عصمت: تفاوت میان نسخهها
←چیستی عصمت
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
'''عصمت:''' [[مصونیت]] از [[گناه]] و اشتباه، حالتی در [[انسان]] که به سبب [[معرفت]] و [[بینش]] [[قوی]] و [[شناخت]] [[خدا]] و عواقب و آثار و [[زشتی]] [[معصیت]]، [[گناه]] نمیکند. کسی که این حالت را داشته باشد "[[معصوم]]" نام دارد، یعنی از آلودگی و [[گناه]]، محفوظ و مصون است. عصمت یکی از شرایط [[پیامبران]] و [[امامان]] است، چون آنان [[حجت]] خدایند و حرفها و عملهایشان برای [[بشر]]، [[حجت]] و [[الگو]] و [[سند]] است، نباید [[خطا]] و اشتباه و [[گناه]] داشته باشند. [[خداوند]] به [[معصومین]]{{عم}} این [[عنایت]] را داشته، تا بتوانند [[هدایتگر]] [[مردم]] باشند و به همین سبب [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] ساخته است. عصمت با [[اختیار]] منافات ندارد، یعنی چنان نیست که [[پیامبران]] و [[امامان]] نتوانند [[گناه]] کنند، بلکه به خاطر [[نورانیت]] [[دل]] و [[معرفت]] و شناختی که دارند، [[گناه]] نمیکنند، حتی [[فکر]] [[گناه]] هم در ذهن آنان خطور نمیکند. [[عقیده]] به [[عصمت پیامبر]] و [[امام]]، یکی از [[اعتقادات]] [[شیعه]] است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۵۲-۱۵۳.</ref>. | '''عصمت:''' [[مصونیت]] از [[گناه]] و اشتباه، حالتی در [[انسان]] که به سبب [[معرفت]] و [[بینش]] [[قوی]] و [[شناخت]] [[خدا]] و عواقب و آثار و [[زشتی]] [[معصیت]]، [[گناه]] نمیکند. کسی که این حالت را داشته باشد "[[معصوم]]" نام دارد، یعنی از آلودگی و [[گناه]]، محفوظ و مصون است. عصمت یکی از شرایط [[پیامبران]] و [[امامان]] است، چون آنان [[حجت]] خدایند و حرفها و عملهایشان برای [[بشر]]، [[حجت]] و [[الگو]] و [[سند]] است، نباید [[خطا]] و اشتباه و [[گناه]] داشته باشند. [[خداوند]] به [[معصومین]]{{عم}} این [[عنایت]] را داشته، تا بتوانند [[هدایتگر]] [[مردم]] باشند و به همین سبب [[اطاعت]] از آنان را [[واجب]] ساخته است. عصمت با [[اختیار]] منافات ندارد، یعنی چنان نیست که [[پیامبران]] و [[امامان]] نتوانند [[گناه]] کنند، بلکه به خاطر [[نورانیت]] [[دل]] و [[معرفت]] و شناختی که دارند، [[گناه]] نمیکنند، حتی [[فکر]] [[گناه]] هم در ذهن آنان خطور نمیکند. [[عقیده]] به [[عصمت پیامبر]] و [[امام]]، یکی از [[اعتقادات]] [[شیعه]] است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۵۲-۱۵۳.</ref>. | ||
==چیستی | ==چیستی عصمت== | ||
* | *عصمت در لغت به معنای محافظت و ممانعت از امور [[شر]] و [[ناپسند]] به کار برده میشود و در اصطلاح [[قرآنی]] به معنای عدم راهیابی [[باطل]]، کژی و [[تحریف]] در ساحت [[مقدس]] این [[کلام]] است<ref>ر.ک: [[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]] آن؛ ص ۴.</ref>. | ||
* | *عصمت در لغت به معنای منع و جلوگیری است و در اصطلاح به کسی که از [[خطا]] و [[اشتباه]] مصون باشد را [[معصوم]] میگویند<ref>ر.ک: [[عبدالحسین خسروپناه|خسروپناه، عبدالحسین]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۳۵۹ - ۳۶۲. </ref>. عصمت وحی به معنای مصونیت، سلامت و خطاناپذیری [[وحی]] است. | ||
* "عصمت" در لغت به معنای بازداشتن، حفظ کردن و نگهداشتن است<ref>تاج العروس، ج ۱۷، ص ۴۸۱ و ۴۸۲. </ref> مقصود از "عصمت" این است که [[پیامبران]] باید در مقابل گناه و خطا مصون و بیمه باشند. [[امام صادق]] {{ع}}، [[معصوم]] را اینچنین تعریف میفرمایند: {{عربی|"الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللَّهِ مِنْ جَمِيعِ مَحَارِمِ اللَّهِ وَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى:}} {{متن قرآن|وَ مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيم}} "}}<ref>سوره آل عمران؛ آیه: ۱۰۲. </ref>. <ref>[[معانی الاخبار (کتاب)|معانی الاخبار]]، ص ۱۳۲. </ref> معصوم کسی است که به کمک خداوند، خود را از همه حرامها، بازمیدارد؛ خداوند متعال [در همین خصوص] میفرماید: "هر کس به خداوند چنگ زند، بهیقین به راه مستقیم هدایت میگردد". | |||
* در لغت، به معنی "امساک"، حفظ و منع است از ریشه "عصم" یعنی خداوند بنده خویش را از هر ناگواری که موجب هلاکت است و بر او وارد شود نگه میدارد.اعتصام نیز به معنی تمسک نمودن به چیزی است<ref>[[کلام تطبیقی (کتاب)|کلام تطبیقی]]، ص ۸۷ و ۸۸. </ref>. | |||
* قوه یا ملکهای از سوی خداوند ست که مانع از صدور خطا و گناه میشود. علم کامل، شرط لازمِ تحقق عصمت است تا پیامبر با بیان امری باطل و خلاف حقیقت موجب انحراف مردم نشود. پیامبر باید از ارادهای قوی برخوردار باشد تا در انتقال پیام الهی تحت تأثیر هوای نفس و شیطان قرار نگیرد. با توجه به این تحلیل از عصمت، [[معصوم]] بودن با اختیار انسان منافاتی ندارد<ref>[[انسانشناسی (کتاب)|انسانشناسی]]، ص ۱۲۸. </ref>. | |||
==واژهشناسی لغوی== | ==واژهشناسی لغوی== | ||