامل است اما برای اعمال تدبیر عالم، ساز و کارهای ویژه و متفاوتی نیاز است که فروع و شؤون مختلف [[ربوبیت]] در همین راستا معنا پیدا می‏کند<ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref>
*نکته‌‏ای که باید در مورد این تقسیم، به خصوص در مورد [[فروع]] و اقسام [[ربوبیت]] مورد توجه قرار گیرد، این است که تفاوت اقسام و [[فروع]] مذکور با یکدیگر و با مقسم خود، از باب تفاوت در حیثیات است؛ یعنی این تفاوت‏ها از حیث مفهوم است نه مصداق، چون مصداق تمام این توحیدها یکی است که همان [[خداوند]] [[خالق]] و [[رب]] است؛ یعنی [[خداوند]] [[خالق]] و [[رب]]، [[ربوبیت‏]] خود را از حیثیات متفاوت [[اعمال]] می‏کند چون بعد از خلق عالم، [[تدبیر]] و [[اداره]] آن مطرح است و [[ربوبیت ‏خدا]] هم همین [[تدبیر]] کامل است اما برای [[اعمال]] [[تدبیر]] عالم، ساز و کارهای ویژه و متفاوتی [[نیاز]] است که [[فروع]] و [[شؤون]] مختلف [[ربوبیت]] در همین راستا معنا پیدا می‏کند<ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref>
*[[صدر المتالهین]] در رد این ادعا، که "مفهومات مختلفه از مصداق و ذات و احد انتزاع نمی‌‏شود" آورده است: "{{عربی|اندازه=۱۵۰%|" ان مجرد تعدد المفهومات لا یوجب ان یکون حقیقة کل منها و نحو وجوده غیر حقیقة الآخر و وجوده الا بدلیل آخر غیر تعدد المفهوم، و اختلافه یوجب ان یکون ذات کل واحد منها غیر ذات الآخر‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}"<ref>ملاصدرا، الحکمة المتعالیه، دار احیاء التراث العربی، بیروت: چاپ چهارم، ۱۴۱۰، ج ۱، ص ۱۷۵ .</ref>.
*[[صدر المتالهین]] در رد این ادعا، که "مفهومات مختلفه از مصداق و ذات و [[احد]] انتزاع نمی‌‏شود" آورده است: "{{عربی|" ان مجرد تعدد المفهومات لا یوجب ان یکون حقیقة کل منها و نحو وجوده غیر حقیقة الآخر و وجوده الا بدلیل آخر غیر تعدد المفهوم، و اختلافه یوجب ان یکون ذات کل واحد منها غیر ذات الآخر‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}"<ref>ملاصدرا، الحکمة المتعالیه، دار احیاء التراث العربی، بیروت: چاپ چهارم، ۱۴۱۰، ج ۱، ص ۱۷۵ .</ref>.
*بنابراین، [[ربوبیت ‏خداوند]] به اعتبار حالات مختلف تدبیر شوندگان، به اقسام گوناگون تقسیم می‌‏گردد که همه آنها، از لوازم [[ربوبیت]] است<ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref>
*بنابراین، [[ربوبیت ‏خداوند]] به اعتبار حالات مختلف [[تدبیر]] شوندگان، به اقسام گوناگون تقسیم می‌‏گردد که همه آنها، از لوازم [[ربوبیت]] است<ref>[[غفار شاهدی|شاهدی، غفار]]، [[توحید و حکومت دینی (مقاله)|توحید و حکومت دینی]]، [[حکومت اسلامی (نشریه)|فصلنامه حکومت اسلامی]]، ص ۳۲۹ تا ۳۶۹.</ref>


==منابع==
==منابع==
۱۱۵٬۳۳۵

ویرایش