سند دعای ندبه چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۳۹: خط ۳۹:
===[[رجال]] [[سند دعای ندبه]]===
===[[رجال]] [[سند دعای ندبه]]===
*در بررسی افرادی که در [[سند دعای ندبه]] واقع شده‌اند روشن می‌‌شود تمام آنها از افراد مورد [[وثوق]] هستند:
*در بررسی افرادی که در [[سند دعای ندبه]] واقع شده‌اند روشن می‌‌شود تمام آنها از افراد مورد [[وثوق]] هستند:
*نفر اول: "ابو الفرج [[محمد بن علی]] بن [[یعقوب]] بن [[اسحاق]] بن ابی قره قنائی" از بزرگان قرن پنجم، معاصر [[نجاشی]] و از [[رجال]] [[شیعه]] که [[ثقه]] و مورد [[اطمینان]] است<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref> و [[شیخ]] [[محمد بن مشهدی]] در کتاب المزار از او زیاد [[نقل]] کرده<ref>ر.ک. [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref> و دارای تألیفات متعددی چون: کتاب عمل یوم الجمعه، کتاب عمل الشهور، و کتاب معجم [[رجال]] ابی [[مفضل]]، و کتاب التهجد است<ref>ر.ک. رجال نجاشی، ص۳۹۹؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ ـ ۸۳.</ref>.
*نفر اول: "ابو الفرج [[محمد بن علی]] بن [[یعقوب]] بن [[اسحاق]] بن ابی قره قنائی" از بزرگان قرن پنجم، معاصر [[نجاشی]] و از [[رجال]] [[شیعه]] که [[ثقه]] و مورد [[اطمینان]] است<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref> و [[شیخ]] [[محمد بن مشهدی]] در کتاب المزار از او زیاد [[نقل]] کرده<ref>ر.ک. [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref> و دارای تألیفات متعددی چون: کتاب عمل یوم الجمعه، کتاب عمل الشهور، و کتاب معجم [[رجال]] ابی [[مفضل]]، و کتاب التهجد است<ref>ر.ک. رجال نجاشی، ص۳۹۹؛ صافی گلپایگانی، لطف الله، فروغ ولایت در دعای ندبه، ج ۱، ص ۳۸۲ ـ ۳۸۵؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ ـ ۸۳.</ref>.
*نفر دوم: "[[ابو جعفر]] [[محمد بن حسین]] بن سفیان بن بَزَوفری" از اساتید [[شیخ مفید]] است که مورد تأیید خاص او قرار گرفته و [[شیخ مفید]] روایت‌های زیادی از وی [[نقل]] و به [[نیکی]] از او یاد کرده و برایش طلب [[رحمت]] نموده است که این نشانه مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] بودن اوست<ref>ر.ک. [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>. [[شیخ طوسی]] وی را در طریقش به [[احمد]] بن ادریس آورده است<ref>ر.ک. خوئی، معجم الرجال، ج۱۶، ص۹؛ [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref>. حاجی نوری به [[وثاقت]] و جلالت [[قدر]] او [[شهادت]] داده است<ref>ر.ک. طوسی، امالی، ص۵۶ و ۱۶۷؛ [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>.
*نفر دوم: "[[ابو جعفر]] [[محمد بن حسین]] بن سفیان بن بَزَوفری" از اساتید [[شیخ مفید]] است که مورد تأیید خاص او قرار گرفته و [[شیخ مفید]] روایت‌های زیادی از وی [[نقل]] و به [[نیکی]] از او یاد کرده و برایش طلب [[رحمت]] نموده است که این نشانه مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] بودن اوست<ref>ر.ک. [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>. [[شیخ طوسی]] وی را در طریقش به [[احمد]] بن ادریس آورده است<ref>ر.ک. خوئی، معجم الرجال، ج۱۶، ص۹؛ [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref>. حاجی نوری به [[وثاقت]] و جلالت [[قدر]] او [[شهادت]] داده است<ref>ر.ک. طوسی، امالی، ص۵۶ و ۱۶۷؛ صافی گلپایگانی، لطف الله، فروغ ولایت در دعای ندبه، ج ۱، ص ۳۸۲ ـ ۳۸۵؛ [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>.
*بنابراین در [[سند]] [[دعا]] افرادی وجود دارند که همه [[ثقه]] و شناخته شده‌اند و هیچ شخص مجهول و ضعیفی وجود ندارد<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref> و مطمئنا این [[دعا]] در کتاب بزوفری با [[سند]] بوده و پس از اینکه از کتاب او [[نقل]] شده است، از روی [[مسامحه]] [[سند]] آن را [[نقل]] نکرده‌اند و یا اینکه آنقدر معروف و مشهور بوده است که بزوفری هم خود را از ذکر [[سند]] آن بی‌نیاز شمرده است<ref>ر.ک. صافی گلپایگانی، فروغ ولایت در دعای ندبه، ص۳۴؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>.
