غدیر خم: تفاوت میان نسخه‌ها

*غدیر خم نام محلّی است که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در بازگشت از [[حجة‌الوداع]] در [[سال دهم هجری]] در روز ۱۸ [[ذی حجّه]]، [[علی]]{{ع}} را به [[خلافت]] و [[امامت]] [[نصب]] کرد<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۴۳۴.</ref>. غدیر خم هم به عنوان یک منطقۀ جغرافیایی و هم به عنوان یک روز مهمّ  و [[تاریخی]] در [[اسلام]] و در [[فرهنگ شیعه]] قابل ذکر است. از نظر جغرافیایی، منطقۀ غدیر خم در ۲۰۰ کیلومتری [[مکّه]]، نزدیکی [[شهر]] "رابغ" و کنار روستای [[جحفه]]، [[میقات]] حجّاج قرار گرفته است و امروز هم به نام "[[غدیر]]" شناخته می‌شود<ref>«عاتق بن غیث بلادی، «علی طریق الهجره»، «معجم معالم الحجاز»؛ شیخ عبد الهادی فضلی، مقالۀ تراثنا، ش ۲۱.</ref> و از نظر [[تاریخی]] و [[اعتقادی]] هم یکی از برجسته ‌ترین [[اعیاد اسلامی]] و شاخص‌های [[فکری]] [[تشیّع]] است. [[نزول]] آیۀ [[تبلیغ]] [[ولایت]] [[علی]]{{ع}} و خطبۀ [[پیامبر]] در آن روز که به خطبۀ غدیریّه [[معروف]] است، سرفصلی نو در [[تاریخ اسلام]] شد و براساس [[پیمان]] با مولایی که در آن روز و آن مکان به عنوان [[جانشین رسول خدا]] {{صل}} تعیین گشت، شکل گرفت و [[ولایت]] [[علی]]{{ع}} به صورت روشن و بی‌تردید، اعلام شد<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۴۳۴.</ref>.  

*[[خداوند]] در آن [[آیه]] فرموده است که اگر [[پیام]] [[آیه]] را [[ابلاغ]] نکند، گویی [[رسالت]] خویش را ادا نکرده است. همچنین فرموده، [[پیامبر]] خویش را از گزند [[مردم]] حفظ خواهد کرد<ref>امینی، الغدیر، ج ۱، ص۱۴ـ ۱۵؛ المراجعات‌، نامۀ ۵۷؛ اضواء علی عقائد الشیعة الامامیة و تاریخهم‌، ص ۱۳۳.</ref>. در آن روز [[پیامبر]]{{صل}} بعد ازنماز ظهر بر فراز منبری از کجاوۀ شتران رفت و با صدای بلند خطبه‌ای را آغاز کرد. نخست از [[مردم]] پرسید: «آیا من بر [[سرپرستی]] شما از خود شما سزاوارتر نیستم؟» [[مردم]] گفتند: «آری یا رسول‌الله!» این پرسش [[پیامبر]] {{صل}} اشاره ای هست به آنچه در [[قرآن]] آمده و [[خداوند]] می‌فرماید: {{متن قرآن|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ}}<ref>«پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است» سوره احزاب، آیه ۶.</ref>. آنگاه فرمود: {{متن حدیث|مَنْ‏ کُنْتُ‏ مَوْلَاهُ‏ فَهَذَا عَلِیٌ‏ مَوْلَاه}} یعنی: «هر کس من مولای اویم پس [[علی]] مولای او است». پسپس ایشان به [[فرمان الهی]] برای [[علی]]{{ع}} همان [[مقام ولایت]] را برگزید که [[خدا]] برای خود آن [[حضرت]] [[برگزیده]] بود. پس از [[خطابه]] [[پیامبر]] {{صل}} آیۀ «اکمال [[دین]] و [[اتمام نعمت]]» نازل شد که [[خداوند]] در آن می‌فرماید: «امروز [[دین]] شما را برایتان کامل کردم و [[نعمت]] خویش را بر شما تمام گردانیدم و [[اسلام]] را برای شما به عنوان [[دین]] برگزیدم»<ref>{{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}«امروز دين شما را به كمال رسانيدم و نعمت خود بر شما تمام كردم و اسلام را دين شما برگزيدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>. این رویداد، بی هیچ گونه [[شک و تردید]] و ابهامی در کتب [[روایی]] و [[تاریخی]] [[مسلمانان]] آمده است و بیش از صد [[صحابی]]{{صل}} آن را [[روایت]] کرده‌اند. همچنین از [[قرن دوم]] تا [[قرن چهاردهم]] هجری، بیش از سیصد و شصت عالِم [[مسلمان]] به گونه‌ای این رویداد را گزارش کرده‌اند<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص ۳۵۰ـ۳۵۱.</ref>.  

*[[شیعیان]] معتقدند براساس [[پیام الهی]] و [[ابلاغ]] رسالی، [[علی]]{{ع}} به [[ولایت]] و [[سرپرستی]] [[مسلمانان]] [[منصوب]] شده است؛ زیرا تنها برای انجام این وظیفۀ مهم بود که [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در روزهای پایانی [[عمر]] [[شریف]] خویش، صد و بیست هزار حاجی را در آن گرمای سوزان گرد هم آورد و [[تبلیغ]] آن نشان کمال و تمام [[دین]] بود<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص ۳۵۱.</ref>. پس از [[ابلاغ]] [[پیام الهی]]، بزرگان [[صحابه]] و از جمله خلیفۀ اول و دوم [[اهل سنت]]، پیش [[علی]]{{ع}} آمدند و [[امامت]] [[مؤمنان]] را به او [[مبارک]] [[باد]] گفتند<ref>المراجعات‌، نامۀ ۵۶؛ امینی، الغدیر، ج۱، ص ۲۸۳ ـ ۲۷۰.</ref>. [[علی]]{{ع}} و دیگر [[امامان]]{{ع}} نیز در مواضع متعددی به [[حدیث غدیر]] استناد کرده و آن را سندی زنده بر [[ولایت]] خویش دانسته‌اند<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص ۳۵۱.</ref>.  

*[[شاعران]] و ادیبان نیز از همان آغاز، ماجرا را به [[نظم]] و [[نثر]] کشیدند و ادبیاتی شکوهمند در این موضوع پدید آوردند<ref>ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۴۳۴؛ فرهنگ شیعه، ص ۳۵۱ـ۳۵۲.</ref>.