*بنابراین در [[سند]] [[دعا]] افرادی وجود دارند که همه [[ثقه]] و شناخته شده‌اند و هیچ شخص مجهول و ضعیفی وجود ندارد<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref> و مطمئنا این [[دعا]] در کتاب بزوفری با [[سند]] بوده و پس از اینکه از کتاب او [[نقل]] شده است، از روی [[مسامحه]] [[سند]] آن را [[نقل]] نکرده‌اند و یا اینکه آنقدر معروف و مشهور بوده است که بزوفری هم خود را از ذکر [[سند]] آن بی‌نیاز شمرده است<ref>ر.ک. صافی گلپایگانی، فروغ ولایت در دعای ندبه، ص۳۴؛ [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>.
*علاوه‌‌‌ براین، بر فرض مجهول  بودن [[سند]] [[دعا]]، براساس "قاعده [[تسامح]] در [[ادله]] [[سنن]]" یعنی در عین اینکه در [[سند]] [[روایات]] مربوط به [[احکام]] [[واجب]] و [[حرام]] باید سخت‌‌‌گیری و موشکافی زیاد کرد، در ادلۀ [[مستحبات]] لازم نیست سخت‌‌‌گیری شود<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref>؛ احتیاج چندانی به بررسی سندی [[ادعیه]] مستحبّ نیست، بلکه قرائت [[دعاها]] به قصد [[رجا]] و [[امید]] مطلوبیّت کافی است و از [[قوت]] متن و الفاظ و مضامین [[دعا]] می‌‌توان پی به اعتبار آن برد؛ زیرا این مضامین در [[آیات]] و [[روایات معتبر]] نیز وارد شده<ref>ر.ک. [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۸۷.</ref> و از طرفی علمای بسیاری چون [[شیخ عباس قمی]]، [[سید محسن امین]]، [[شیخ]] [[محمد باقر]] [[فقیه]] ایمانی، [[میرزا]] [[محمد]] [[تقی]] موسوی اصفهانی، [[میرزا حسین نوری]]، صدرالاسلام [[همدانی]]، [[سید محمد طباطبایی]] [[یزدی]] و [[سید]] [[حیدر]] کاظمی [[دعای ندبه]] را در کتاب‌های ارزشمند خود [[نقل]] کرده‌اند و این نیز می‌تواند دلیلی بر مستند بودن آن باشد<ref>ر.ک. [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۱۱.</ref>.
*علاوه‌‌‌ براین، بر فرض مجهول  بودن [[سند]] [[دعا]]، براساس "قاعده [[تسامح]] در [[ادله]] [[سنن]]" یعنی در عین اینکه در [[سند]] [[روایات]] مربوط به [[احکام]] [[واجب]] و [[حرام]] باید سخت‌‌‌گیری و موشکافی زیاد کرد، در ادلۀ [[مستحبات]] لازم نیست سخت‌‌‌گیری شود<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref>؛ احتیاج چندانی به بررسی سندی [[ادعیه]] مستحبّ نیست، بلکه قرائت [[دعاها]] به قصد [[رجا]] و [[امید]] مطلوبیّت کافی است و از [[قوت]] متن و الفاظ و مضامین [[دعا]] می‌‌توان پی به اعتبار آن برد؛ زیرا این مضامین در [[آیات]] و [[روایات معتبر]] نیز وارد شده<ref>ر.ک. [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی، علی ‎اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۸۷.</ref> و از طرفی علمای بسیاری چون [[شیخ عباس قمی]]، [[سید محسن امین]]، [[شیخ]] [[محمد باقر]] [[فقیه]] ایمانی، [[میرزا]] [[محمد]] [[تقی]] موسوی اصفهانی، [[میرزا حسین نوری]]، صدرالاسلام [[همدانی]]، [[سید محمد طباطبایی]] [[یزدی]] و [[سید]] [[حیدر]] کاظمی [[دعای ندبه]] را در کتاب‌های ارزشمند خود [[نقل]] کرده‌اند و این نیز می‌تواند دلیلی بر مستند بودن آن باشد<ref>ر.ک. [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۱۱.</ref>.
===نتیجه گیری===
===نتیجه گیری===
*بنابراین، در هر صورت طبق مدارک فوق [[دعای ندبه]] دارای [[سند]] معتبر و همه [[راویان]] آن [[ثقه]] و شناخته شده‌اند. علاوه بر اینکه این [[دعا]] آنچنان از نظر محتوا [[غنی]] و هماهنگ با [[قرآن]] و [[سنت]] قطعی است که ما را از بررسی سندی بی‌نیاز می‌‌نماید.
*بنابراین، در هر صورت طبق مدارک فوق [[دعای ندبه]] دارای [[سند]] معتبر و همه [[راویان]] آن [[ثقه]] و شناخته شده‌اند. علاوه بر اینکه این [[دعا]] آنچنان از نظر محتوا [[غنی]] و هماهنگ با [[قرآن]] و [[سنت]] قطعی است که ما را از بررسی سندی بی‌نیاز می‌‌نماید.
۱۳۳٬۹۶۰

ویرایش